การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการแปรทำนองซออู้

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมทักษะการแปรทำนองซออู้ และ (2) ศึกษาผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียนหลังใช้ชุดกิจกรรม การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบวิจัยและพัฒนา (Research & Development: R&D) ผสมผสานการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ โดยเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญด้านเครื่องสายไทย 5 คน นำมาออกแบบชุดกิจกรรมการเรียนรู้บนพื้นฐานของทฤษฎีการเรียนรู้ด้านพุทธิพิสัยของ Bloom และทดลองใช้กับนักเรียนเอกซออู้ อายุ 15–20 ปี จากวิทยาลัยนาฏศิลป จำนวน 10 คน ประเมินผลก่อนและหลังเรียนด้วยแบบทดสอบภาคปฏิบัติและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงสถิติ

          ผลการวิจัยพบว่า การแปรทำนองซออู้ต้องอาศัยความเข้าใจทำนองหลัก โดยเฉพาะลูกตกซึ่งเป็นโครงสร้างสำคัญของบทเพลง การเลือกใช้สำนวนกลอนที่เหมาะสม และการพิจารณาขอบเขตเสียงของซออู้เพื่อให้ทำนองมีความกลมกลืน ชุดกิจกรรมที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 6 กิจกรรม ได้แก่ บันไดเสียงดนตรีไทย รูปแบบทำนองหลัก การใช้สำนวนกลอน การแปรทำนองซออู้ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการสอดทำนองซออู้ ผลการทดลองใช้พบว่า ผู้เรียนมีคะแนนเฉลี่ยก่อนเรียนที่ 19.10 (SD = 2.45) หรือร้อยละ 38.20 และคะแนนเฉลี่ยหลังเรียนเพิ่มขึ้นเป็น 43.90 (SD = 3.10) หรือร้อยละ 87.80 จากคะแนนเต็ม 50 คะแนน การทดสอบทางสถิติด้วย t-test พบว่าค่าความแตกต่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t = 7.85, p < .001) สะท้อนให้เห็นว่าชุดกิจกรรมสามารถพัฒนาทักษะการแปรทำนองซออู้ของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