พัฒนาการการจัดบริการสาธารณะของไทย
Main Article Content
บทคัดย่อ
โดยทั่วไปการจัดบริการสาธารณะเปลี่ยนแปลงไปตามปัจจัยทางสังคม เศรษฐกิจและการเมืองทั้งในประเทศและนอกประเทศ สำหรับการเปลี่ยนแปลงการจัด บริการสาธารณะของไทย ได้แก่ การจัดบริการสาธารณะในรูปแบบรัฐวิสาหกิจ องค์การ มหาชน หน่วยบริการรูปแบบพิเศษ หรือการเปิดโอกาสให้เอกชนร่วมลงทุนในกิจการ ของรัฐ การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเพื่อให้การให้บริการสาธารณะเป็นไปอย่างประสิทธิภาพ และประสิทธิผลมากขึ้น พัฒนาการการจัดบริการสาธารณะของไทยนับตั้งแต่ ก่อนปี พ.ศ. 2500 - ปัจจุบัน (2556) โดยแบ่งออกเป็น 4 ช่วงๆ ละ 20 ปี ได้แก่ 1) ก่อนปี พ.ศ. 2500 : ยุคผูกขาดการจัดบริการสาธารณะโดยส่วนราชการ 2) ปี พ.ศ. 2500 - 2520 : ยุคขยายตัวการจัดบริการสาธารณะโดยส่วนราชการและการ เกิดขึ้นของรัฐวิสาหกิจ 3) ปี พ.ศ. 2521 - 2540 : ยุคชะลอตัวการจัดบริการสาธารณะ โดยส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจและยุคเริ่มต้นการจัดบริการสาธารณะโดยองค์การมหาชน และ 4) ปี พ.ศ. 2541 - ปัจจุบัน (2556) : ยุคการเติบโตของการจัดบริการสาธารณะ โดยองค์การมหาชน
Downloads
Download data is not yet available.
Article Details
รูปแบบการอ้างอิง
Whangmahaporn, P. (2017). พัฒนาการการจัดบริการสาธารณะของไทย. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 4(1), 37–61. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/polscicmujournal/article/view/76977
ประเภทบทความ
บทความพิเศษ
- เนื้อหาและข้อมูลที่ลงตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความและข้อมูล ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ในทางวิชาการ ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาด้วย
เอกสารอ้างอิง
คณะกรรมการปฏิรูประบบราชการ. 2540. แผนแม่บทการปฏิรูประบบราชการ พ.ศ. 2540-2544. กรุงเทพฯ: กราฟิคฟอร์แมท (ไทยแลนด์).
นันทวัฒน์ บรมานันท์. 2552. หลักกฎหมายปกครองเกี่ยวกับบริการสาธารณะ. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์วิญญูชน.
“ประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 58.” 2515. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 89 ตอน 15 วันที่ 27 มกราคม 2515 หน้า 3 - 13.
ประยูร กาญจนดุล. 2538. คำบรรยายกฎหมายปกครอง. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
“พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546.” 2546. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 120 ตอน 100 ก วันที่ 9 ตุลาคม 2546 หน้า 1-16.
“พระราชกฤษฎีกายุบเลิกองค์การเหมืองแร่ในทะเล พ.ศ. 2540.” 2540. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 114 ตอน 6 ก วันที่ 19 มีนาคม 2540 หน้า 1-5.
“พระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542.” 2542. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 116 ตอน 114 ก วันที่ 17 พฤศจิกายน 2542 หน้า 48 - 66.
“พระราชบัญญัติการให้เอกชนร่วมลงทุนในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2556.” 2556. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 130 ตอน 31 ก วันที่ 3 เมษายน 2556 หน้า 1-21.
“พระราชบัญญัติควบคุมกิจการค้าขายอันกระทบถึงความปลอดภัยหรือผาสุกแห่งสาธารณชนพ.ศ. 2471.” 2471. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 45 วันที่ 14 ตุลาคม 2471 หน้า 154-157.
“พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545.” 2545. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 119 ตอน 99 ก วันที่ 2 ตุลาคม 2545 หน้า 14-34.
“พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2535.” 2535. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 109 ตอน 42 วันที่ 8 เมษายน 2535 หน้า 101 - 108.
“พระราชบัญญัติว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล พ.ศ. 2496.” 2496. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 70 ตอน 14 วันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2496 หน้า 268-270.
“พระราชบัญญัติว่าด้วยระเบียบราชการบริหารแห่งราชอาณาจักรสยาม พ.ศ. 2476.” 2476. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 50 วันที่ 9 ธันวาคม 2476 หน้า 751 - 762.
“พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2503.” 2503 ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 77 ตอน 68 วันที่ 17 สิงหาคม 2503 หน้า 1-3.
“พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534.” 2534. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 108 ตอน 156 วันที่ 4 กันยายน 2534 หน้า 1-41.
“พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2545.” 2545 ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 119 ตอน 99 ก วันที่ 2 ตุลาคม 2545 หน้า 1-13.
