แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1

Main Article Content

พชรกร จันทร์โตพฤกษ์
ชัยยนต์ เพาพาน

บทคัดย่อ

     การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา และ 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1 โดยใช้การวิจัยแบบผสานวิธี แบ่งเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำนวน 321 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามประมาณค่า และระยะที่ 2 การศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยวิธีการสัมภาษณ์ผู้บริหารที่มีวิธีปฏิบัติที่ดี จำนวน 5 คน และประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ โดยผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 5 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุง
     ผลการวิจัยพบว่า 1) ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา มีสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ โดยรวมอยู่ในระดับมากและมากที่สุด ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ เรียงลำดับจากมากไปหาน้อย ดังนี้ ด้านการกำหนดวิสัยทัศน์ ด้านความคาดหวังและการสร้างโอกาสแห่งอนาคต ด้านการคิดเชิงปฏิวัติ ด้านความคิดความเข้าใจระดับสูง และด้านความสามารถนำปัจจัยต่าง ๆ มากำหนดกลยุทธ์ ตามลำดับ 2) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา มีองค์ประกอบ 5 ด้าน ดังนี้ 1) ด้านการกำหนดวิสัยทัศน์ มี 4 แนวทาง 2) ด้านความสามารถนำปัจจัยต่าง ๆ มากำหนดกลยุทธ์ มี 3 แนวทาง 3) ด้านความคาดหวัง และการสร้างโอกาสแห่งอนาคต มี 3 แนวทาง 4) ด้านการคิดเชิงปฏิวัติ มี 3 แนวทาง และ 5) ด้านความคิดความเข้าใจระดับสูง มี 4 แนวทางและผลการประเมินความเหมาะสม และความเป็นไปได้ของแนวทางการพัฒนา อยู่ในระดับมากที่สุด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
จันทร์โตพฤกษ์ พ., & เพาพาน ช. (2026). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 20(2), 15–28. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/291386
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กนิษฐา แจ้งสนาม และ กฤษกนก ดวงชาทม. (2566). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 3(4), 933–954. https://doi.org/10.14456/iarj.2023.229

กวีภัทร ชื่นใจ. (2564). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม]. http://202.28.34.124/dspace/bitstream/123456789/2356/1/62010586004.pdf

กองพัฒนาข้อมูลและตัวชี้วัดสังคม. (2564). ภาวะสังคมไทยไตรมาสสี่ และภาพรวมปี 2563. สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. https://www.nesdc.go.th/download/Social/Social_Report/2563_q4_001_report.pdf

เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (2547). การคิดเชิงวิเคราะห์ (พิมพ์ครั้งที่ 4). ซัคเซสมีเดีย.

เกศรา สิทธิแก้ว. (2558). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี]. http://www.repository.rmutt.ac.th/dspace/handle/123456789/2787

ณัฐวุฒิ ภารพบ. (2554). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารโรงเรียนเอกชนในจังหวัดภาคใต้ [ดุษฎีนิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยทักษิณ].

รังสรรค์ ประเสริฐศรี. (2551). ภาวะผู้นำ (Leadership) (พิมพ์ครั้งที่ 2). ไดมอน อิน บิสซิเนท เวิลด์.

สมชาย ยิ่งดัง และ วิรัลพัชร วงศ์วัฒน์เกษม. (2567). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนสุรธรรมพิทักษ์ อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา. วารสารเสียงธรรมจากมหายาน, 10(1), 215–225. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/nsc/article/view/3512

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566–2570. https://www.roiet1.go.th/?page_id=3136

สุเทพ พงศ์ศรีวัฒน์. (2550). ภาวะความเป็นผู้นำ. เอ็กซเปอร์เน็ท.

สุริยา รัตนสุริยากร และ ชัยยนต์ เพาพาน. (2567). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากาฬสินธุ์. วารสารปัญญาปณิธาน, 9(2), 265–278. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/PPJ/article/view/270693

สุทธิพร สาโคตร. (2564). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2 [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม]. http://202.28.34.124/dspace/bitstream/123456789/1469/1/62010586064.pdf

อภิชญา จะเรียมพันธ์ และ สงวน อินทร์รักษ์. (2563). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 11(2), 1–16. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EdAd/article/view/242429

DuBrin, A. J. (2004). Leadership: Research findings, practice, and skills (4th ed.). Houghton Mifflin.

DuBrin, A. J. (2010). Principles of leadership (6th ed.). South-Western Cengage Learning.

Gill, R. (2006). Theory and practice of leadership. SAGE Publications.

Ireland, R. D., & Hitt, M. A. (1999). Achieving and maintaining strategic competitiveness in the 21st century: The role of strategic leadership. Academy of Management Executive, 13(1), 43–57. https://doi.org/10.5465/ame.1999.1567311

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308

Lynch, M. (2012). A guide to effective school leadership theories. Routledge.

Nahavandi, A. (2006). The art and science of leadership (4th ed.). Pearson Prentice Hall.

Schermerhorn, J. R., Jr. (2005). Management (8th ed.). John Wiley & Sons.