สูกรมัททวะ : มุมมองที่ยังไม่ถูกตีความตามนัยสธัมมตากถา
คำสำคัญ:
สูกรมัททวะ, โอชา, รูปปรมัตถ์, ปาจกเตโชบทคัดย่อ
“สูกรมัททวะ” (Sūkaramaddava) ภัตตาหารที่พระพุทธเจ้าเสวยก่อนดับขันธปรินิพพาน เป็นคำที่ยังหาข้อยุติที่เหล่านักวิชาการยอมรับร่วมกันไม่ได้ ว่าแท้จริงแล้วอาหารชนิดนี้คืออะไร การตีความที่ผ่านมาพบว่ามีความพยายามอธิบายอาหารชนิดนี้ในมุมมองที่หลากหลาย ทั้งในแง่ที่อาจจะเป็นอาหารที่ปรุงด้วยเนื้อหมู เห็ด หรือเป็นชื่อของสมุนไพรชนิดหนึ่ง เป็นต้น ซึ่งโดยมากเป็นการตีความ ที่มุ่งเน้นไปในการวิเคราะห์เชิงภาษาศาสตร์ หรือความน่าจะเป็นตามบริบทแวดล้อม อย่างไรก็ตาม บทความนี้มีวัตถุประสงค์นำข้อความจาก มธุรัตถวิลาสินี สธัมมตากถา ว่าด้วย “มังสาหาร ที่ทรงเสวยในวันปรินิพพาน” มาขยาย โดยศึกษาหลักฐานจากพระไตรปิฎก อรรถกถา คัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนถึงสภาพสังคมในสมัยพุทธกาล เพื่อตีความและเสนอแนวคิดว่าอาจมีองค์ประกอบบางอย่าง ที่ไม่เคยถูกกล่าวถึงในสูกรมัททวะ จากการศึกษาพบว่ามีความเป็นไปได้ที่ สูกรมัททวะจะเป็นเมนูอาหารที่ถูกปรุงขึ้นจากเนื้อสัตว์ หรือมีส่วนประกอบหลักเป็นเนื้อสัตว์ และสาเหตุที่ทรงให้นายจุนทกัมมารบุตรนำอาหารชนิดนี้ไปฝังดิน ก็เนื่องมาจากปัจจัยภายนอก คือ โอชาที่เหล่าเทวดาใส่ลงมาในอาหารนั้น ทำให้ไม่มีผู้ใดย่อยอาหารชนิดนี้ได้นอกจากพระองค์ ซึ่งแนวคิดนี้อาจมีส่วนช่วยในการทำความเข้าใจเหตุการณ์สำคัญในพุทธประวัติได้กว้างขวางยิ่งขึ้น
เอกสารอ้างอิง
ปาสาทิโก. (2014). สูกรมัททวะคืออะไร. กรุงเทพฯ : แพร่การช่าง.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2539). พระวินัยปิฏก มหาวรรค 1. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2539). พระวินัยปิฏก จูฬวรรค 2. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2539). พระวินัยปิฎก ภิกขุณีวิภังค์. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2560). อรรถกถาภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก สุมังคลวิลาสินี. พิมพ์ครั้งที่ 2
โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2560). อรรถกถาภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก ปปัญจสูทนี1-2.พิมพ์ครั้งที่ 2
โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2560). อรรถกถาภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก สารัตถปกาสินี1.พิมพ์ครั้งที่ 2
โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2560). อรรถกถาภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก มโนรถปูรณี 3. พิมพ์ครั้งที่ 2
โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2559). อรรถกถาภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก ปรมัตถทีปนี. พิมพ์ครั้งที่ 2
โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2557). อรรถกถาภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ภาค1.
พิมพ์ครั้งแรก โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2559). อรรถกถาภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก มธุรัตถวิลาสินี.พิมพ์ครั้งแรก โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2560). อรรถกถาภาษาไทย พระอภิธรรมปิฎก อัฏฐสาลินี. พิมพ์ครั้งแรก
โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหามกุฎราชวิทยาลัย.(2553). พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย. พิมพ์
ครั้งที่ 4 โรงพิมพ์มหามกุฎราชวิทยาลัย.
มหามกุฎราชวิทยาลัย.(2556). มิลินทปัญหา ฉบับแปลในมหามกุฎราชวิทยาลัย. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ
สำนักข่าวสารอเมริกัน.(2500). สมุดภาพพุทธจริยาประวัติ ตามภาพบนผนังโบสถ์วิหารในประเทศไทย. (ม.ป.ท), (ม.ป.พ).
เสฐียรพงษ์ วรรณปก. (6 กันยายน 2017). บางแง่มุมเกี่ยวกับพระพุทธองค์ (4) สูกรมัททวะนั้นดังฤา.
มติชนสุดสัปดาห์. สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/weekly/column/article_52378
เสถียร โพธินันทะ.(ม.ป.ป.). ข้อคิดเห็นเกี่ยวกับสูกรมัททวะ. สืบค้นจาก https://shorturl.asia/UPVdI
เสาวลักษณ์ เชื้อคำ.(ม.ป.ป.) กังปา ถนอมอาหารโดยน้ำค้างและแสดงแดดแบบจีนยูนาน. สืบค้นจาก
https://krua.co/food_story/yunnan-dried-meat-gangpa
Buddhism & Science. (28 มิถุนายน 2016). “สูกรมัททวะ” คืออะไร “พระพุทธเจ้าเสด็จดับขันธ์ ปรินิพพานด้วยโรคอะไร?” โดย คงศักดิ์ ตันไพจิตร, นงนุช ตันไพจิตร, สุนทร พลามินทร์. สืบค้นจาก https://shorturl.asia/09xma
Rhys Davids, (2001), Dialogues of the Buddha. Vol.II., Delhi : Low Price Publications.
Siamfoodservices.(30 มิถุนายน 2568). Iberico Ham: สุดยอดความอร่อยจากสเปน. สืบค้นจาก https://th.siamfoodservices.com/blog/knowledge/iberico-ham
Sister Vajirā & Francis Story, (2007), Last Days of The Buddha The Mahāparinibbāna Sutta. Sri Lanka : Buddhist Publication Society.
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารปณิธาน

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาของบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารปณิธานถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารปณิธาน ห้ามเผยแพร่ ตัดต่อ แก้ไข หรือนำไปใช้ก่อนได้รับอนุญาต
ผู้สนใจสามารถติดต่อขอเผยแพร่เนื้อหาในวารสารปณิธานได้ที่ panidhana-human@cmu.ac.th
