The Development of Life Skills Enhancement Program for Drug Prevention among Lower Secondary Students in Educational Opportunity Expansion Schools under Udon Thani Primary Educational Service Area Office 4

Main Article Content

Jaturan Seemaphet
Phamornpun Yurayat

Abstract

     This research aimed to: 1) develop a life skills enhancement program for drug prevention among lower secondary school students in Educational Opportunities Expansion Schools under the Udon Thani Primary Educational Service Area Office 4, and 2) compare the students’ life skills for drug prevention before and after participating in the program. This study employed a one-group pretest–posttest research design. The sample, selected by purposive sampling, consisted of 30 lower secondary school students studying in Educational Opportunities Expansion Schools under the Udon Thani Primary Educational Service Area Office 4 in the academic year 2025. The research instruments included the life skills enhancement program for drug prevention, student behavior observation record form, program suitability assessment form, and a life skills assessment form. The data were analyzed using mean, standard deviation, and hypothesis testing with nonparametric statistics, specifically Wilcoxon Matched-Pairs Signed-Rank Test.
     The results revealed that: 1.The life skills enhancement program for drug prevention consisted of: 1) principles and concepts, 2) objectives, 3) contents, 4) implementation procedures, and 5) measurement and evaluation. The total duration of the program was 18 hours. The life skills development process included five stages: 1) Experience,  2) Discussion and Reflection, 3) Concept Formation, 4) Experimentation, and 5) Application and Development. The evaluation of the program's suitability revealed that it was highly suitable overall (equation = 4.75, equation = 0.47).
     2. The comparison of students’ life skills for drug prevention indicated that the posttest scores were significantly higher than the pretest scores at the .01 level of statistical significance.

Article Details

How to Cite
Seemaphet , J., & Yurayat, P. (2026). The Development of Life Skills Enhancement Program for Drug Prevention among Lower Secondary Students in Educational Opportunity Expansion Schools under Udon Thani Primary Educational Service Area Office 4. Rajabhat Maha Sarakham University Journal, 20(2), 254–267. retrieved from https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/291507
Section
Research Articles

References

กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2554). กรอบทิศทางการพัฒนางานสุขภาพจิตและแผนยุทธศาสตร์กรมสุขภาพจิตในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2555–2559) (พิมพ์ครั้งที่ 2). ละม่อม.

คณะกรรมการบริหารเครือข่าย องค์กรวิชาการสารเสพติด. (2556). สังเคราะห์สถานการณ์สารเสพติด พ.ศ. 2545–2555. สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด กระทรวงยุติธรรม.

จุลจีรา จันทะมุงคุณ และคณะ. (2563). ประสิทธิผลของโปรแกรมการเสริมสร้างทักษะชีวิตร่วมกับกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมเพื่อป้องกันการเสพสารเสพติดของนักเรียนระดับประถมศึกษาตอนปลายจังหวัดชัยภูมิ. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย, 28(4), 304–316. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jmht/article/view/241153

ธีรวัฒน์ พงศ์ภาณุพัฒน์ และคณะ. (2568). โปรแกรมการสอนสุขศึกษาเพื่อเสริมสร้างการป้องกันการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควรในนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ตำบลบ้านยาง อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 10(1), 51–59. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/280879

พิสณุ ฟองศรี. (2553). เทคนิควิธีประเมินโครงการ (พิมพ์ครั้งที่ 7). บริษัท ด่านสุทธาการพิมพ์ จำกัด.

ยงยุทธ วงศ์ภิรมย์ศานติ์. (2540). หลักและวิธีการสอนทักษะชีวิต. กองบริการการศึกษา.

ยอดอนงค์ จอมหงษ์พิพัฒน์. (2553). การพัฒนาโปรแกรมพัฒนาครูผู้นำการจัดการเรียนรู้ตามแนวทางปฏิรูปการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร]. https://alist.snru.ac.th/BibDetail.aspx?bibno=60068

วิราวรรณ สว่างแจ้ง และ นงณภัทร รุ่งเนย. (2567). ประสิทธิผลของโปรแกรมการพัฒนาทักษะชีวิตต่อความรู้และพฤติกรรมการป้องกันการใช้สารเสพติดของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาแห่งหนึ่งในจังหวัดเพชรบุรี. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 42(1), 1–13. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jnat-ned/article/view/269137/181669

วิไลลักษณ์ ลังกา และคณะ. (2562). การวิเคราะห์สภาพการณ์ปัจจุบันของปัจจัยเสี่ยง ปัจจัยภูมิคุ้มกันและพฤติกรรมเสี่ยงต่อการใช้สารเสพติดของเด็กและเยาวชนในพื้นที่หมู่บ้านอาสาพัฒนาและป้องกันตนเอง (อพป.). วารสารการจัดการทางการศึกษาปฐมวัย, 1(1), 28–43. https://doi.org/10.14456/jecem.2019.4

ศรราม ฦาชา และ ชนะชัย อวนวัง. (2563). พฤติกรรมเสี่ยงต่อยาเสพติดของนักเรียนโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา อำเภอบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิ. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 5(3), 291–302.

สุวิทย์ ยอดสละ. (2556). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม]. https://khoon.msu.ac.th/_dir/fulltext/fulltextman/full2/suwit5293/titlepage.pdf

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4. (2563). ผลการตรวจสารเสพติด ประจำปี 2563. กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4. (2565). ผลการตรวจสารเสพติด ประจำปี 2565. กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 4. (2568). ระบบจัดเก็บข้อมูลนักเรียนรายบุคคล Data Management Center: DMC. https://portal.bopp-obec.info/obec68/

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. (2562). รายงานผลการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ประจำปีงบประมาณ 2562: สถิติข้อมูลยาเสพติด. รีปริ้น.

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. (2563). รายงานผลการดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ประจำปีงบประมาณ 2563.

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. (2567). แผนปฏิบัติการระยะยาว 5 ปี (พ.ศ. 2566–2571) ฉบับทบทวน พ.ศ. 2567 และแผนปฏิบัติการของกองทุนป้องกัน ปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติด ประจำปีบัญชี 2568. https://shorturl.asia/d6Chv

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2559). การออกแบบกิจกรรมแนะแนวที่เน้นการพัฒนาทักษะสำหรับผู้เรียน. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). แนวทางการดำเนินงานตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการขยายชั้นเรียนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2553. สำนักงานนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. https://www.bopp.go.th/wp-content/uploads/2024/09/6.-แนวทางการดำเนินงานตามระเบียบกระทรวงศึกษ.pdf

หรรษา สุขกาล. (2553). การพัฒนารูปแบบโปรแกรมการทำงานระหว่างเรียนเพื่อส่งเสริมจริยธรรมในการทำงานของนิสิตนักศึกษาระดับปริญญาบัณฑิตในสถาบันอุดมศึกษา สังกัดทบวงมหาวิทยาลัย [วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. https://cuir2.car.chula.ac.th/dspace/bitstream/123456789/9028/1/Hansa.pdf

อนันต์ พันนึก. (2554). การวิจัยและพัฒนาโปรแกรมพัฒนาสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น]. https://phd.mbuisc.ac.th/KKU_Thesis/Anan6.pdf

Bandura, A. (1977). Social learning theory. General Learning Press.

Best, J. W., & Kahn, J. V. (1989). Research in education (6th ed.). Prentice-Hall.