การพัฒนาโปรแกรมการเสริมสร้างทักษะชีวิตเพื่อป้องกันยาเสพติดของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้ มีความมุ่งหมายเพื่อ 1) พัฒนาโปรแกรมการเสริมสร้างทักษะชีวิตเพื่อป้องกันยาเสพติด ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษา ตอนต้น ในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4 และ 2) เพื่อเปรียบเทียบทักษะชีวิต เพื่อป้องกันยาเสพติดของนักเรียน ระหว่างก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรม การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง แบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลองกลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นในโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 30 คน ซึ่งได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ โปรแกรมฯ แบบบันทึกการสังเกตพฤติกรรมนักเรียน แบบประเมินความเหมาะสมของโปรแกรมและแบบวัดทักษะชีวิตเพื่อป้องกันยาเสพติดของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ทดสอบสมมติฐาน โดยใช้สถิติ Nonparametric Statistics ได้แก่ Wilcoxon Matched-Pairs Signed-Rank Test
ผลการวิจัยพบว่า 1. โปรแกรมการเสริมสร้างทักษะชีวิตเพื่อป้องกันยาเสพติด ประกอบด้วย 1) หลักการและแนวคิด 2) วัตถุประสงค์ 3) เนื้อหา 4) วิธีดำเนินการ 5) การวัดและประเมินผล ใช้ระยะเวลารวม 18 ชั่วโมง ขั้นตอนดำเนินการเสริมสร้างทักษะชีวิต คือ 1) ขั้นประสบการณ์ 2) ขั้นอภิปรายและสะท้อนผล 3) ขั้นความคิดรวบยอด 4) ขั้นทดลองฝึกทักษะ และ 5) ขั้นประยุกต์ใช้และการพัฒนา ผลการประเมินความเหมาะสม ของโปรแกรมฯ พบว่า มีความเหมาะสมโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.75,
= 0.47)
2. ผลการเปรียบเทียบทักษะชีวิตเพื่อป้องกันยาเสพติดของนักเรียน พบว่า นักเรียนมีทักษะชีวิตเพื่อป้องกันยาเสพติดหลังเข้าร่วมโปรแกรมสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. บทความที่ลงตีพิมพ์ทุกเรื่องได้รับการตรวจทางวิชาการโดยผู้ประเมินอิสระ ผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review) สาขาที่เกี่ยวข้อง อย่างน้อย 3 ท่าน ในรูปแบบ Double blind review
2. ข้อคิดเห็นใด ๆ ของบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม นี้เป็นของผู้เขียน คณะผู้จัดทำวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
3. กองบรรณาธิการวารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ไม่สงวนสิทธิ์การคัดลอกแต่ให้อ้างอิงแสดงที่มา
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2554). กรอบทิศทางการพัฒนางานสุขภาพจิตและแผนยุทธศาสตร์กรมสุขภาพจิตในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2555–2559) (พิมพ์ครั้งที่ 2). ละม่อม.
คณะกรรมการบริหารเครือข่าย องค์กรวิชาการสารเสพติด. (2556). สังเคราะห์สถานการณ์สารเสพติด พ.ศ. 2545–2555. สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด กระทรวงยุติธรรม.
จุลจีรา จันทะมุงคุณ และคณะ. (2563). ประสิทธิผลของโปรแกรมการเสริมสร้างทักษะชีวิตร่วมกับกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมเพื่อป้องกันการเสพสารเสพติดของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลายจังหวัดชัยภูมิ. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย, 28(4), 304–316. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jmht/article/view/241153
ธีรวัฒน์ พงศ์ภาณุพัฒน์ และคณะ. (2568). โปรแกรมการสอนสุขศึกษาเพื่อเสริมสร้างการป้องกันการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควรในนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ตำบลบ้านยาง อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 10(1), 51–59. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/280879
พิสณุ ฟองศรี. (2553). เทคนิควิธีประเมินโครงการ (พิมพ์ครั้งที่ 7). บริษัท ด่านสุทธาการพิมพ์ จำกัด.
