การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2
คำสำคัญ:
การพัฒนาโปรแกรม, ภาวะผู้นำทางวิชาการ, ผู้บริหารสถานศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2 และ 2) พัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2 โดยแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ดังต่อไปนี้ ระยะที่ 1 การศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง ทั้งหมด 348 คน เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.979 และ 0.983 ตามลำดับระยะที่ 2 การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 5 คน และผู้ทรงคุณวุฒิประเมินโปรแกรม จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง แบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น
ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพปัจจุบันของภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมาก สภาพที่พึงประสงค์ของภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหาร อยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน ผลการวิเคราะห์ดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น เรียงลำดับจากมากไปน้อย ได้ดังนี้ ด้านการบริหารหลักสูตร ด้านการกำหนดภารกิจของโรงเรียน ด้านการพัฒนาครู ด้านการนิเทศการสอน ด้านการส่งเสริมบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ และ 2) โปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2 องค์ประกอบของโปรแกรม ประกอบด้วย หลักการ วัตถุประสงค์ เนื้อหา วิธีการพัฒนา และการประเมินผล เนื้อหาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา ใช้ระยะเวลาในการดำเนินงาน 245 ชั่วโมง โดยใช้หลักการ 70:20:10 ประกอบด้วย 5 Modules ได้แก่ Module 1 ด้านการกำหนดภารกิจของ Module 2 ด้านการบริหารหลักสูตร Module 3 ด้านการพัฒนาครู Module 4 ด้านการนิเทศการสอน และ Module 5 ด้านการส่งเสริมบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ ผลการประเมินโปรแกรมโดยรวมมีความเหมาะสมและมีความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุดเอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2553). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (พิมพ์ครั้งที่ 3). โรงพิมพ์ชุมชน สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
ชวพร จิมขุนทด และอาคม อึ่งพวง. (2567). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาของแก่น. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 6(3), 383-396. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSSP/article/view/273516/184900
ไชยา ภาวะบุตร. (2565). ภาวะผู้นำทางวิชาการ Academic Leadership ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2565 (พิมพ์ครั้งที่ 3). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ธร สุนทรายุทธ. (2551). การบริหารจัดการเชิงปฏิรูป: ทฤษฎี วิจัย และปฏิบัติทางการศึกษา. เนติกุลการพิมพ์.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. (2553). การบริหารงานวิชาการ. ศูนย์สื่อเสริมกรุงเทพ.
พิทวัส สุดชารี. (2566). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหาร สถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์เขต 2 [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต] มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. http://202.28.34.124/dspace/bitstream/123456789/2015/1/60010586027.pdf
รุจิร์ ภู่สาระ. (2545). การเขียนแผนการสอน. บุ๊ค พอยท์.
วัลลภ ปุยสุวรรณ์ และสาวิตรี รตโนภาสสุวรรณลี (2560). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นําทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26. วารสารการบริหารและนิเทศการศึกษา, 8(2), 172–183. https://so20.tci-thaijo.org/index.php/JAD/article/view/441
สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2556). คู่มือข้อปฏิบัติและมาตรการในการรักษาความปลอดภัยในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน (พ.ศ.2566-2570) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 2.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2560-2579. พริกหวานกราฟฟิค.
อัจฉรา นิยมาภา. (2566). ภาวะผู้นำทางวิชาการ ศักยภาพผู้บริหารยุคใหม่ กับการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 (พิมพ์ครั้งที่ 2). เอ็นวายฟิล์ม.
David, C. & Thomas, D. A. (1989). Leadership in Organization (2nd ed). Prentice Hall.
Fink, A. G. (2015). Evaluation Fundamentals: Insights into Program Effectiveness, Quality, and Value (3rd ed). Sag.
Leithwood, K. (2021). The SAGE Handbook of Educational Leadership. SAGE Publications.
Leithwood, K. & Jantzi, D. (2006). Linking Leadership to Student Learning: The Contribution of Leader Efficacy. Educational Administration Quarterly.
Lombardo, M. M. & Eichinger, R. W. (1996). The Career Architect Development Planner. Lominger.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed). Harper and Row Publicat.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สิกขา วารสารศึกษาศาสตร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
