รูปแบบการบริหารเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุที่เหมาะสมกับการดำรงชีพ ของกรุงเทพมหานคร

อำพล สุภาพวานิช; ณัฐวัฒน์ สิริพรวุฒิ; สถิตย์ นิยมญาติ; กมลพร กัลยาณมิตร

ผู้แต่ง

อำพล สุภาพวานิช คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี
ณัฐวัฒน์ สิริพรวุฒิ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี
สถิตย์ นิยมญาติ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี
กมลพร กัลยาณมิตร คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี

คำสำคัญ:

อัตราเบี้ยยังชีพ, ผู้สูงอายุ, การดำรงชีพ, กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษารูปแบบการบริหารเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุที่เหมาะสมกับการดำรงชีพของกรุงเทพมหานคร (2) ศึกษาปัญหาและอุปสรรคของผู้สูงอายุที่เหมาะสมกับการดำรงชีพของกรุงเทพมหานคร และ (3) ศึกษาแนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุให้มีความเหมาะสมกับการดำรงชีพของกรุงเทพมหานคร

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ จำนวน 20 คน แบ่งเป็น 4 กลุ่ม ดังนี้ กลุ่มที่ 1 หัวหน้าภาครัฐผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการดูแลผู้สูงอายุของกรุงเทพมหานคร กลุ่ม 2 ผู้ปฏิบัติงานภาครัฐ กลุ่มที่ 3 ตัวแทนประธานชมรมผู้สูงอายุ และกลุ่มที่ 4 ผู้สูงอายุที่ต้องพึ่งพาตนเองได้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 5 คน โดยใช้วิธีการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ ทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การสรุปความแบบพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า (1) รูปแบบการบริหารเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุที่เหมาะสมกับการดำรงชีพของกรุงเทพมหานคร ประกอบด้วย อัตราเบี้ยยังชีพ การส่งเสริมและพัฒนาผู้สูงอายุ การจัดสรรเบี้ยยังชีพ และสวัสดิการผู้สูงอายุ พบว่า การกำหนดอัตราเบี้ยยังชีพที่เหมาะสมควรคำนึงถึงค่าครองชีพในกรุงเทพฯ โดยเสนอให้เริ่มต้นที่ 1,000–2,000 บาทต่อเดือน ตามช่วงอายุ เพื่อให้เพียงพอต่อรายจ่ายพื้นฐาน พร้อมทั้งส่งเสริมและพัฒนาผู้สูงอายุผ่านกิจกรรมสุขภาพ ทักษะดิจิทัล และอาชีพเสริม การจัดสรรเบี้ยยังชีพควรมีระบบดิจิทัลที่เข้าถึงง่าย และมีอาสาสมัครช่วยเหลือกลุ่มเปราะบาง (2) ปัญหาและอุปสรรคของการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุให้มีศักยภาพในการพึ่งตนเองของกรุงเทพมหานคร งบประมาณในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของกรุงเทพมหานครมีจำกัด บุคลากรกรุงเทพมหานครมีจำนวนไม่มาก จึงทำให้ไม่สามารถดูแลผู้สูงอายุได้ทั่วถึง และ (3) แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุให้มีความเหมาะสมกับการดำรงชีพของกรุงเทพมหานคร พบว่า สังคมไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มตัว โดยเฉพาะในเขตกรุงเทพมหานครซึ่งเป็นเมืองหลวงที่มีความเจริญก้าวหน้าทางเศรษฐกิจและสังคม

เอกสารอ้างอิง

ชลธิชา อัศวนิรันดร, อัมพร เนียมสอน, & วรศักดิ์ เผือกสม. (2563). โครงการรูปแบบการจ้างงานผู้สูงอายุในภาคเอกชนของไทย: ความยืดหยุ่น ผลิตภาพ และการคุ้มครอง (รายงานวิจัย). กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI).

ณัฎฐกันย์ อ๋องเอื้อ. (2564). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองบ้านสวน จังหวัดชลบุรี (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา.