ยงยุทธ วงศ์ภิรมย์ศานติ์. (2540). หลักและวิธีการสอนทักษะชีวิต. กองบริการการศึกษา.
ยอดอนงค์ จอมหงษ์พิพัฒน์. (2553). การพัฒนาโปรแกรมพัฒนาครูผู้นำการจัดการเรียนรู้ตามแนวทางปฏิรูปการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร]. https://alist.snru.ac.th/BibDetail.aspx?bibno=60068
วิราวรรณ สว่างแจ้ง และ นงณภัทร รุ่งเนย. (2567). ประสิทธิผลของโปรแกรมการพัฒนาทักษะชีวิตต่อความรู้และพฤติกรรมการป้องกันการใช้สารเสพติดของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาแห่งหนึ่งในจังหวัดเพชรบุรี. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 42(1), 1–13. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/269137/181669
วิไลลักษณ์ ลังกา และคณะ. (2562). การวิเคราะห์สภาพการณ์ปัจจุบันของปัจจัยเสี่ยง ปัจจัยภูมิคุ้มกันและพฤติกรรมเสี่ยงต่อการใช้สารเสพติดของเด็กและเยาวชนในพื้นที่หมู่บ้านอาสาพัฒนาและป้องกันตนเอง (อพป.). วารสารการจัดการทางการศึกษาปฐมวัย, 1(1), 28–43. https://doi.org/10.14456/jecem.2019.4
ศรราม ฦาชา และ ชนะชัย อวนวัง. (2563). พฤติกรรมเสี่ยงต่อยาเสพติดของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา อำเภอบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิ. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 5(3), 291–302.
สุวิทย์ ยอดสละ. (2556). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม]. https://khoon.msu.ac.th/_dir/fulltext/fulltextman/full2/suwit5293/titlepage.pdf
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4. (2563). ผลการตรวจสารเสพติด ประจำปี 2563. กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4. (2565). ผลการตรวจสารเสพติด ประจำปี 2565. กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4. (2568). ระบบจัดเก็บข้อมูลนักเรียนรายบุคคล Data Management Center: DMC. https://portal.bopp-obec.info/obec68/
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. (2562). รายงานผลการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ประจำปีงบประมาณ 2562: สถิติข้อมูลยาเสพติด. รีปริ้น.
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. (2563). รายงานผลการดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ประจำปีงบประมาณ 2563.
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. (2567). แผนปฏิบัติการระยะยาว 5 ปี (พ.ศ. 2566–2571) ฉบับทบทวน พ.ศ. 2567 และแผนปฏิบัติการของกองทุนป้องกัน ปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติด ประจำปีบัญชี 2568. https://shorturl.asia/d6Chv
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2559). การออกแบบกิจกรรมแนะแนวที่เน้นการพัฒนาทักษะสำหรับผู้เรียน. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). แนวทางการดำเนินงานตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการขยายชั้นเรียนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2553. สำนักงานนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. https://www.bopp.go.th/wp-content/uploads/2024/09/6.-แนวทางการดำเนินงานตามระเบียบกระทรวงศึกษ.pdf
หรรษา สุขกาล. (2553). การพัฒนารูปแบบโปรแกรมการทำงานระหว่างเรียนเพื่อส่งเสริมจริยธรรมในการทำงานของนิสิตนักศึกษาระดับปริญญาบัณฑิตในสถาบันอุดมศึกษา สังกัดทบวงมหาวิทยาลัย [วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. https://cuir2.car.chula.ac.th/dspace/bitstream/123456789/9028/1/Hansa.pdf
อนันต์ พันนึก. (2554). การวิจัยและพัฒนาโปรแกรมพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น]. https://phd.mbuisc.ac.th/KKU_Thesis/Anan6.pdf
Bandura, A. (1977). Social learning theory. General Learning Press.
Best, J. W., & Kahn, J. V. (1989). Research in education (6th ed.). Prentice-Hall.
