การศึกษากลวิธีทางภาษาจากมุมมองวัจนปฏิบัติศาสตร์ : พระบรมราโชวาทพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร (พ.ศ. 2493-2537)

Main Article Content

สิทธิธรรม อ่องวุฒิวัฒน์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อต้องการศึกษากลวิธีทางภาษาในพระบรมราโชวาทพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร (พ.ศ.2493-2537) จากมุมมองแนววัจนปฏิบัติศาสตร์ ผลการวิจัยพบว่าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงเลือกใช้กลวิธีทางภาษาในการแสดงพระบรมราโชวาทจำนวนทั้งสิ้น 6 กลวิธี ได้แก่ 1. การให้รายละเอียด 2.การให้เหตุผล 3. การอ้างถึง 4. การใช้คำกริยาแสดงเจตนาในการสื่อสาร 5. การใช้อุปลักษณ์ และ 6. การใช้ทัศนภาวะ  กลวิธีทางภาษาทั้ง 6 กลวิธีสามารถจำแนกวัตถุประสงค์ในการสื่อสารได้ 5  ประการ คือ  1. เพื่อพระราชทานพรแก่ผู้รับสาร 2. เพื่อแจ้งสารไปยังผู้รับสาร  3. เพื่อโน้มน้าวให้ผู้รับสารเชื่อหรือคล้อยตาม  4. เพื่อทำให้ผู้รับสารเห็นภาพอย่างเป็นรูปธรรม และ 5. เพื่อสื่อความรู้สึกนึกคิดไปยังผู้รับสาร  ผลการวิจัยดังกล่าวแสดงให้เห็นว่านอกจากพระปรีชาญาณในด้านการพัฒนาคนแล้ว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชยังทรงมีพระปรีชาญาณในด้านการใช้ภาษาเช่นกัน

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ชนกพร อังศุวิริยะ. (2550). “ความเป็นผู้หญิง” ในนิตยสารสตรีสาร : การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างกลวิธีทางภาษากับอุดมการณ์. คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2542). หน้าที่ของอุปลักษณ์จากมุมมองของผู้พูดภาษาไทย. ภาษาและวรรณคดีไทย, 16, 259-268.

ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2549). มองคัทลียาจ๊ะจ๋าจากมุมนักภาษา : เนื้อหาและกลวิธี. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2555). เอกสารคำสอนรายวิชา 2201783 การศึกษาภาษาไทยตามแนววัจนปฏิบัติศาสตร์. กรุงเทพฯ : คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณัฐพร พานโพธิ์ทอง ดารินทร์ ประดิษฐ์ทัศนีย์ ศิริพร ภักดาสุข, สุภัควดี อมาตยกุล และสุรเดช โชติอุดมพันธ์. (2549). พระบรมธรรมิกราชกับอักษรศาสตร์ : ใต่ร่มพระบารมีพระบรมธรรมิกมหาราชา. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธิดา โมสิกรัตน์. (2556). “หน่วยที่ 12 การพูดโน้มน้าวใจ”ประมวลสาระชุดวิชาภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร(11601) หน่วยที่ 9-15. นนทบุรี : มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

นววรรณ พันธุเมธา. (2549). ไวยากรณ์ไทย. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปภัสรา คำวชิราพิทักษ์. (2550). โครงสร้างภาษาและลักษณะภาษาแสดงหัวเรื่องในพระบรมราโชวาทพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร. วารสารช่อพะยอม, 15, 71-81.

ภูมิพลอดุลยเดช, พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว. (2539). ประมวลพระบรมราโชวาทพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร ตั้งแต่พุทธศักราช 2493-2537. (จัดพิมพ์พิเศษเนื่องในโอกาสครบรอบการก่อตั้งมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์15 ปี). นครศรีธรรมราช : มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์.

สังวาลย์ คงจันทร์. (2533). คำกริยาบอกเจตนาในการสื่อสาร. คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

สิทธิธรรม อ่องวุฒิวัฒน์. (2559). กลวิธีทางภาษาที่ใช้ในพระราชดำรัสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พ.ศ.2417-2453) : การศึกษาจากมุมมองวัจนปฏิบัติศาสตร์. วรรณวิทัศน์, 16, 101-134.

อุภาวัณณ์ นามหิรัญ. (2553). การวิเคราะห์พระบรมราโชวาทพระบาทสมเด็จะพระเจ้าอยู่หัวในพิธีพระรราชทานปริญญาบัตร พ.ศ. 2493-2542. คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, นครปฐม.

อรวรรณ ปิลันธ์โอวาท. (2542). การสื่อสารเพื่อการโน้มน้าวใจ. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Baker, M. (2011). In Other Word : A coursebook on Translation. London : Routledge.

Bettinghaus,E,P. (1968). Persuasive communication. New York : Holt Renehautand Winston.

Hovland, C. (1965). Experiments on mass communication. New York : Wiley.

Hurford, James R. and Heasley, B. (1983). Semantics a coursebook. New York : Cambridge University Press.

Larson, C,U. (1986). Wadsworth Persuasion : reception and responsibility. Cambridge : Pub. Co.

Saeeed, J. (2003). Semantics. Cambridge : Blackwell.

Searle, J, R. (1969). Speech Acts : an essay in the philosophy of language. Cambridge : The Cambridge University Press.

Tannen, D. (1989). Talking voices : repetition, dialogue, and imagery in conversational discourse. Cambridge : Cambridge University.