ณัฐพล ตั้งสุนทรธรรม. (2563). แนวทางการพัฒนาระบบการบริหารจัดการเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนตำบลเจดีย์หัก จังหวัดราชบุรี (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง

ธัญญารัตน์ ฉายแสง. (2558). ชีวิตทางเศรษฐกิจของผู้สูงอายุในท้องถิ่น: ศึกษากรณีพื้นที่ตําบลวังโตนด อําเภอนายายอาม จังหวัดจันทบุรี. ภาคนิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการปกครองท้องถิน บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยkลัยราชภัฏรําไพพรรณี.

นัสมล บุตรวิเศษ และอุปริฏฐา อินทรสาด. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. คณะวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ ศูนย์พระนครศรีอยุธยา.

นิติวัฒน์ ไทพิทักษ์. (2556). คุณภาพชีวิตของนักศึกษาหลักสูตรตรี-โท (สองภาษา) คณะ เศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. การค้นคว้าแบบอิสระเศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

บงกชกร หัชกุลลดา. (2561). คุณภาพชีวติของผู้สูงอายุ กรณีศึกษาผู้สูงอายุในชุมชนแขวงพระ โขนง เขตคลองเตยกรุงเทพมหานคร. การค้นคว้าอิสระหลักสูตรรัฐศาสตรมหาบัณฑิต โครงการผู้นำภาครัฐและภาคเอกชน คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

เบญจมาศ อรุณพงศ์ศิริ. (2557). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ องค์การบริหารส่วนตําบลท่า ศาลา อําเภอมัญจาคีรี จังหวัดขอนแก่น. หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการปกครองท้องถิ่น วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ปภัสสิริ ไชยวุฒิ. (2556). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลหนองช้างคืน อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน. การค้นคว้าแบบอิสระเศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

โมรยา วิเศษศรี. (2563). ประสิทธิภาพการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร.วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(9), 79-94.

สจี กุลธวัชวงศ์ และสถิตย์ กุลสอน. (2565). แนวทางพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุโดยใช้หลักการพึ่งตนเองตามแนวทางปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: กรณีศึกษาจังหวัดเลย. วารสารวิชาการวิทยาลัยสันตพล, 8(1), 149-158.

อรนิษฐ์ แสงทองสุข. (2562). การศึกษาคุณภาพชีวติของผู้สูงอายุในประเทศไทย กรณีศึกษาเขต กรุงเทพมหานคร ปทุมธานี และนนทบุรี. กรุงเทพฯ: มหาวทิยาลัยศรีปทุม.

อรทัย ก๊กผล. (2559). กรุงเทพมหานคร. สืบค้นเมื่อ 27 ตุลาคม 2566, จาก wiki.kpi.ac.th/index.php?title=กรุงเทพมหานคร

อาชัญญา รัตนอุบล. (2562). ข้อเสนอการพัฒนาการดำเนินงานส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุ. วารสาร ศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 12(1), 26-46.

อาริษา เสาร์แก้ว. (2565). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง เทศบาลตำบลป่าตันนาครัว (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง.

Health & Wealth Forum. (2565). 5 เขต กทม. มีคนสูงวัยมากที่สุด. สืบค้นเมื่อ 12มิถุนายน 2566, จาก https://www.Bangkokbiznews.com/social/1022359

Best, J. W. (1981). Research in Education. New Jersey: Prentice-Hall.

Chen, S., Kuhn, M., Prettner, K., & Bloom, D. E. (2010). The global demographic transition and its implications. World Bank Policy Research Working Paper No. 5292.

Chompunuch, T., & Pisit, S. (2019). Social allowance policy and its impact on the elderly’s quality of life in Thailand. Journal of Social Welfare, 15(2), 45–60.

Clark, R. L. & Mitchell, O. S. (2014).How does Retiree Health Insurance Influence Public Sector Employee Saving?. Journal of Health Economics, 38(5), 109–118.

Reed, J., Cook, G., Childs, S., & Hall, A. (1995). Aging and quality of life: Living well in later life. Oxford: Butterworth-Heinemann.

Zaidi, A., & Stanton, D. (2015). Old-age income support in developing countries: Trends and challenges. International Social Security Review, 68(2), 35–56. https://doi.org/10.1111/issr.12089