“พระราชบัญญัติองค์การมหาชน พ.ศ. 2542.”2542. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 116 ตอน 9 ก วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2542 หน้า 5 - 17.
“ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการบริหารงานของหน่วยบริการรูปแบบพิเศษ พ.ศ. 2548.” 2548. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 122 ตอนพิเศษ 9 ง วันที่ 31 มกราคม 2548 หน้า 19-24.
“ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการปฏิบัติราชการเพื่อประชาชนของหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. 2532.” 2532. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 106 ตอน 56 วันที่ 12 เมษายน 2532 หน้า 1-12.
“ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการบริหารงานของหน่วยบริการรูปแบบพิเศษ พ.ศ. 2550.” 2550. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 124 ตอนพิเศษ 188 ง วันที่ 3 ธันวาคม 2550 หน้า 1-6.
“ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2534.” 2534. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 108 ตอน 231 วันที่ 26 ธันวาคม 2534 หน้า 1265 - 1280.
ราชบัณฑิตยสถาน. 2556. “บริการ”. ใน พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. (ออนไลน์) เข้าถึงเมื่อ 6 กันยายน 2556 จาก http://rirs3.royin.go.th/dictionary.asp
ราชบัณฑิตยสถาน. 2556. “สาธารณะ”. ใน พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. (ออนไลน์) เข้าถึงเมื่อ 6 กันยายน 2556 จาก http://rirs3.royin.go.th/new-search/word-search-all-x.asp
“รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2475 แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2495.” 2495. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 69 ตอน 15 วันที่ 8 มีนาคม 2495 หน้า 1 - 40.
“รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540.” 2540. ใน ราชกิจจานุกเบกษา เล่ม 114 ตอน 55 ก วันที่ 11 ตุลาคม 2540 หน้า 1-99.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. 2535. “แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 7 (พ.ศ. 2535 - 2539).” (ออนไลน์) เข้าถึงเมื่อ 20 กันยายน 2556 จาก http://www.nesdb.go.th/Default.aspx?tabid=89
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. 2491. “คำแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี คณะที่ 21 จอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี.” ออนไลน์ เข้าถึงเมื่อ 17 กันยายน 2556 จาก http://www.cabinet.thaigov.go.th/bb_main31.htm
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. 2556. “มติคณะรัฐมนตรีเรื่องร่างแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบราชการไทย (พ.ศ. 2556 - 2561).” (ออนไลน์) เข้าถึงเมื่อ 25 กันยายน 2556 จาก http://www.cabinet.soc.go.th
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. 2523. “มติคณะรัฐมนตรีที่ 0203/ว. 245 เรื่องแนวทางกำหนดส่วนราชการและอัตรากำลังในกระทรวง ทบวงและกรมฝ่ายพลเรือน.” ลงวันที่ 25 ธันวาคม 2523 หน้า 1-18.
อัมพร ธำรงลักษณ์. 2556. “การส่งมอบบริการสาธารณะ.” สัมภาษณ์. 3 กันยายน 2556.
Denhardt, Robert B. & Denhardt, Jenet Vinzant. 2000. "The New Public Service : Serving Rather Than Steering." In Public Administration Review. November/December, V. 60, 6 : 549-559.
Lexitron. 2012. “Public.” [Online] Available September 6, 2012 from http://lexitron.nectec.or.th/2009_1/index.php?q=lookup/form/submit
Lexitron. 2012. “Service.” [Online] Available September 6, 2012 from http://lexitron.nectec.or.th/2009_1/index.php?q=lookup/form/submit
Millett, John D.1954. Management in Public Service : The Quest for Effective Performance. New York : McGraw-Hill.
Zeithaml, Valarie A., Parasuraman, A. and Berry, Leonard L.1990. Delivering Quality Service; Balancing Customer Perceptions and Expectations. New York : The Free Press.
นันทวัฒน์ บรมานันท์. 2552. หลักกฎหมายปกครองเกี่ยวกับบริการสาธารณะ. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์วิญญูชน.
“ประกาศคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 58.” 2515. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 89 ตอน 15 วันที่ 27 มกราคม 2515 หน้า 3 - 13.
ประยูร กาญจนดุล. 2538. คำบรรยายกฎหมายปกครอง. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
“พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546.” 2546. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 120 ตอน 100 ก วันที่ 9 ตุลาคม 2546 หน้า 1-16.
“พระราชกฤษฎีกายุบเลิกองค์การเหมืองแร่ในทะเล พ.ศ. 2540.” 2540. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 114 ตอน 6 ก วันที่ 19 มีนาคม 2540 หน้า 1-5.
“พระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542.” 2542. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 116 ตอน 114 ก วันที่ 17 พฤศจิกายน 2542 หน้า 48 - 66.
“พระราชบัญญัติการให้เอกชนร่วมลงทุนในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2556.” 2556. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 130 ตอน 31 ก วันที่ 3 เมษายน 2556 หน้า 1-21.
“พระราชบัญญัติควบคุมกิจการค้าขายอันกระทบถึงความปลอดภัยหรือผาสุกแห่งสาธารณชนพ.ศ. 2471.” 2471. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 45 วันที่ 14 ตุลาคม 2471 หน้า 154-157.
“พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545.” 2545. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 119 ตอน 99 ก วันที่ 2 ตุลาคม 2545 หน้า 14-34.
“พระราชบัญญัติว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2535.” 2535. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 109 ตอน 42 วันที่ 8 เมษายน 2535 หน้า 101 - 108.
“พระราชบัญญัติว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล พ.ศ. 2496.” 2496. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 70 ตอน 14 วันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2496 หน้า 268-270.
“พระราชบัญญัติว่าด้วยระเบียบราชการบริหารแห่งราชอาณาจักรสยาม พ.ศ. 2476.” 2476. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 50 วันที่ 9 ธันวาคม 2476 หน้า 751 - 762.
“พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2503.” 2503 ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 77 ตอน 68 วันที่ 17 สิงหาคม 2503 หน้า 1-3.
“พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534.” 2534. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 108 ตอน 156 วันที่ 4 กันยายน 2534 หน้า 1-41.
“พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2545.” 2545 ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 119 ตอน 99 ก วันที่ 2 ตุลาคม 2545 หน้า 1-13.
“พระราชบัญญัติองค์การมหาชน พ.ศ. 2542.”2542. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 116 ตอน 9 ก วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2542 หน้า 5 - 17.
“ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการบริหารงานของหน่วยบริการรูปแบบพิเศษ พ.ศ. 2548.” 2548. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 122 ตอนพิเศษ 9 ง วันที่ 31 มกราคม 2548 หน้า 19-24.
“ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการปฏิบัติราชการเพื่อประชาชนของหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. 2532.” 2532. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 106 ตอน 56 วันที่ 12 เมษายน 2532 หน้า 1-12.
“ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการบริหารงานของหน่วยบริการรูปแบบพิเศษ พ.ศ. 2550.” 2550. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 124 ตอนพิเศษ 188 ง วันที่ 3 ธันวาคม 2550 หน้า 1-6.
“ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการให้เอกชนเข้าร่วมงานหรือดำเนินการในกิจการของรัฐ พ.ศ. 2534.” 2534. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 108 ตอน 231 วันที่ 26 ธันวาคม 2534 หน้า 1265 - 1280.
ราชบัณฑิตยสถาน. 2556. “บริการ”. ใน พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. (ออนไลน์) เข้าถึงเมื่อ 6 กันยายน 2556 จาก http://rirs3.royin.go.th/dictionary.asp
ราชบัณฑิตยสถาน. 2556. “สาธารณะ”. ใน พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. (ออนไลน์) เข้าถึงเมื่อ 6 กันยายน 2556 จาก http://rirs3.royin.go.th/new-search/word-search-all-x.asp
“รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2475 แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2495.” 2495. ใน ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 69 ตอน 15 วันที่ 8 มีนาคม 2495 หน้า 1 - 40.
“รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540.” 2540. ใน ราชกิจจานุกเบกษา เล่ม 114 ตอน 55 ก วันที่ 11 ตุลาคม 2540 หน้า 1-99.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. 2535. “แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 7 (พ.ศ. 2535 - 2539).” (ออนไลน์) เข้าถึงเมื่อ 20 กันยายน 2556 จาก http://www.nesdb.go.th/Default.aspx?tabid=89
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. 2491. “คำแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี คณะที่ 21 จอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี.” ออนไลน์ เข้าถึงเมื่อ 17 กันยายน 2556 จาก http://www.cabinet.thaigov.go.th/bb_main31.htm
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. 2556. “มติคณะรัฐมนตรีเรื่องร่างแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบราชการไทย (พ.ศ. 2556 - 2561).” (ออนไลน์) เข้าถึงเมื่อ 25 กันยายน 2556 จาก http://www.cabinet.soc.go.th
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. 2523. “มติคณะรัฐมนตรีที่ 0203/ว. 245 เรื่องแนวทางกำหนดส่วนราชการและอัตรากำลังในกระทรวง ทบวงและกรมฝ่ายพลเรือน.” ลงวันที่ 25 ธันวาคม 2523 หน้า 1-18.
อัมพร ธำรงลักษณ์. 2556. “การส่งมอบบริการสาธารณะ.” สัมภาษณ์. 3 กันยายน 2556.
Denhardt, Robert B. & Denhardt, Jenet Vinzant. 2000. "The New Public Service : Serving Rather Than Steering." In Public Administration Review. November/December, V. 60, 6 : 549-559.
Lexitron. 2012. “Public.” [Online] Available September 6, 2012 from http://lexitron.nectec.or.th/2009_1/index.php?q=lookup/form/submit
Lexitron. 2012. “Service.” [Online] Available September 6, 2012 from http://lexitron.nectec.or.th/2009_1/index.php?q=lookup/form/submit
Millett, John D.1954. Management in Public Service : The Quest for Effective Performance. New York : McGraw-Hill.
Zeithaml, Valarie A., Parasuraman, A. and Berry, Leonard L.1990. Delivering Quality Service; Balancing Customer Perceptions and Expectations. New York : The Free Press.
