ความเป็นธรรมของสัญญาค้ำาประกันตามพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 20) พ.ศ.2557 และ (ฉบับที่ 21) พ.ศ.2558
Main Article Content
บทคัดย่อ
สืบเนื่องจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เดิมไม่ได้คุ้มครองและให้ความเป็นธรรมอย่างเพียงพอแก่ผู้ค้ำประกันซึ่งมิใช่ลูกหนี้ชั้นต้น แต่เป็นเพียงบุคคลภายนอกที่ยอมตนต่อเจ้าหนี้ในการชำระหนี้แทนลูกหนี้ และในทางปฏิบัติ เจ้าหนี้มักอาศัยอำนาจต่อรองสูงกว่ากำหนดข้อตกลงที่ทำให้ผู้ค้ำประกันต้องรับภาระหนักเกินสมควร จึงมีการปรับปรุงประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ โดยมีการเริ่มแนวคิดที่จะปรับปรุงแก้ไขบทบัญญัติเกี่ยวกับผู้ค้ำประกันตั้งแต่ พ.ศ.2554 และในเวลาต่อมา มีการประกาศใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 20) พ.ศ.2557 และ (ฉบับที่ 21) พ.ศ.2558 ซึ่งในส่วนประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 20) พ.ศ.2557 ได้มีการยกเลิกมาตรา 681 เดิมและกำหนดบทบัญญัติใหม่ ให้การค้ำประกันเพื่อหนี้อันสมบูรณ์หรือหนี้ในอนาคตหรือหนี้มีเงื่อนไข จะต้องมีการระบุวัตถุประสงค์ ลักษณะของมูลหนี้ จำนวนเงินสูงสุด และระยะเวลาในการก่อหนี้ค้ำประกัน เพื่อให้ผู้ค้ำประกันได้รับทราบข้อมูลเกี่ยวกับความรับผิดตามสัญญาค้ำประกันอย่างชัดเจน มิใช่การค้ำประกันอย่างไม่มีขอบเขตและไม่อาจใช้สิทธิโต้แย้งได้ดังเช่นกฎหมายเดิม อย่างไรก็ดี ในส่วนกิจการต่อเนื่องหลายครั้งอาจไม่ระบุข้อมูลดังกล่าวก็ได้ นอกจากนี้ มีการวางหลักไว้ว่า ข้อตกลงให้ผู้ค้ำประกันต้องรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วม รวมทั้งข้อตกลงที่แตกต่างไปจากกฎหมายหรือข้อตกลงใดๆ ที่เป็นการเพิ่มภาระแก่ผู้ค้ำประกัน ให้ผู้ค้ำประกันต้องรับภาระเกินสมควร เป็นโมฆะ และข้อตกลงที่ผู้ค้ำประกันทำไว้ล่วงหน้าก่อนเจ้าหนี้ผ่อนเวลา อันมีผลเป็นการให้เจ้าหนี้ผ่อนเวลา ข้อตกลงนั้นใช้บังคับไม่ได้อีกต่อไป อย่างไรก็ดี แม้ว่าประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 20 ) พ.ศ.2557 จะสร้างความเป็นธรรมให้แก่ผู้ค้ำประกัน แต่ก็ก่อให้เกิดปัญหาและเป็นอุปสรรคในการประกอบธุรกิจในบางส่วน จึงมีการประกาศใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 21) พ.ศ.2558 เพื่อผ่อนคลายความเคร่งครัดของกฎหมาย (ฉบับที่ 20) พ.ศ.2557 สร้างความสมดุลระหว่างการคุ้มครองสิทธิผู้ค้ำประกัน และลดอุปสรรคในการดำเนินธุรกิจ เพื่อให้เศรษฐกิจในระดับมหภาคสามารถดำเนินต่อไปได้ เช่น อนุโลมให้นิติบุคคลซึ่งเป็นผู้ค้ำประกัน สามารถผูกพันเพื่อรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมหรือในฐานะเป็นลูกหนี้ร่วมได้ และไม่มีสิทธิเกี่ยงให้เจ้าหนี้เรียกให้ลูกหนี้ชำระก่อน ตลอดจนไม่สามารถเกี่ยงให้บังคับชำระหนี้จากทรัพย์สินที่ลูกหนี้ให้ไว้เป็นประกันแก่เจ้าหนี้ก่อนได้ ทั้งนี้ ในส่วนข้อตกลงยินยอมให้เจ้าหนี้ผ่อนเวลากับผู้ค้ำประกันล่วงหน้า สามารถกระทำได้ในกรณีที่ผู้ค้ำประกันเป็นสถาบันการเงิน หรือค้ำประกันเพื่อสินจ้างเป็นปกติธุระ ทั้งนี้ เมื่อได้วิเคราะห์หลักการและเหตุผลดังกล่าว เห็นว่ากฎหมายที่ปรับปรุงแก้ไขในปี พ.ศ.2557 และ พ.ศ.2558 สามารถเป็นหลักประกันในการคุ้มครองและให้ความเป็นธรรมแก่ผู้ค้ำประกันอย่างแท้จริง
