การจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐาน เรื่อง แรงและกฎการเคลื่อนที่ เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดเชิงคำนวณและทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4

Main Article Content

สกุลทิพย์ ชัยภูริโภควัชร์
ไพศาล วรคำ

บทคัดย่อ

     การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบทักษะการคิดเชิงคำนวณของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ก่อนและหลังได้รับการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐาน และ 2) เปรียบเทียบทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ก่อนและหลังได้รับการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐาน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนยางตลาดวิทยาคาร จำนวน 30 คน ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 ซึ่งได้มาจากการสุ่มแบบกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) แผนการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐาน เรื่อง แรงและกฎการเคลื่อนที่ เวลา 16 ชั่วโมง มีความเหมาะสมในระดับมาก (equation=4.50 และ S.D.= 0.44)  2) แบบวัดทักษะการคิดเชิงคำนวณแบบอัตนัย 3 สถานการณ์ จำนวน 12 ข้อ มีค่าความยากอยู่ระหว่าง 0.45-0.60 มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.40-1.00 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.96 และ 3) แบบวัดทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการแบบปรนัย จำนวน 30 ข้อ  ค่าความยากอยู่ระหว่าง 0.30-0.75 ค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.20-0.75 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.88 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมติฐานโดยการทดสอบทีแบบสองกลุ่มไม่อิสระ
     ผลการวิจัย พบว่า 1) หลังได้รับการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐานนักเรียนมีทักษะการคิดเชิงคำนวณสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) หลังได้รับการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐานนักเรียนมีทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชัยภูริโภควัชร์ ส., & วรคำ ไ. (2026). การจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐาน เรื่อง แรงและกฎการเคลื่อนที่ เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดเชิงคำนวณและทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 20(1), 103–115. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/288317
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ. (2567, 13 พฤศจิกายน). นโยบายการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568–2569. ราชกิจจานุเบกษา, 141(ตอนพิเศษ 309 ง), 11–13.

ดุษฎี โยเหลา และคณะ. (2567). การศึกษาการจัดการเรียนรู้แบบ PBL ที่ได้จากโครงการสร้างชุดความรู้เพื่อสร้างเสริมทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ของเด็กและเยาวชน: จากประสบการณ์ความสำเร็จของโรงเรียนไทย. ทิพยวิสุทธิ์.

ทิพย์อุบล ทิศเลิศ. (2560). การสอนทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ (Teaching of science process skills). มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

นิพนธ์ ตังคณานุรักษ์. (2558). หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ม.1. สุวีริยาสาสน์.

ประสาท เนืองเฉลิม. (2558). การเรียนรู้วิทยาศาสตร์ในศตวรรษที่ 21. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปริญดา สีถาหล้า. (2563). การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐาน เรื่อง สารละลาย เพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

พัฒน์ชนน คงอยู่, ภัทรภร ชัยประเสริฐ, และศรัณย์ ภิบาลชนม์. (2562). การจัดการเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมโครงงานเป็นฐาน เรื่อง งานและพลังงาน กรณีศึกษาโรงเรียนมัธยมวัดเขาสุกิม. วารสารแสงอีสาน, 16(2), 50–68.

พิภู ผ่องสุวรรณ. (2560). การจัดการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐานในกลุ่มสาระวิทยาศาสตร์ เรื่อง การต่อเซลล์ไฟฟ้าของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนผ่องสุวรรณวิทยาสายไหม. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต, 13(2), 1–15.

ภาริณี สุวรรณศรี, และประสาท เนืองเฉลิม. (2562). ธรรมชาติของวิทยาศาสตร์กับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 1(1), 20–25.

ภูวสิษฏ์ บุญศรี. (2562). การพัฒนากระบวนการการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐานเพื่อส่งเสริมการคิดอย่างมีวิจารณญาณและการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนบ้านโป่ง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 1. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

ยามีละห์ โต๊ะแม. (2561). การจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐานรายวิชาการบูรณาการศาสตร์อิสลามกับศาสตร์ทั่วไปสำหรับนักศึกษาหลักสูตรครุศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการสอนอิสลามศึกษา. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติด้านอิสลามศึกษาเพื่อการพัฒนาครั้งที่ 2 (น. 15–20). มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.

โรงเรียนยางตลาดวิทยาคาร. (2566). รายงานประเมินตนเองของสถานศึกษา โรงเรียนยางตลาดวิทยาคาร ปีการศึกษา 2566. ผู้แต่ง.

วิทยาลัยเทคโนโลยีอีสานเหนือ 2 กุมภวาปี. (2562). รายงานการประกันคุณภาพประจำปีการศึกษา 2562 (พิมพ์ครั้งที่ 14). ผู้แต่ง.

วิภาดา สุขเขียว. (2563). การพัฒนาแนวคิดเชิงคำนวณโดยการจัดการเรียนรู้เชิงรุกร่วมกับ Edmodo และ Quizizz สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยทักษิณ.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2561). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) (พิมพ์ครั้งที่ 1). โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระวิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579 (พิมพ์ครั้งที่ 1). พริกหวานกราฟฟิค.

สิริรัตนา มุงคุณโคตร, วีรวิชญ์ เลิศรัตน์ธำรงกุล, และวรินทร์ ไทยรักษ์. (2566). การพัฒนาการจัดการเรียนรู้แบบผสมผสานโดยใช้โครงงานเป็นฐาน เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดเชิงคำนวณ วิชาวิทยาการคำนวณ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารวิชาการและวิจัยมหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 13(4), 136–150.

อัญชลี ทองเอม. (2561). การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเพื่อพัฒนาผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 8(3), 185–189.

American Association for the Advancement of Science. (1989). Science for all Americans. AAAS.

Hsu, T. C., Chang, S. C., & Hung, Y. T. (2018). How to learn and how to teach computational thinking: Suggestions based on a review of the literature. Computers & Education, 126, 296–310.

Israel, M., Pearson, J. N., Tapia, T., Wherfel, Q. M., & Reese, G. (2015). Supporting all learners in school-wide computational thinking: A cross-case qualitative analysis. Computers & Education, 82, 263–279.

Palts, T., & Pedaste, M. (2020). A model for developing computational thinking skills. Informatics in Education, 19(1), 113–128.

Shin, N., Bowers, J., & Krajcik, J., et al. (2021). Promoting computational thinking through project-based learning. Disciplinary and Interdisciplinary Science Education Research, 3(7), 1–15.

Wing, J. M. (2006). Computational thinking. Communications of the ACM, 49(3), 33–35.