การเตรียมความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับการขยายตัวของเมือง:กรณีศึกษาเทศบาลตำบลบ้านค้อ จังหวัดขอนแก่น
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการเตรียมความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานเมืองเพื่อรองรับการขยายตัวของเมือง 2) วิเคราะห์ ศักยภาพการบริหารจัดการของโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับกับการขยายตัวของเมือง และ 3) เสนอแนะแนวทางในการปรับปรุงและพัฒนาด้านโครงสร้างพื้นฐานที่ยั่งยืน ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลโดยสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 10 คน เป็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและประชาชนที่อาศัยในพื้นที่ เลือกผู้ให้ข้อมูลแบบเจาะจงตามคุณลักษณะที่กำหนด แบ่งเป็นกลุ่มภาครัฐ 5 คน ซึ่งเป็นผู้บริหารหรือหัวหน้าส่วนราชการที่มีอำนาจตัดสินใจและมีบทบาทกำหนดนโยบายและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของเทศบาล และกลุ่มภาคประชาชน 5 คน เป็นผู้นำชุมชนในพื้นที่รอยต่อชายขอบเมืองที่ได้รับผลกระทบจากการขยายตัวเมืองโดยตรง วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัย พบว่า 1) เทศบาลตำบลบ้านค้อกำลังเผชิญกับการขยายตัวของเมืองอย่างรวดเร็วโดยเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินจากพื้นที่เกษตรกรรมสู่ที่พักอาศัยและอาคารพาณิชย์ส่งผลให้ประชากรมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ปัจจุบันเทศบาลจึงกำหนดแผนพัฒนาท้องถิ่นที่เน้นด้านคมนาคมขนส่งเป็นอันดับแรก เพื่อเชื่อมต่อชุมชนเข้าสู่ระบบเมือง 2) ศักยภาพการบริหารจัดการ เทศบาลมีความพร้อมด้านนโยบาย และการจัดสรรงบประมาณประจำปีที่สอดคล้องกับแผนยุทธศาสตร์ แต่มีข้อจำกัดด้านงบประมาณ และความท้าทายในการประสานกับหน่วยงานส่วนภูมิภาคด้านสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน จึงต้องเตรียมความพร้อมอย่างเร่งด่วน และ 3) มีแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืน ประกอบด้วย 5 ด้าน ได้แก่ 1) การยกระดับมาตรฐานถนนและโครงข่ายคมนาคม 2) การขยายบริการน้ำประปา 3) การพัฒนาระบบไฟฟ้า 4) การพัฒนาระบบระบายน้ำ และ 5) การพัฒนาระบบช่วยเหลือกลุ่มคนด้อยโอกาส
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. บทความที่ลงตีพิมพ์ทุกเรื่องได้รับการตรวจทางวิชาการโดยผู้ประเมินอิสระ ผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review) สาขาที่เกี่ยวข้อง อย่างน้อย 3 ท่าน ในรูปแบบ Double blind review
2. ข้อคิดเห็นใด ๆ ของบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม นี้เป็นของผู้เขียน คณะผู้จัดทำวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
3. กองบรรณาธิการวารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ไม่สงวนสิทธิ์การคัดลอกแต่ให้อ้างอิงแสดงที่มา
เอกสารอ้างอิง
กฤษณ์ ปัทมะโรจน์. (2556). โครงสร้างพื้นฐานและความสามารถในการแข่งขันของประเทศ. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
กฤษณะ สุระดนัย, พงษ์เมธี ไชยศรีหา, และ สัญญา เคณาภูมิ. (2564). แนวนโยบายการขับเคลื่อนเทศบาลนครขอนแก่นสู่ความเป็นเมืองทันสมัย. วารสารสังคมศาสตร์และสมนุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(3), 320–333.
โกเสก กุดตุ้ม, สามารถ อัยกร, และ ชาติชัย อุดมกิจมงคล. (2563). อิทธิพลของการบริหารงานตามหลักธรรมาภิบาลต่อประสิทธิผลการจัดบริการสาธารณะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตอำเภอนิคมน้ำอูน จังหวัดสกลนคร. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 17(8), 159–168.
จิรวัฒน์ ภู่งาม, ธีรพัฒน์ เขื่อนปัญญา, และ ธวัชชัย ยาวินัง. (2566). เมืองและการพัฒนาเชิงโครงสร้างพื้นฐาน. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ช่อผกา เครือทองสี. (2555). การพัฒนาเมืองน่าอยู่ของเทศบาลนครขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น [สารนิพนธ์ศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย]. Mahamakut Buddist University Isan Campus (MBUISC) e-Thesis. https://mbuisc.ac.th/mbuiscethesis/down/2555/5314203016.pdf
ณัฏฐ์ชนนจ์ ภูจอมจิตร. (2564). ประสิทธิผลการให้บริการประชาชนด้านโครงสร้างพื้นฐานขององค์การบริหารส่วนตำบลพยอม อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 4(1), 1–11.
เทศบาลตำบลบ้านค้อ. (2566). รายงานแผนพัฒนาเทศบาลตำบลบ้านค้อ. https://bankhor.go.th/public/list/data/detail/id/4417/menu/1196/page/1/catid/2
บัวพันธ์ พรหมพักพิง และ วีระยุทธ โพธิ์ถาวร. (2558). การขยายตัวเมืองขอนแก่น ในโครงการเครือข่ายเมืองในเอเซียเพื่อรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ. มูลนิธิสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย.
