รูปแบบการเรียนการสอนศิลปะ “วิเคราะห์ผลงาน วิเคราะห์สังคม และวิเคราะห์ตนเอง” เพื่อส่งเสริมการคิดวิจารณญาณและความฉลาดทางอารมณ์ สำหรับนิสิตระดับปริญญาตรี สาขาศิลปะจินตทัศน์ คณะศิลปกรรมศาสตร์

Main Article Content

อนุศักดิ์ จินดา
เฉลิมชัย มนูเสวต
สาธิต ทิมวัฒนบรรเทิง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนศิลปะ วิเคราะห์ผลงาน วิเคราะห์สังคม และวิเคราะห์ตนเอง เพื่อส่งเสริมการคิดวิจารณญาณและความฉลาดทางอารมณ์ สำหรับนิสิตระดับปริญญาตรี สาขาศิลปะจินตทัศน์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ 2. เพื่อหาประสิทธิผลของการพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนที่พัฒนาขึ้น 2.1 เพื่อเปรียบเทียบความสามารถในการคิดวิจารณญาณของนักศึกษาศิลปะ ก่อนและหลังการใช้รูปแบบการเรียนการสอน 2.2 เพื่อเปรียบเทียบความฉลาดทางอารมณ์ของนักศึกษาศิลปะ ก่อนและหลังการใช้รูปแบบการเรียนการสอน 2.3 เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักศึกษาต่อรูปแบบการเรียนการสอน กลุ่มตัวอย่างคือ นักศึกษาระดับปริญญาตรี วิชาเอกจิตรกรรม สาขาศิลปะจินตทัศน์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัย    ศรีนครินทรวิโรฒ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2562จำนวน 20 คน ได้มาโดยเลือกแบบเจาะจง เพื่อให้เหมาะสมกับงานวิจัยด้านศิลปะ จัดการเรียนการสอนตามรูปแบบ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบการเรียนการสอนที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น 1. ใบงานวิเคราะห์ผลงาน วิเคราะห์สังคม และวิเคราะห์ตนเอง 2. แบบประเมินความฉลาดทางอารมณ์ (EQ) ของกรมสุขภาพจิต และ 3. แบบสอบถามความพึงพอใจของนักศึกษาต่อรูปแบบการเรียนการสอนวิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าทีและการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. รูปแบบการเรียนการสอนศิลปะตามแนวคิด “วิเคราะห์ผลงาน วิเคราะห์สังคม และวิเคราะห์ตนเอง”เพื่อส่งเสริมการคิดวิจารณญาณและความฉลาดทางอารมณ์ในสร้างผลงานศิลปะ สำหรับนักศึกษา ระดับปริญญาตรี สาขาศิลปะ มี 4 องค์ประกอบ คือ 1) หลักการของรูปแบบ           2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ 3) ขั้นตอนการเรียนการสอน  ซึ่งมีทั้งหมด 5 ขั้นคือ ขั้นที่ 1 แนะนำ จุดมุ่งหมาย วิธีการเรียน ระเบียบ กติกา ข้อตกลงต่างๆ ขั้นที่ 2 แลกเปลี่ยนข้อมูลผลงานศิลปะที่ผู้เรียนสนใจ จากแหล่งข้อมูลต่างๆ   ขั้นที่ 3 วิเคราะห์ผลงานศิลปินที่ผู้เรียนสนใจ ตามหลัก 1) วิเคราะห์ผลงาน 2) วิเคราะห์สังคม 3) วิเคราะห์ตนเอง ขั้นที่ 4 สร้างผลงานศิลปะที่ได้จากข้อสรุปจากการวิเคราะห์ทั้ง 3 ด้าน 1) วิเคราะห์ผลงาน 2) วิเคราะห์สังคม 3) วิเคราะห์ตนเอง ขั้นที่ 5 ประเมินผลงาน ดูข้อดีข้อเสียของผลงาน เพื่อพัฒนาในชิ้นงานต่อไป            ทำขั้นตอน ทั้ง 5 ขั้นตอน ซ้ำขั้นตอนที่ 4 เพื่อให้เกิดความชำนาญและความคล่องแคล่วในการวิเคราะห์ผลงาน วิเคราะห์สังคมและวิเคราะห์ตนเอง และ 4) ขั้นตอนการวัดและประเมินผล ผู้เชี่ยวชาญได้ตรวจประเมินสาระในแต่ละองค์ประกอบของรูปแบบนี้ พบว่าเหมาะสมและสามารถนำไปใช้ได้ 2. ผลการประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการเรียนการสอน พบว่า 1) การประเมินด้านการคิดวิจารณญาณ ผู้เรียนหลังการเรียนการสอนสูงกว่าก่อนการเรียนการสอนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) การประเมินผลความฉลาดทางอารมณ์มีคะแนนเฉลี่ยก่อนเรียน  มีค่าน้อยกว่าคะแนนเฉลี่ยหลังเรียน ซึ่งแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ 3) นักศึกษามีความพึงพอใจต่อรูปแบบการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมการคิดวิจารณญาณและความฉลาดทางอารมณ์ในการเรียนการสอนศิลปะอยู่ในระดับมาก

