สูกรมัททวะ : มุมมองที่ยังไม่ถูกตีความตามนัยสธัมมตากถา

ผู้แต่ง

  • peeraphun worachatdejchai -

คำสำคัญ:

สูกรมัททวะ, โอชา, รูปปรมัตถ์, ปาจกเตโช

บทคัดย่อ

“สูกรมัททวะ” (Sūkaramaddava) ภัตตาหารที่พระพุทธเจ้าเสวยก่อนดับขันธปรินิพพาน   เป็นคำที่ยังหาข้อยุติที่เหล่านักวิชาการยอมรับร่วมกันไม่ได้ ว่าแท้จริงแล้วอาหารชนิดนี้คืออะไร การตีความที่ผ่านมาพบว่ามีความพยายามอธิบายอาหารชนิดนี้ในมุมมองที่หลากหลาย ทั้งในแง่ที่อาจจะเป็นอาหารที่ปรุงด้วยเนื้อหมู เห็ด หรือเป็นชื่อของสมุนไพรชนิดหนึ่ง เป็นต้น ซึ่งโดยมากเป็นการตีความ  ที่มุ่งเน้นไปในการวิเคราะห์เชิงภาษาศาสตร์ หรือความน่าจะเป็นตามบริบทแวดล้อม อย่างไรก็ตาม บทความนี้มีวัตถุประสงค์นำข้อความจาก มธุรัตถวิลาสินี     สธัมมตากถา ว่าด้วย  “มังสาหาร ที่ทรงเสวยในวันปรินิพพาน” มาขยาย โดยศึกษาหลักฐานจากพระไตรปิฎก อรรถกถา คัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนถึงสภาพสังคมในสมัยพุทธกาล เพื่อตีความและเสนอแนวคิดว่าอาจมีองค์ประกอบบางอย่าง ที่ไม่เคยถูกกล่าวถึงในสูกรมัททวะ จากการศึกษาพบว่ามีความเป็นไปได้ที่  สูกรมัททวะจะเป็นเมนูอาหารที่ถูกปรุงขึ้นจากเนื้อสัตว์ หรือมีส่วนประกอบหลักเป็นเนื้อสัตว์ และสาเหตุที่ทรงให้นายจุนทกัมมารบุตรนำอาหารชนิดนี้ไปฝังดิน ก็เนื่องมาจากปัจจัยภายนอก คือ โอชาที่เหล่าเทวดาใส่ลงมาในอาหารนั้น ทำให้ไม่มีผู้ใดย่อยอาหารชนิดนี้ได้นอกจากพระองค์ ซึ่งแนวคิดนี้อาจมีส่วนช่วยในการทำความเข้าใจเหตุการณ์สำคัญในพุทธประวัติได้กว้างขวางยิ่งขึ้น

เอกสารอ้างอิง

ปาสาทิโก. (2014). สูกรมัททวะคืออะไร. กรุงเทพฯ : แพร่การช่าง.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2539). พระวินัยปิฏก มหาวรรค 1. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2539). พระวินัยปิฏก จูฬวรรค 2. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2539). พระวินัยปิฎก ภิกขุณีวิภังค์. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2560). อรรถกถาภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก สุมังคลวิลาสินี. พิมพ์ครั้งที่ 2

โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2560). อรรถกถาภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก ปปัญจสูทนี1-2.พิมพ์ครั้งที่ 2

โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2560). อรรถกถาภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก สารัตถปกาสินี1.พิมพ์ครั้งที่ 2

โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2560). อรรถกถาภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก มโนรถปูรณี 3. พิมพ์ครั้งที่ 2

โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2559). อรรถกถาภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก ปรมัตถทีปนี. พิมพ์ครั้งที่ 2

โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2557). อรรถกถาภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก ภาค1.

พิมพ์ครั้งแรก โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2559). อรรถกถาภาษาไทย พระสุตตันตปิฎก มธุรัตถวิลาสินี.พิมพ์ครั้งแรก โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.(2560). อรรถกถาภาษาไทย พระอภิธรรมปิฎก อัฏฐสาลินี. พิมพ์ครั้งแรก

โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหามกุฎราชวิทยาลัย.(2553). พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย. พิมพ์

ครั้งที่ 4 โรงพิมพ์มหามกุฎราชวิทยาลัย.

มหามกุฎราชวิทยาลัย.(2556). มิลินทปัญหา ฉบับแปลในมหามกุฎราชวิทยาลัย. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพฯ

สำนักข่าวสารอเมริกัน.(2500). สมุดภาพพุทธจริยาประวัติ ตามภาพบนผนังโบสถ์วิหารในประเทศไทย. (ม.ป.ท), (ม.ป.พ).

เสฐียรพงษ์ วรรณปก. (6 กันยายน 2017). บางแง่มุมเกี่ยวกับพระพุทธองค์ (4) สูกรมัททวะนั้นดังฤา.

มติชนสุดสัปดาห์. สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/weekly/column/article_52378

เสถียร โพธินันทะ.(ม.ป.ป.). ข้อคิดเห็นเกี่ยวกับสูกรมัททวะ. สืบค้นจาก https://shorturl.asia/UPVdI

เสาวลักษณ์ เชื้อคำ.(ม.ป.ป.) กังปา ถนอมอาหารโดยน้ำค้างและแสดงแดดแบบจีนยูนาน. สืบค้นจาก

https://krua.co/food_story/yunnan-dried-meat-gangpa

Buddhism & Science. (28 มิถุนายน 2016). “สูกรมัททวะ” คืออะไร “พระพุทธเจ้าเสด็จดับขันธ์ ปรินิพพานด้วยโรคอะไร?” โดย คงศักดิ์ ตันไพจิตร, นงนุช ตันไพจิตร, สุนทร พลามินทร์. สืบค้นจาก https://shorturl.asia/09xma

Rhys Davids, (2001), Dialogues of the Buddha. Vol.II., Delhi : Low Price Publications.

Siamfoodservices.(30 มิถุนายน 2568). Iberico Ham: สุดยอดความอร่อยจากสเปน. สืบค้นจาก https://th.siamfoodservices.com/blog/knowledge/iberico-ham

Sister Vajirā & Francis Story, (2007), Last Days of The Buddha The Mahāparinibbāna Sutta. Sri Lanka : Buddhist Publication Society.

เผยแพร่แล้ว

30-06-2026

รูปแบบการอ้างอิง

worachatdejchai, peeraphun. (2026). สูกรมัททวะ : มุมมองที่ยังไม่ถูกตีความตามนัยสธัมมตากถา. วารสารปณิธาน, 22(1), 68–83. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/panidhana/article/view/287338

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