การส่งเสริมความสามารถในการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยใช้การจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสังคม
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาความสามารถในการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่องการควบคุมการเจริญเติบโตและการตอบสนองของพืช โดยใช้การจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสังคม (STS) และ 2) เพื่อศึกษาความตระหนักรู้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 หลังการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดดังกล่าวในโรงเรียนขนาดเล็กพิเศษ อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย 1) แผนการจัดการเรียนรู้ STS จำนวน 4 แผน รวม 12 ชั่วโมง 2) แบบทดสอบการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ แบบอัตนัย 4 สถานการณ์ สถานการณ์ละ 3 ข้อ รวม 12 ข้อ และ 3) แบบประเมินความตระหนักรู้แบบมาตรประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 15 ข้อ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และร้อยละ
ผลการวิจัยพบว่า 1) ความสามารถในการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ของนักเรียนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง หลังการจัดการเรียนรู้ STS โดยวงจรปฏิบัติการที่ 1 มีนักเรียนผ่านเกณฑ์ร้อยละ 33.33 และไม่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 66.67 ขณะที่วงจรปฏิบัติการที่ 2 และ 3 นักเรียนผ่านเกณฑ์ร้อยละ 100 ทั้งหมด และมีนักเรียนระดับดีเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 0 ในวงจรที่ 1 เป็นร้อยละ 33.33 และ 44.44 ตามลำดับ แสดงให้เห็นถึงพัฒนาการด้านการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ในทุกองค์ประกอบ 2) นักเรียนมีความตระหนักรู้อยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยด้านพฤติกรรมมีคะแนนเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านอารมณ์และความรู้สึก และด้านความรู้ความเข้าใจมีคะแนนเฉลี่ยต่ำที่สุด
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. บทความที่ลงตีพิมพ์ทุกเรื่องได้รับการตรวจทางวิชาการโดยผู้ประเมินอิสระ ผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review) สาขาที่เกี่ยวข้อง อย่างน้อย 3 ท่าน ในรูปแบบ Double blind review
2. ข้อคิดเห็นใด ๆ ของบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม นี้เป็นของผู้เขียน คณะผู้จัดทำวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
3. กองบรรณาธิการวารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ไม่สงวนสิทธิ์การคัดลอกแต่ให้อ้างอิงแสดงที่มา
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการ. (2545). คู่มือการพัฒนาสื่อการเรียนรู้. โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
กาญจนา มหาลี และ ชาตรี ฝ่ายคำตา. (2553). การพัฒนาความสามารถในการให้เหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับแผนผังมโนทัศน์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 5(1), 1–12.
กฤตกร สภาสันติกุล. (2559). ผลของกลวิธีการสอนเคมีโดยใช้การทำนาย การสังเกต การอธิบายอย่างมีขั้นตอนที่มีต่อความสามารถในการสร้างคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์และความมีเหตุผลของผู้เรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา, 11(1), 219–237.
ชมพูนุช แพงวงษ์. (2549). ผลการจัดการเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นตามรูปแบบการสอนตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสังคม [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิตที่ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ทรงศิริ ชัยนา และ น้อยทิพย์ ลิ้มยิ่งเจริญ. (2553). การพัฒนาการคิดอย่างมีวิจารณญาณและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เรื่องโลกและการเปลี่ยนแปลง ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โดยใช้การสอนตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสังคม (STS). วารสารศึกษาศาสตร์ ฉบับวิจัย บัณฑิตศึกษา, 4(4), 52–59.
