การศึกษาแนวทางการพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 1

Main Article Content

วลิดา วิเศษศรี
อมร มะลาศรี
รัชฎาพร งอยภูธร

บทคัดย่อ

     การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) สภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ของความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษา  2) ความต้องการจำเป็นของความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษา และ 3) แนวทางการพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 1 ตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 1 ปีการศึกษา 2568 จำนวนทั้งสิ้น 293 คน ได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้น และผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 6 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.99 และแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุง
     ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยภาพรวมและรายด้านอยู่ในระดับปานกลาง และสภาพที่พึงประสงค์ของความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก 2) ความต้องการจำเป็นของความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษา เรียงลำดับจากมากไปหาน้อย ดังนี้ 2.1) ด้านการมีทักษะทางสังคม และ 2.2) ด้านการสร้างแรงจูงใจ ให้ตนเอง 2.3) แนวทางการพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษา พบว่า มีแนวทางทั้งหมด 33 แนวทาง และผลการประเมินความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก และความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วิเศษศรี ว., มะลาศรี อ., & งอยภูธร ร. (2026). การศึกษาแนวทางการพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 1. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 20(2), 218–235. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/291480
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กร ศิริโชควัฒนา. (2561). Super E.Q. ความสุขและความสำเร็จสร้างได้ด้วยหัวใจ (ฉบับปรับปรุง). เก็ท ไอเดีย.

กรมสุขภาพจิต. (2563). ความฉลาดทางอารมณ์ (Emotional intelligence) และการเสริมสร้างสุขภาพจิต. กระทรวงสาธารณสุข.

จันทน์กฤษณา ผลวิวัฒน์. (2565). อีคิวกับการบริหารงานยุคใหม่. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นัฐมนกาญจน์ กลิ่นน้อย และ ทัศพร เกตุนวม. (2567). ความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 1. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 9(10), 211–221.

นิตยา วิเศษยา. (2559). ความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางอารมณ์กับภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์, 17(1), 101–114.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

บุญเลิศ แก้วประดิษฐ์. (2562). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 2. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 13(3), 115–128.

ปฐมวิทย์ วิธิรวาท. (2565). ความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 [วิทยานิพนธ์ศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยพะเยา]. https://updc.up.ac.th/server/api/core/bitstreams/f4533fa3-d7a4-47fb-ab5d-a2fe92c266e6/content

ปวีณา บุศยรัตน์. (2565). ความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษาตามการรับรู้ของครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตราด [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี]. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/tmd/article/view/261985/176464

พรหมาภรณ์ บุญศิริ และ สัจจนันท์ เขียววงศ์ศรี. (2564). ความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษา อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา, 12(2), 45–56.

ภัคสกุล นาคจู. (2567). จิตวิทยาอารมณ์และการจัดการความเครียดในสถานศึกษา. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

วิเชียร เกตุสิงห์. (2567). การศึกษาองค์ความรู้เกี่ยวกับคุณลักษณะของคนไทยที่พึงประสงค์: ความฉลาดทางอารมณ์. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 1. (2568ก). แผนปฏิบัติการประจำปี 2568.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 1. (2568ข). รายงานผลการดำเนินงานและสภาพปัญหาการจัดการศึกษาในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 1.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 1. (2568ค). รายงานผลการพัฒนาการบริหารจัดการศึกษา.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2560). ภาวะผู้นำกับการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. พิษณุโลกดอทคอม.

สุจารี เกิดสุวรรณ และคณะ. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับบรรยากาศองค์การในโรงเรียน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 20(2), 133–145.

อนิรุทธ์ เฉิดแผ้ว และ อาคม อึ่งพวง. (2563). ความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 16(2), 45–58.

อนุพล สนมศรี. (2565). ความฉลาดทางอารมณ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อบรรยากาศองค์การในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2 [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร]. https://gsmis.snru.ac.th/e-thesis/file_att1/2023050863421247123_fulltext.pdf

Bhalerao, H., & Sharma, K. (2018). Emotional intelligence and leadership effectiveness. International Journal of Management Studies, 5(3), 45–52.

Cooper, R. K., & Sawaf, A. (1997). Executive EQ: Emotional intelligence in leadership and organizations. Grosset/Putnam.

Gardner, H. (2004). Multiple intelligences: The theory in practice. Basic Books.

Goleman, D. (1998). Working with emotional intelligence. Bantam Books.

Mayer, J. D., & Salovey, P. (1997). What is emotional intelligence? In P. Salovey & D. Sluyter (Eds.), Emotional development and emotional intelligence: Educational implications (pp. 3–31). Basic Books.

McClelland, D. C. (1973). Testing for competence rather than intelligence. American Psychologist, 28, 1–14.

Weisinger, H. (1998). Emotional intelligence at work: The untapped edge for success. Jossey-Bass.

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis. Harper and Row.