การใช้สื่อสังคมออนไลน์ ความไว้วางใจ และคุณค่าข่าวสารที่รับรู้ของนักศึกษามหาวิทยาลัยเอกชนในเขตกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการใช้สื่อสังคมออนไลน์ ความไว้วางใจ และการรับรู้คุณค่าข่าวสารของนักศึกษานานาชาติในมหาวิทยาลัยเอกชนในประเทศไทย รวมถึงหาแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้เท่าทันสื่อ และการสร้างความไว้วางใจในข่าวสารดิจิทัล ใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสานประกอบด้วยวิจัยเชิงปริมาณ ใช้การสุ่มแบบโควตาผสมกับแบบสะดวก คัดเลือกนักศึกษานานาชาติจากมหาวิทยาลัยเอกชน 3 แห่งในเขตกรุงเทพมหานคร ซึ่งจัดกลุ่มตามขนาดของสถาบัน ได้แก่ ขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็ก โดยกำหนดสัดส่วนกลุ่มตัวอย่างให้สะท้อนขนาดของประชากรในแต่ละสถาบัน รวมจำนวนทั้งสิ้น 400 คน และการสัมภาษณ์เชิงลึกกับนักศึกษาจำนวน 25 คน

ผลการวิจัยเชิงปริมาณ พบว่า นักศึกษานานาชาติมีระดับการใช้สื่อสังคมออนไลน์ (M=4.12) ความไว้วางใจ (M=3.78) และการรับรู้คุณค่าข่าวสาร (M=3.95) อยู่ในระดับสูง สำหรับการรับรู้คุณค่าข่าวสารส่งผลต่อระดับความไว้วางใจ (r = .48, p < .001); β = .45, p < .001) โดยความไว้วางใจมีบทบาทเป็นตัวแปรกลางที่สำคัญในความสัมพันธ์ระหว่างการใช้สื่อและการประเมินข่าวสาร (Indirect Effect β = .21, 95% CI [.15, .29]) ผลการวิจัยเชิงคุณภาพยืนยันประเด็นสำคัญด้านพฤติกรรมการใช้สื่อและความเชื่อมั่นต่อแหล่งข่าว โดยเสนอแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้เท่าทันสื่อ ผ่านการฝึกวิเคราะห์ข่าว การตรวจสอบข้อเท็จจริง การเสริมทักษะภาษา และการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมในวัฒนธรรมที่หลากหลายเพื่อนำไปสู่พฤติกรรมการเสพข่าวที่มีวิจารณญาณและปลอดภัย