แนวคิดพื้นฐาน การประยุกต์ใช้ และแนวโน้มการวิจัยด้านวัจนปฏิบัติศาสตร์
คำสำคัญ:
ความหมายเชิงบริบท, วัจนปฏิบัติศาสตร์จุลภาค, วัจนปฏิบัติศาสตร์, วัจนปฏิบัติศาสตร์มหภาค, วัจนปฏิบัติศาสตร์อภิภาคบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่ออธิบายถึงความสำคัญของทฤษฎีวัจนปฏิบัติศาสตร์ โดยนำเสนอแนวคิด พื้นฐาน การประยุกต์ใช้ และแนวโน้มการวิจัยที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน วัจนปฏิบัติศาสตร์ในฐานะสาขาย่อยสำคัญของภาษาศาสตร์ มุ่งศึกษาความหมายเชิงบริบท ซึ่งแตกต่างจากสัททศาสตร์ที่เน้นความหมายตามตัวอักษรหรือเชิงรูปแบบ บนรากฐานจากผลงานของ Morris ในช่วงทศวรรษ 1930 วัจนปฏิบัติศาสตร์ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่าง สัญญะและผู้ตีความ โดยครอบคลุมองค์ประกอบสำคัญ เช่น เดกซิส สมมติฐานล่วงหน้า อนุมานความหมาย และ วัจนกรรม ภายในขอบเขตดังกล่าว แบ่งได้เป็น 3 สาขาย่อย ได้แก่ วัจนปฏิบัติศาสตร์จุลภาค (Micro-pragmatics) ที่ศึกษาถึงในระดับถ้อยคำหรือถ้อยแถลงเฉพาะ วัจนปฏิบัติศาสตร์มหภาค (Macro-pragmatics) ที่พิจารณาการ สื่อสารในกรอบทางวัฒนธรรมและสังคมที่กว้างขึ้น และวัจนปฏิบัติศาสตร์อภิภาค (Meta-pragmatics) ที่ศึกษาการใช้ภาษาเพื่อบรรลุเป้าหมายทางสังคม บทความนี้ได้สังเคราะห์มุมมองของนักวิชาการสำคัญ ซึ่งต่างชี้ให้เห็น ถึงบทบาทสำคัญของวัจนปฏิบัติศาสตร์ในการทำความเข้าใจว่าเจตนา ความเชื่อ และอารมณ์มีอิทธิพลต่อการ สื่อสารอย่างไร นอกเหนือจากมิติทางทฤษฎี วัจนปฏิบัติศาสตร์ยังมีคุณค่าที่สำคัญในทางปฏิบัติ ทั้งด้านการสื่อสารการเรียนรู้ภาษาที่สอง การเสริมสร้างสมรรถนะการสื่อสารระหว่างวัฒนธรรม และการวิจัยทางภาษาศาสตร์ประยุกต์ โดยแสดงให้เห็นว่าการตีความตามบริบทช่วยเพิ่มทั้งความเข้าใจและประสิทธิภาพในการสื่อสาร นอกจาก นี้ แนวโน้มการวิจัยร่วมสมัยยังเน้นถึงบทบาทของวัจนปฏิบัติศาสตร์ในการสื่อสารดิจิทัล ปัญญาประดิษฐ์ และปฏิสัมพันธ์ทางสังคมในระดับโลก ซึ่งบริบทและตัวบ่งชี้แฝงมีความสำคัญต่อการป้องกันความเข้าใจผิด กล่าวโดยสรุป บทความนี้ได้ผสานรากฐานทางทฤษฎี การประยุกต์ใช้เชิงปฏิบัติ และทิศทางการวิจัยสมัยใหม่ เพื่อยืนยันว่าทฤษฎีวัจนปฏิบัติศาสตร์เป็นกรอบการวิเคราะห์ที่ขาดไม่ได้ในการทำความเข้าใจภาษา ปฏิสัมพันธ์ทางสังคม และการสื่อสารทั้งในบริบทดั้งเดิมและบริบทที่เปลี่ยนแปลงในยุคปัจจุบัน
เอกสารอ้างอิง
Austin, J. L. (1962). How to do things with words. Oxford University Press.
Birner, B. J. (2025). Introduction to pragmatics. John Wiley & Sons.
Culpeper, J., & Gillings, M. (2019). Pragmatics: Data trends. Journal of Pragmatics, 145, 4 - 14. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2019.01.002
Culpeper, J., Mackey, A., & Taguchi, N. (2018). Second language pragmatics: From theory to research. Routledge.
Dahlan, S., Gaib, M., & La Aba, L. A. (2023). A bibliometric study of pragmatic studies in language research: Insights and trend. Journal of English Teaching and Linguistic Issues, 2(2), 56–64. https://doi.org/10.58194/jetli.v2i2.1829
Goodman, N. D., & Frank, M. C. (2016). Pragmatic language interpretation as probabilistic inference. Trends in Cognitive Sciences, 20(11), 818–829. https://doi.org/10.1016/j.tics.2016.08.0
Grice, H. P. (1975). Logic and conversation. In P. Cole & J. L. Morgan (Eds.), Syntax and semantics (Vol. 3, pp. 41–58). Academic Press.
Huang, Y. (2014). Pragmatics. Oxford University Press.
Huang, Y. (Ed.). (2017). The Oxford handbook of pragmatics. Oxford University Press.
Khurana, D., Koli, A., Khatter, K., & Singh, S. (2023). Natural language processing: State of the art, current trends and challenges. Multimedia Tools and Applications, 82(3), 3713–3744. https://doi.org/10.1007/s11042-022-13597-3
Laughlin, V. T., Wain, J., & Schmidgall, J. (2015). Defining and operationalizing the construct of pragmatic competence: Review and recommendations. ETS Research Report Series, 2015 (1), 1–43. https://doi.org/10.1002/ets2.12054
Leech, G. N. (2016). Principles of pragmatics. Routledge.
Litosseliti, L. (Ed.). (2024). Research methods in linguistics. Bloomsbury Publishing.
Longo, L., Goebel, R., Lecue, F., Kieseberg, P., & Holzinger, A. (2020, August). Explainable artificial intelligence: Concepts, applications, research challenges and visions. In International cross-domain conference for machine learning and knowledge extraction (pp. 1–16). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-57321-8_1
O'Keeffe, A., Clancy, B., & Adolphs, S. (2019). Introducing pragmatics in use. Routledge.
Taguchi, N. (2015). Instructed pragmatics at a glance: Where instructional studies were, are, and should be going. Language Teaching, 48(1), 1–50. https://doi.org/10.1017/S0261444814000263
Taguchi, N., & Ishihara, N. (2018). The pragmatics of English as a lingua franca: Research and pedagogy in the era of globalization. Annual Review of Applied Linguistics, 38, 80–101. https://doi.org/10.1017/S0267190518000028
Taguchi, N., & Roever, C. (2020). Second language pragmatics. Oxford University Press.