Article Details
ทุกบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ร่มพฤกษ์เป็นทัศนะและข้อคิดเห็นของผู้เขียนมิใช่ทัศนะของมหาวิทยาลัยเกริกหรือกองบรรณาธิการ การนำบทความส่วนใดส่วนหนึ่งหรือทั้งหมดไปพิมพ์เผยแพร่ต้องอ้างอิงที่มาให้ชัดเจน
เอกสารอ้างอิง
กิตติพัฒน์ นนทปัทมะดุลย์. Theory of Justice and Life of John Rawls : ว่าด้วยทฤษฎีความยุติธรรมและชีวิตของจอห์น รอลว์ส. (26 พฤษภาคม 2560) สืบค้นจาก www.chaoprayanews.com.
ชัชฎาภรณ์ ประยูรวงษ์. กฎหมายค้ำประกันและการจำนองที่แก้ไขเพิ่มเติม : ความเป็นธรรมแก่ผู้ค้ำประกันและผู้จำนอง. (24 กุมภาพันธ์ 2560) สืบค้นจาก http://library2.parliament.go.th/ejournal/content_af/2558/aug2558-1.pdf.
เดชอุดม ไกรฤทธิ์. (2558.) พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 20) พ.ศ.2557 (บทบัญญัติว่าด้วยหนี้ ค้ำประกัน จำนอง). การสัมมนากฎหมายใหม่ เรื่อง ทวงหนี้อย่างไรไม่ให้ติดคุก เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2558 ณ อาคารห้องประชุมเฉลิมพระเกียรติ องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ เชียงใหม่.
ปัญญา ถนอมรอด. (2553.) ยืม ค้ำประกัน จำนอง จำนำ. พิมพ์ครั้งที 7 : กรุงเทพฯ : สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา
ปัญญา อุดชาชน. ความยุติธรรมกับรัฐธรรมนูญภายใต้ประชาคมอาเซียน. (25 พฤษภาคม 2560) สืบค้นจาก Kpi.ac.th/media/pdf/M7_215.pdf
มานวราชเสวี, พระยา. อุทาหรณ์สำหรับประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 1 - 2 ฉบับกรมร่างกฎหมาย : ที่มาของกฎหมายในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 1 – 5. กรุงเทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา.
สุพจน์ กู้มานะชัย. (2550.) ย่อหลักกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ลักษณะค้ำประกัน จำนอง และจำนำ. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์นิติธรรม.
สุดา (วัชรวัฒนากุล) วิศรุตพิขญ์. คำอธิบายกฎหมายค้ำประกันและจำนองที่แก้ไขเพิ่มเติม. (10 มีนาคม 2559)
ตามพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่20) พ.ศ.2557.
สืบค้นจาก http://www.law.tu.ac.th/wp-content/uploads/2015/01/8janfinal4jeed.pdf.
สุดา (วัชรวัฒนากุล) วิศรุตพิขญ์. (2547.) ค้ำประกัน จำนอง จำนำ. พิมพ์ครั้งที่ 4 แก้ไขเพิ่มเติม. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์วิญญูชน.
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. บันทึกสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาประกอบร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่..) พ.ศ. ....., เรื่องเสร็จที่ 110/2558.