แนวทางการพัฒนาความมั่นคงทางอาหารบนพื้นฐานปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง บ้านปางหมู ตำบลปางหมู อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน
คำสำคัญ:
แนวทางการพัฒนา, ความมั่นคงทางอาหาร, ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1)ศึกษาสถานภาพปัจจุบันเกี่ยวกับความมั่นคงทางอาหารของบ้านปางหมู ตำบลปางหมู อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน และ 2)เสนอแนวทางการพัฒนาความมั่นคงทางอาหารตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในชุมชนบ้านปางหมู กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยตัวแทนครัวเรือนบ้านปางหมูจำนวน 340 คน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 15 คน และผู้ทรงคุณวุฒิ 9 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบบันทึกการสนทนากลุ่ม ใช้การวิเคราะห์เนื้อหาสรุปแบบสถิติเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า สถานภาพความมั่นคงทางอาหารของชุมชนบ้านปางหมูในปัจจุบันสามารถผลิตและจัดการอาหารได้ในระดับที่พอเพียงสำหรับครัวเรือน ทั้งในด้านการมีอาหารเพียงพอ การเข้าถึงอาหาร การใช้ประโยชน์จากอาหาร และความเสถียรภาพทางอาหาร อย่างไรก็ตาม ได้เสนอแนวทางการพัฒนาความมั่นคงทางอาหารโดยการผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการเกษตรสมัยใหม่ เช่น การใช้ทฤษฎีใหม่และเกษตรผสมผสาน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตอาหารและสร้างความยั่งยืน นอกจากนี้ ยังมีการส่งเสริมการเข้าถึงอาหารอย่างเท่าเทียมผ่านแหล่งอาหารส่วนกลาง เช่น ตลาดชุมชนและธนาคารอาหารชุมชน ช่วยให้สมาชิกในชุมชนสามารถเข้าถึงอาหารได้อย่างทั่วถึง การสนับสนุนการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืนและการปลูกพืชเลี้ยงสัตว์ในท้องถิ่นเป็นการเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารในระยะยาว การแปรรูปอาหารและการจัดการผลผลิตส่วนเกินช่วยเพิ่มมูลค่าและรายได้ ขณะเดียวกันการวางแผนการผลิตตามฤดูกาลและการรักษาแหล่งน้ำธรรมชาติช่วยให้ชุมชนมีอาหารเพียงพอตลอดทั้งปี การบริหารจัดการทรัพยากรตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงจึงสามารถเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารในชุมชนอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรุงเทพธุรกิจ. (2565). ความมั่นคงอาหาร'ไทยรูด 13 อันดับ สัญญาณเตือนอันตราย 'ประชานิยมภาคเกษตร. สืบค้น 29 กรกฎาคม 2566. จาก https://www.bangkokbiznews.com/business/economic/1031036
เกศนาฏ กลิ่นทอง. (2560). ความมั่นคงทางอาหารในครัวเรือนเกษตรกรตำบล สองห้องอำเภอฟาก ท่า จังหวัดอุตรดิตถ์ (วิทยานิพนธ์ปริญญาเกษตรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชา เกษตรศาสตร์และสหกรณ์). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
จารุวรรณ เพ็งศิริ, สิริพร คืนมาเมือง, และสมศักดิ์ พรมจักร. (2565). “ปางหมู” ศิลปกรรมเพื่อชุมชนและผู้ประกอบการในพื้นที่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน,
ธนันชัย มุ่งจิต. (2555). แนวทางการเสริมสร้างศักยภาพด้านความมนคงทางอาหารบ้านแม่สุริน อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน (วิทยานิพนธ์ปริญญาเกษตรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเกษตรศาสตร์และสหกรณ์). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
นรัฐ สาธุวรรณ์. (2558). ความมั่นคงทางอาหารของเกษตรกรตำบลกุศกร อำเภอตระการพืชผลจังหวัดอุบลราชธานี (วิทยานิพนธ์ปริญญาเกษตรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาเกษตรศาสตร์และสหกรณ์). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
มูลนิธิชัยพัฒนา. (2560). จุดเริ่มต้นแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง. สืบค้น 18 ธันวาคม 2565. จาก https://www.chaipat.or.th/publication/publish-document/sufficiency-economy.html
ศูนย์พัฒนาพันพืชจักรพันธ์เพ็ญศิริ. (2559). ความมั่นคงทางอาหารคืออะไร. สืบค้น 18 ธันวาคม 2565. จาก http://www.princechak.com/food-security/
สำนักข่าว กรมประชาสัมพันธ์. (2564). เที่ยวโครงการธนาคารอาหารชุมชนตามพระราชดำริ หรือ Food Bank นาป่าแปก พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติมีชีวิต ที่แม่ฮ่องสอน.สืบค้น 11 สิงหาคม 2565. จาก https://thainews.prd.go.th/th/news/print_news/TCATG210919114557762
สำนักงานแรงงานหวัดแม่ฮ่องสอน. (2565). ลักษณ์ภูมิประเทศ. สืบค้น 29 กรกฎาคม 2566. จาก https://maehongson.mol.go.th/ข้อมูลภาพรวมจังหวัด/ภูมิประเทศ
Biothai Team. (2565). ไทยกำลังเสี่ยงเข้าสู่วิกฤติอาหาร 2022 หลังโควิด. สืบค้น 17 ธันวาคม 2565. จาก https://biothai.net/food-security-situation/food-cricis/5164
SPRING. (2565). วิกฤติอาหารโลก ปัญหากระทบห่วงโซ่ผลิตอาหารตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ. สืบค้น 17 ธันวาคม 2565. จาก https://www.springnews.co.th/keep-the-world/climate-change/832570
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิค

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ สถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิค
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิค และคณาจารย์ท่านอื่นๆในสถาบันฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