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)

เอกสารอ้างอิง

Amornchiwin, B. (2013). Critical Thinking. Institute of Critical Thinking. [In Thai]

Boonpraset, W. (2011). Development of an Instructional Model of Non-formal Education to Enhance the Emotional Intelligence and Ethic Intelligence for Professional Nurses Degree of Doctor of Philosophy [Unpublished doctoral dissertation]. Chulalongkorn University. [In Thai]

Chatsuphakul, K., and Kirdphitak, P. (2001) Creation of Evaluation Criteria and Habitual Emotional Intelligence of Thai Youth Emotional Intelligence, Department of Guidance and Educational Psychology (Research Report), Educational Faculty. Srinakharinwirot University. [In Thai]

Cooper, R. K., and Swaff, A. (1997). Executive EQ: Emotional intelligence in leadership and organizations. Grosset/Putnam.

Dewey, J. (1989). How we think: A restatement of the relation of reflective thinking to the educative process. D.C. Heath.

Ennis, R. H. (1989). Critical thinking and subject specificity: Clarification and needed research. Educational Researcher, 18(3), 4-10. https://doi.org/10.2307/1174885

Fischer, A., and Scriven, M. (1997). Critical thinking: Its definition and assessment. Edgepress.

Gardner, H. (1983). Frames of mind: The theory of multiple intelligences. Basic Books.

Glaser, E. M. (1941). An experiment in the development of critical thinking. Teachers College, Columbia University.

Goleman, D. (1997). Emotional intelligence. Bantam Books.

Khammanee, T. (2002). Science of Teaching. Chulalongkorn University. [In Thai]

Kanchanachaya, N. (2012). Development of an Instructional Model of Principles in Solving Problem Creativity by Techniques of Thinking outside the box to Promote the Ability of Principles in Solving Problem Creativity to Produce the Instruction of Undergraduate Students of Educational Faculty [Unpublished doctoral dissertation].

Chulalongkorn University. [In Thai]

Khawnmaueng, C. (1999). The Study of Emotional Intelligence of Undergraduate Students of Educational Faculty of the Group of Rajaphat Institutions in the Lower Northern Thailand (Research Report) Educational Faculty. Phiboonsongkram Rajaphat Institution. [In Thai]

Lanchawatthanakorn, C. (2011). The Development of the Institutional System to Enhance Reading Potential by Mind Tool with Evidence Reading of Information to Promote Reading Skills and Critical Thinking of Grade 6th Students who have Reading Problem. Retrieved October 9, 2019, from www.onesqa.or.th/download-file/index.php? [In Thai].

National Statistical Office. (2013). The survey of education 2013. National Statistical Office of Thailand. [In Thai]

Phra Thammapitok (P.A. Payutto). (2001). Life's Constitution: For a Peaceful and Happy Life. Buddhadhamma Foundation. [In Thai]

Phuworawan, Y. (2014, November 1). Challenges of new frontier in learning: Education 4.0. In new frontier of learning: Education system 4.0 [Symposium]. Dusit Thani Hotel Bangkok, Bangkok: Chulalongkorn University Learning Innovation Center. [In Thai]

Silpakorn University. (2003). Catalogue of the 49th National Exhibition of Art. Silpakorn University. [In Thai]

Silpakorn University. (2013). Catalogue of the 59th National Exhibition of Art. Silpakorn University. [In Thai]

Sriorunrat, E. (2011). The study and development of a learning model using virtual field trips with inquiry-based learning and critical thinking to enhance science learning outcomes of lower secondary students [Unpublished doctoral dissertation]. Chulalongkorn University. [In Thai]