การจัดการทรัพยากรร่วม : ศึกษากรณีป่าชุมชนในอำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสอดคล้องในการจัดการป่าชุมชนกับแนวคิดการจัดการทรัพยากรร่วมของออสตรอม โดยใช้วิธีการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ จากกรณีป่าชุมชน 2 แห่ง ในอำเภอเทพสถิต ผลการศึกษาพบว่า การจัดการป่าชุมชนประสบความสำเร็จด้านการป้องกันการบุกรุกป่า แต่ไม่ประสบความสำเร็จด้านการฟื้นฟูป่า โดยการจัดการป่าชุมชนมีความสอดคล้องกับทฤษฎีการจัดการทรัพยากรร่วมของออสตรอม 5 ประการ คือ 1) การกำหนดขอบเขตของพื้นที่ชัดเจน 2) การสอดส่องดูแลการใช้ประโยชน์และสอดส่องดูแลทรัพยากรป่า 3) การลงโทษผู้กระทำผิดจากต่ำไปสูง 4) การจัดการความขัดแย้ง 5) การยอมรับสิทธิในการจัดการป่าโดยรัฐ อย่างไรก็ตามการจัดการป่าชุมชนไม่เป็นไปตามแนวคิดการจัดการทรัพยากรร่วม 3 ประการ คือ 1) การกำหนดขอบเขตของผู้มีสิทธิ์ใช้ประโยชน์จากป่าชุมชน 2) ความสอดคล้องระหว่างกฎระเบียบกับสภาพทางสังคมและสิ่งแวดล้อม รวมถึงการใช้ประโยชน์จากป่ากับเงื่อนไขในการบำรุงรักษา 3) การมีส่วนร่วมของสมาชิกในการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบ
Article Details
ทุกบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ร่มพฤกษ์เป็นทัศนะและข้อคิดเห็นของผู้เขียนมิใช่ทัศนะของมหาวิทยาลัยเกริกหรือกองบรรณาธิการ การนำบทความส่วนใดส่วนหนึ่งหรือทั้งหมดไปพิมพ์เผยแพร่ต้องอ้างอิงที่มาให้ชัดเจน
เอกสารอ้างอิง
กรมป่าไม้ สำนักแผนงานและสารสนเทศ. ทะเบียนป่าชุมชน จังหวัดชัยภูมิ. (10 ธันวาคม 2559) สืบค้นจาก http://forestinfo.forest.go.th/55/fCom.aspx?prov=36&zone=17&year=-1&eyear=-1&type=-1.
กรมป่าไม้ สำนักจัดการป่าชุมชน. ผลการอนุมัติโครงการป่าชุมชน ปี พ.ศ.2543-ปัจจุบัน. (10 พฤศจิกายน 2559) สืบค้นจาก http:// www.forest.go.th/communityextension/index.php?option=com_conten&view= article&id=498&Itemid=509&lang=th.
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. ระบบข้อมูลกลางองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น : องค์การบริหารส่วนตำบลนายางกลัก อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ. (17 มีนาคม 2560) สืบค้นจาก http://www.nayang klak.go.th/generaldata.php.
ณัฐวุฒิ ศรีวิจารย์. (2551). รายงานผลการประเมินสถานการณ์พัฒนา หมู่บ้านบ้านโคกอนุ หมู่ที่ 9 ต.นายางกลัก อ.เทพสถิต จ.ชัยภูมิ. องค์การบริหารส่วนตำบลนายางกลัก อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ.
ธงชัย ปัจจัย, กำนัน/ผู้ใหญ่บ้านบ้านโคกอนุ. สัมภาษณ์, 9 เมษายน 2560.
พระอาจารย์คำสิงห์ สนิมโล, เจ้าอาวาสวัดป่าถ้ำหม้อ. สัมภาษณ์, 1 มิถุนายน 2560.
สมศักดิ์ สามัคคีธรรม. (2558). การจัดการภาคีสาธารณะแบบใหม่ในกรณีของป่าชุมชนภาคตะวันออก. รายงานการวิจัย เสนอต่อคณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, กรุงเทพฯ.
สมศักดิ์ สามัคคีธรรม. (2559). การจัดการทรัพยากรร่วมตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง : กรณีศึกษาป่าชุมชนในภาคตะวันออก. รายงานการวิจัย เสนอต่อศูนย์ศึกษาปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนาที่ยั่งยืน สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, กรุงเทพฯ.
สมศักดิ์ สุขวงศ์. (2550). การจัดการป่าชุมชน : เพื่อคนและเพื่อป่า. กรุงเทพฯ : ทวีวัฒน์การพิมพ์ จำกัด.
สมหญิง สุนทรวงษ์. (2557). ป่าชุมชนกับสังคมไทย. ศูนย์วนศาสตร์ชุมชนเพื่อคนกับป่า (รีคอฟ) ประเทศไทย. 1-4.
สำนักจัดการที่ดินป่าไม้. (2551). สถิติเนื้อที่ป่าในประเทศไทย. กรุงเทพฯ : กรมป่าไม้,
สุชาวลี ชูเอน. (2555). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการป่าชุมชน กรณีศึกษา ตำบลวังมะปราง อำเภอวังวิเศษ จังหวัดตรัง. คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล, กรุงเทพฯ.
สุบรรณ เสาโกมุท, ผู้ใหญ่บ้านบ้านวังช้าง. สัมภาษณ์, 2 มิถุนายน 2560.
หล่า ภูโสภา, กรรมการป่าชุมชนบ้านโคกอนุ. สัมภาษณ์, 10 เมษายน 2560.
อนุชา แก้วหย่อง, เจ้าหน้าที่ผู้ตรวจสอบป่าชุมชน. สัมภาษณ์, 9 เมษายน 2560.
Ostrom, E. (1994). Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. Cambridge University : Cambridge.
Ostrom, E. (2010). Beyond Markets and States : Polycentric Governance of Complex Economic Systems. American Economic Review, 100.
Ostrom, Tiebout and Warren. (1961). The Organization of Government in Metropolitan Areas : A Theoretical Inquiry. American Political and Social Science Review, 55(4).
