แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำแบบปรับเปลี่ยนของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบและตัวบ่งชี้ของภาวะผู้นำแบบปรับเปลี่ยนของผู้บริหารสถานศึกษา 2) ตรวจสอบความสอดคล้องกลมกลืนของโมเดลภาวะผู้นำแบบปรับเปลี่ยนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ และ 3) ศึกษาแนวทางการพัฒนา ภาวะผู้นำแบบปรับเปลี่ยนของผู้บริหารสถานศึกษา การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสมผสาน แบ่งเป็น 2 ระยะ ระยะที่ 1 การวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างได้กำหนดขนาดตาม Hair et al. (2010) 20 คน ต่อ 1พารามิเตอร์ (มีจำนวน 16 พารามิเตอร์) ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 320 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามมาตรประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 25 ข้อ ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.941 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน ระยะที่ 2 การวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) ภาวะผู้นําแบบปรับเปลี่ยนของผู้บริหารสถานศึกษาประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ การวิเคราะห์ความท้าทาย การขับเคลื่อนการมีส่วนร่วม การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเปลี่ยนแปลง และการพัฒนาทีมอย่างต่อเนื่อง รวม 12 ตัวบ่งชี้ 2) โมเดลการวัดมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์อยู่ในระดับดีมาก โดยมีค่า = 59.008, df = 49,
/df = 1.204, p-value = 0.1549, RMSEA = 0.025, SRMR = 0.015, CFI = 0.997 และ TLI = 0.996 ทั้งนี้ องค์ประกอบที่มีน้ำหนักมากที่สุดคือ การพัฒนาทีมอย่างต่อเนื่อง (
= 0.923) รองลงมา คือ การขับเคลื่อนการมีส่วนร่วม (
= 0.922) และ 3) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นําแบบปรับเปลี่ยนของผู้บริหารสถานศึกษา พบว่า มี 4 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการวิเคราะห์ความท้าทาย โดยใช้ข้อมูลสารสนเทศในการประเมินความเสี่ยงและคาดการณ์การเปลี่ยนแปลง 2) ด้านการขับเคลื่อนการมีส่วนร่วม โดยเปิดโอกาสให้บุคลากรร่วมวางแผนและแก้ปัญหาภายใต้บรรยากาศแห่งความไว้วางใจ 3) ด้านการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเปลี่ยนแปลง โดยส่งเสริมวัฒนธรรมองค์กรที่ยืดหยุ่นและเปิดรับนวัตกรรม และ 4) ด้านการพัฒนาทีมอย่างต่อเนื่อง โดยใช้ระบบพี่เลี้ยง การโค้ช และการพัฒนาวิชาชีพเพื่อเสริมสร้างศักยภาพบุคลากร
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กัลยา วานิชย์บัญชา. (2556). การวิเคราะห์สถิติ: สถิติสำหรับการบริหารและวิจัย. พิมพ์ครั้งที่ 14. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ณฐภัทร อินทรปรีดา, ประสาร มาลากุล ณ อยุธยา, และผ่องพรรณ เกิดพิทักษ์. (2565). ภาวะผู้นำการปรับเปลี่ยนเพื่อเสริมสร้างการบริหารจัดการงานในโลกแห่งความผันผวน. วารสารราชพฤกษ์, 20(2), 16–28.
ธนบัตร กองแก้ว และสิทธิชัย สอนสุภี. (2566). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการปรับเปลี่ยนของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาหนองคาย. วารสารศึกษิตาลัย, 4(3), 72–85.
เพ็ญผกา ปัญจนะ, สุมัทนา หาญสุริย์, ไชยา ภาวะบุตร, และวีรวัฒน์ คำแสนพันธ์. (2567). ภาวะผู้นำการปรับเปลี่ยนของผู้บริหาร: ข้อเสนอแนะสู่การบริหารในยุคพลิกผัน. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 12(48), 360–371.
ภาณุพงศ์ อุณชาติ, เอกราช โฆษิตพิมาณเวช, และยิ่งสรรค์ หาพา. (2566). ภาวะผู้นำการปรับเปลี่ยนของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคนิวนอร์มัล. Journal of Modern Learning Development, 9(6), 495–505.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 1. (2568). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน (พ.ศ. 2566–2570).
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2. (2568). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน (พ.ศ. 2566–2570).
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 3. (2568). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน (พ.ศ. 2566–2570).
Bagwell, J. (2020). Leading through a pandemic: adaptive leadership and purposeful action. Journal of School Administration Research and Development, 5(S1), 30–34.
Boikanyo, D. H. (2025). Adaptive leadership in times of organizational change driven by digital technologies. IntechOpen eBooks.
Bollen, K. A. (1989). Structural equations with latent variables. New York: John Wiley & Sons.
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2011). Designing and conducting mixed methods research (2nd ed.). Sage.
DeRue, D. S. (2011). Adaptive leadership theory. Research in Organizational Behavior, 31, 125–150.
Diamantopoulos, A. & Siguaw, J. A., (2000). Introduction to LISREL: A guide for the uninitiated. London: SAGE Publications, Inc,.
Fan, X. & Sivo, S. (2005). Sensitivity of fit indexes to misspecified structural or measurement model components: Rationale of two-index strategy revisited. Structural Equation Modeling, 12(3), 343–367.
Hair, J.F., Black, W.C., Babin, B.J. and Anderson, R.E. (2010). Multivariate Data Analysis. 7th Edition, Pearson, New York.
Heifetz, R. A., Grashow, A., & Linsky, M. (2009). The practice of adaptive leadership. Harvard Business Press.
Kaiser, H.F. (1974). An index of factorial simplicity. Psychometrika, 39, 31-36.
Kelloway, E.K. (2015). Using Mplus for Structural Equation Modeling; A Researcher’s Guide. CA: Sage Publications
OECD. (2025). The state of global teenage career preparation 2025. OECD Publishing.
Office of the Education Council. (2021). Guidelines for competency-based curriculum.
Schumacker, R. E. & Lomax, R. G., (2010). A beginner’s guide to structural equation modeling. 3 rd ed. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates
Yukl, G., & Mahsud, R. (2010). Flexible and adaptive leadership. Consulting Psychology Journal, 62(2), 81–93.