ประไพพิมพ์ สุธีวสินนท์ และ ประสพชัย พสุนนท์. (2559). กลยุทธ์การเลือกตัวอย่างสำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ. วารสารปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิณ, 29(2), 31–48.
ปวีณ์สุดา ศรีวงออน และ โกศล สอดส่อง. (2568). การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานต่อประชาชนของเทศบาลตำบลคำม่วง อำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 8(6), 344–357.
ปัญญา ลอดเกิด และ สุริยจรัส เตชะตันมีนสกุล. (2558). การประเมินมาตรฐานการบริหารด้านโครงสร้างพื้นฐานองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งฝาย อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง, 4(1), 121–129.
มณตรี ปทุมวัฒนชัย และ โกศล สอดส่อง. (2565). การให้บริการด้านโครงสร้างพื้นฐานต่อประชาชนขององค์การบริหารส่วนตำบลศรีชมภู อำเภอโซ่พิสัย จังหวัดบึงกาฬ. วารสารวิจัยธรรมศึกษา, 5(1), 45–58.
รัณภัฏ มั่งคั่ง. (2567). การพัฒนาประสิทธิภาพการจัดบริการโครงสร้างพื้นฐานของสำนักงานเขตจตุจักร [การค้นคว้าอิสระรัฐศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. Thammasat University Theses. http://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2024/TU_2024_6603010486_20080_30760.pdf
ศุภวัฒนากร วงศ์ธนวสุ, สุรเดช ทวีแสงสกุลไทย, และ สุริยานนท์ พลสิม. (2564). การพัฒนาเมืองอัจฉริยะขอนแก่น. โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา.
สฤษดิ์ ติยะวงศ์สุวรรณ. (2556). ข้อสังเกตบางประการทางประวัติศาสตร์ของการเปลี่ยนแปลงการเมืองการปกครองที่ส่งผลต่อความเป็นชุมชนกับการฟื้นฟูเมืองในประเทศไทย. วารสารหน้าจั่ว ว่าด้วยประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม และสถาปัตยกรรมไทย, 9, 137–150.
สำนักงานจังหวัดขอนแก่น. (2568). แผนพัฒนาจังหวัดขอนแก่น (พ.ศ. 2566–2570). https://www.khonkaen.go.th/khonkaen6/fileDir/vision/20250404-DevelopmentPlan66-70.pdf
สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร. (2568). รายงานแผนการพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะและแผนการพัฒนาระบบการจราจรในเมือง จังหวัดขอนแก่น. https://www.otp.go.th/uploads/tiny_uploads/OTP%20Report/TTIC/2566_A%20Study%20and%20Analysis%20of%20Public%20Transport%20(20260313)/Master%20Plan/5_OTP-PTD_MP_KKN_FULL%20REPORT.pdf
สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง. (2569). สถิติจำนวนประชากร พื้นที่จังหวัดขอนแก่น ท้องถิ่นเทศบาลตำบลบ้านค้อ. https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMONTH/statmonth/#/displayData
สุธี อนันต์สุขสมศรี. (2563). เมืองอัจฉริยะและการบริหารจัดการท้องถิ่น. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อริสา จันทรบุญทา และ จิรัฐ เจนพึ่งพร. (2565). ความเป็นเมือง (Urbanization) และนัยเชิงนโยบายของไทย. ธนาคารแห่งประเทศไทย.
อารยา โกวิทย์, ศักดา ศิลปาภินันทน์, และ พิมพ์ณิภา ฤทธิบุตร. (2565). แนวทางการพัฒนาการบริการโครงสร้างพื้นฐานขององค์การบริหารส่วนตำบลหนองหญ้าไทร จังหวัดพิจิตร. วารสารสหวิทยาการพัฒนา, 1(1), 20–30.
Angel, S., Blei, A. M., Parent, J., Lamson-Hall, P., & Tafesse, T. (2016). Atlas of urban expansion: 2016 edition. New York University.
Bhattacharyay, B. N. (2010). Infrastructure for Asian connectivity (Asian Development Bank Institute Working Paper No. 245). Asian Development Bank Institute. https://doi.org/10.2139/ssrn.1711483
Boonprasith, P., & Zumitzavan, V. (2019). Qualitative approaches in public administration research. Journal of Public Administration, 15(2), 45–62.
Ewing, R., & Hamidi, S. (2015). Compactness versus sprawl: A review of recent evidence from the United States. Journal of Planning Literature, 30(4), 413–432. https://doi.org/10.1177/0885412215595439
Litman, T. (2015). Evaluating urban sprawl: Costs, benefits, and strategies. Victoria Transport Policy Institute.
Newman, P., & Kenworthy, J. (1999). Sustainability and cities: Overcoming automobile dependence. Island Press.
Oliveira-Júnior, J. F., Silva, P. C., & Torres, R. (2025). Climate change and infrastructure resilience in urban areas. Global Environmental Research, 29(1), 14–28.
Pechpakdee, C. (2020). Secondary urban centers and regional development policy in Thailand. Asian Journal of Public Policy, 12(1), 77–95.
Pierre, J. (2000). Debating governance: Authority, steering, and democracy. Oxford University Press.
Ritchie, H., & Roser, M. (2019). Urbanization. Our World in Data. https://ourworldindata.org/urbanization
Smoke, P. (2015). Rethinking decentralization: Assessing challenges to a popular public sector reform. Public Administration and Development, 35(2), 97–112.
UN-Habitat. (2016). World cities report 2016: Urbanization and development—Emerging futures. United Nations Human Settlements Programme.
United Nations. (2018). World urbanization prospects 2018.