ณัฐกฤษ ทองน้อย. (2560). การส่งเสริมความสามารถในการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ในหน่วยการเรียนรู้เรื่องระบบนิเวศด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ประเด็นทางสังคมที่เกี่ยวเนื่องกับวิทยาศาสตร์เป็นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิตที่ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ณัฏฐ์พธู เสริมสุข. (2558). การพัฒนาทักษะการโต้แย้งทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ในหน่วยการเรียนรู้เรื่องระบบนิเวศโดยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ประเด็นทางสังคมที่เกี่ยวเนื่องกับวิทยาศาสตร์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิตที่ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ภูมินทร์ พาณิชกุล, ธนิกา วศินยานุวัฒน์, และ สุวรรณี เปลี่ยนรัมย์. (2569). การพัฒนาความสามารถในการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ในรายวิชาชีววิทยา เรื่องการสืบพันธุ์ของพืชดอก ผ่านการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 21 เรื่อง นวัตกรรมและการบูรณาการองค์ความรู้ของสหสาขาเพื่อการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน (น. 476–483).
ลือชา ลดาชาติ. (2558). การวิจัยเชิงคุณภาพสำหรับครูวิทยาศาสตร์. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2565). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2565).
อัมพวา รักบิดา. (2549). ผลของการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสังคม (STS) ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์และความสามารถในการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 20(2), 1–15.
American Association for the Advancement of Science. (2019). Vision and change in undergraduate biology education: A call to action.
Bennett, J., Lubben, F., & Hogarth, S. (2018). Bringing science to life: A synthesis of the research evidence on the effects of context-based and STS approaches to science teaching. Science Education, 102(5), 1031–1060.
Bybee, R. W. (2018). STEM education now more than ever. NSTA Press.
Breckler, S. J. (1986). Empirical validation of affect, behavior, and cognition as distinct components of attitude. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1191–1205.
Carin, A. A. (1997). Teaching modern science (7th ed.). Prentice-Hall.
Dauer, J. T., & Long, T. M. (2015). Long-term conceptual retrieval by college biology majors following model-based instruction. Journal of Research in Science Teaching, 52(8), 1188–1206.
Freeman, S., Eddy, S. L., McDonough, M., Smith, M. K., Okoroafor, N., Jordt, H., & Wenderoth, M. P. (2020). Active learning increases student performance in science, engineering, and mathematics. Proceedings of the National Academy of Sciences, 117(12), 8410–8415.
Good, C. V. (1973). Dictionary of education (3rd ed.). McGraw-Hill.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner. Deakin University Press.
Kolb, A. Y., & Kolb, D. A. (2017). Experiential learning theory as a guide for experiential educators in higher education. Experiential Learning & Teaching in Higher Education, 1(1), 7–44.
McNeill, K. L., Lizotte, D. J., Krajcik, J., & Marx, R. W. (2006). Supporting students’ construction of scientific explanations by fading scaffolds in instructional materials. Journal of the Learning Sciences, 15(2), 153–191.
McNeil, K. L., & Krajcik, J. (2008). Addressing the scientific explanation skills of urban middle school students through an inquiry-based curriculum. Journal of Research in Science Teaching, 43(2), 108–130.
Ministry of Education. (2017). Basic education core curriculum B.E. 2551 (A.D. 2008) (Revised edition B.E. 2560).
National Science Teachers Association. (1993). Science/technology/society: A new effort for providing appropriate science for all.
National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (2018). How people learn II: Learners, contexts, and cultures. National Academies Press.
Novak, A. M., & Treagust, D. F. (2017). Adjusting claims as new evidence emerges: Do students incorporate new evidence into their scientific explanations. Journal of Research in Science Teaching, 55(4), 526–549.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2009). PISA 2006 technical report. OECD Publishing.
Sandoval, W. A., & Millwood, K. A. (2005). The quality of students’ use of evidence in written scientific explanations. Cognition and Instruction, 23(1), 23–55.
Sampson, V., Grooms, J., & Walker, J. P. (2011). Argument-driven inquiry as a way to help students learn how to participate in scientific argumentation and craft written arguments: An exploratory study. Science Education, 95(2), 217–257.
UNESCO. (2020). Education for sustainable development: A roadmap.
Walker, J. P., & Sampson, V. (2013). Learning to argue and arguing to learn: Argument-driven inquiry as a way to help undergraduate chemistry students learn how to construct arguments and engage in argumentation during a laboratory course. Journal of Research in Science Teaching, 50(5), 561–596.