แนวทางการส่งเสริมและอนุรักษ์ภูมิปัญญาการตีเหล็ก อำเภอเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี

ผู้แต่ง

  • ดวงกมล หวานแก้ว มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช
  • สุธิรา ชัยรักษา เงินถาวร มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช

คำสำคัญ:

การตีเหล็ก, แนวทางการส่งเสริม, การอนุรักษ์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาและกระบวนการในการถ่ายทอดภูมิปัญญาการตีเหล็ก และเพื่อศึกษาแนวทางการส่งเสริมและการอนุรักษ์ภูมิปัญญาการตีเหล็กของอำเภอเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์ร่วมกับการศึกษาวิจัยที่เกี่ยวข้องวิเคราะห์และนำเสนอผลแบบสถิติเชิงพรรณา

            ผลการวิจัย 1. ประวัติความเป็นมาและกระบวนการในการถ่ายทอดภูมิปัญญาการตีเหล็ก สมัยก่อนการตีเหล็กมักทำเพื่อเป็นเครื่องมือการเกษตรเท่านั้น บางหมู่บ้านจะมีช่างตีเหล็กประจำหมู่บ้าน เวลาชาวบ้านต้องการตีเหล็กก็ต้องนำเหล็กมาเอง หรือซื้อเหล็กมาเองโดยให้ช่างตีให้ตามแบบที่ต้องการ แล้วก็ตอบแทนเป็นเงินหรือข้าวสารอาหารตามที่มี องค์ความรู้ของภูมิปัญญาการตีเหล็ก ถือว่าเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นแบบองค์รวม ระหว่างคนในท้องถิ่น สังคม และ ธรรมชาติ มาประยุกต์ให้เข้ากับภูมิปัญญาท้องถิ่นการตีเหล็กโดยอาศัยภูมิด้านความรู้ ความคิด ความเชื่อ และความสามารถ มาใช้เพื่อพัฒนาคุณภาพ สินค้า 2. แนวทางการส่งเสริมและการอนุรักษ์ภูมิปัญญาการตีเหล็ก คือการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่บางประเภทมาใช้ในกระบวนการผลิต เช่น เครื่องตัดเหล็ก เครื่องกระแทกเครื่องเชื่อม ไดเวอร์เป่าลม เจียร์ และขบเหล็ก เพื่อทุ่นแรงการทำงานและเพิ่มปริมาณของผลิตภัณฑ์ และอนุรักษ์ภูมิปัญญาตีเหล็กแบบดั้งเดิมให้คงอยู่ โดยจัดตั้งเป็นศูนย์การเรียนรู้ของชุมชนเพื่อเผยแพร่ความรู้ให้กับผู้ที่สนใจได้ศึกษาต่อไป

เอกสารอ้างอิง

จารุวรรณ ธรรมวัตร. (2538). วิเคราะห์ภูมิปัญญาอีสาน. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

จักรพันธ์ โสมะเกษตรีน. (2551). การจัดการภูมิปัญญาท้องถิ่นศรีสะเกษ เพื่อการแข่งขันอย่างยั่งยืน รายงานวิจัยกรุงเทพมหานคร:สานักการวิจัยแห่งชาติ.

ธัญญา กาศรุณ และคณะ, (2561).การพัฒนารูปแบบกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนเมืองเวียงสระ,วารสารช่อพะยอม, 29(2)41-52

นันทิยา หุตานุวัตร. (2541). การศึกษาประสบการณและบทเรียนธุรกิจชุมชน:กรณีโรงสีขาวชมรมรักษ์ธรรมชาติกลุ่มเกษตรกรทำนานาโส อำเภอกุดชมุ จังหวดยโสธรอุบลราชธานี: คณะเกษตรศาตรมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. (เอกสารอัดสำเนา)

นิวัติ เรืองพานิช. (2542). ชุดฝึกอบรมด้วยตนเอง การสร้างและพัฒนาหลักสูตรโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นกลุ่มการงานพื้นฐานอาชีพ. พิมพ์ครั้งที่ 2. มหาสารคาม : อภิชาติการพิมพ์, 2542.

สุกัญญา จันทะสูน. (2538). ภูมิปัญญาชาวบ้านและกระบวนการถ่ายทอด : การศึกษา “พิธีเสนเรือน” ของลาวโซ่ง จังหวัดพิษณุโลก (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร, กรุงเทพฯ.

อรรครา ธรรมาธิกุล (2564) การประยุกต์ภูมิปัญญาท้องถิ่นคนตีเหล็กเพื่อการพึ่งตนเองด้านการศึกษาอย่างยั่งยืน : ชุมชนบ้านสี่แยกปี้ ตำบลกรุงหยัน อำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช, วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 6(3)691-703

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-04-30

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย