การพัฒนารูปแบบเครือข่ายของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาของเครือข่ายของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2) พัฒนารูปแบบเครือข่ายของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและ 3) ตรวจสอบความเหมาะสม ความเป็นไปได้ของรูปแบบเครือข่ายของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี มีวิธีดำเนินการวิจัย 3 ขั้นตอน คือขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาของเครือข่ายระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โดยสังเคราะห์เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง นำข้อมูลมาสร้างแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง และสัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้อง จำนวน 32 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา ครูที่ปรึกษา ครูปกครอง ครูแนะแนว คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน เครือข่ายผู้ปกครอง ประธานนักเรียน และเครือข่ายภายนอกอย่างละ 4 คน นำข้อมูลมาวิเคราะห์เนื้อหาขั้นตอนที่ 2 พัฒนารูปแบบเครือข่ายของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โดยนำข้อมูลจากขั้นตอนที่ 1 มายกร่างรูปแบบเครือข่ายระบบดูช่วยเหลือนักเรียน และพัฒนารูปแบบด้วยการสนทนากลุ่ม โดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วย ผู้บริหารด้านนโยบาย นักวิชาการและผู้ปฏิบัติงานอย่างละ 3 คน ผู้วิจัยนำผลการสนทนากลุ่มมาปรับเป็นรูปแบบเครือข่ายของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นขั้นตอนที่ 3 ตรวจความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของรูปแบบโดยผู้วิจัยสร้างแบบสอบถามมีลักษณะประมาณค่า 5 ระดับ มีความเชื่อมั่นทั้งฉบับ 0.93 กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 335 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางเครซี่และมอร์แกน ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษาหัวหน้าระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน หัวหน้าระดับชั้นสถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของเครือข่ายของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้แก่ โครงสร้างคณะกรรมการ ประกอบด้วย คณะกรรมการ 3 คณะ คือ คณะกรรมการอำนวยการ คณะกรรมการประสานงาน และคณะกรรมการดำเนินการ การบริหารจัดการเครือข่าย ประกอบด้วย การเตรียมการและวางแผน การดำเนินงาน การนิเทศ กำกับ ติดตามผล และการประเมินผล ขั้นตอนการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน ประกอบด้วย การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคลการคัดกรองนักเรียน การส่งเสริมและพัฒนา การป้องกันและแก้ไขปัญหาและการส่งต่อ และปัญหาของเครือข่ายระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน พบว่าโครงสร้างของคณะกรรมการยังไม่ได้รับความร่วมมือจากเครือข่ายภายนอก เครือข่ายท้องถิ่นไม่ได้เข้ามามีบทบาทอย่างเต็มที่ การบริหารจัดการเครือข่าย ขาดการประสานงานติดต่อสื่อสารการติดตามผลประเมินผล และการรายงานประชาสัมพันธ์ อย่างต่อเนื่อง 2) รูปแบบเครือข่ายของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่พัฒนาขึ้น คือ แสดงโครงสร้างและความสัมพันธ์ขององค์ประกอบเครือข่ายของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้เห็นเป็นรูปธรรม ประกอบด้วย ด้านโครงสร้างคณะกรรมการและบทบาทหน้าที่ ได้แก่ คณะกรรมการอำนวยการ และคณะกรรมการดำเนินงานด้านการบริหารจัดการเครือข่าย ได้แก่ การเตรียมการและวางแผน การระดมทรัพยากร การปฏิบัติตามแผน การติดต่อสื่อสาร การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การติดตามผลและประเมินผล และการรายงานผลและประชาสัมพันธ์ ด้านขั้นตอนการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนได้แก่ การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล การคัดกรองนักเรียน การส่งเสริมและพัฒนา การป้องกันและแก้ไขปัญหา และการส่งต่อ และ 3) รูปแบบเครือข่ายของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมและความเป็นไปได้โดยรวมและรายด้านอยู่ในระดับมากทุกด้าน
Article Details
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร สักทอง : วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลับราชภัฏกำแพงเพชร
ข้อคิดเห็นใดๆ ที่ปรากฎในวารสารเป็นวรรณกรรมของผู้เขียนโดยเฉพาะ ซึ่งมหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชรและบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
เอกสารอ้างอิง
เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (2543). การจัดการเครือข่าย : กลยุทธ์สาคัญสู่ความสาเร็จของการปฏิรูปการศึกษา. กรุงเทพฯ: ซักเซสมีเดีย.
คณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐาน, สำนักงาน. (2552). การดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
คณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐาน, สำนักงาน. (2552). สภาพความสาเร็จและแนวทางการเสริมสร้างความเข้มแข็งระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์
การเกษตรแห่งประเทศไทย.
จุไร เธียนสวน. (2550). เอกสารคาสอนหลักทฤษฏี และปฏิบัติการบริหารการศึกษา. ปทุมธานี:มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์.
ธงชาติ วงษ์สวรรค์. (2553). การพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษาโดยใช้วิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม. วิทยานิพนธ์ครุศาตรดุษฏีบัณฑิต
สาขาวิชาบริหารการศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระมหาสุทิตย์ อาภากโร (อบอุ่น). (2547). เครือข่าย : ธรรมชาติความรู้และการจัดการ.กรุงเทพฯ: โครงการเสริมสร้างการเรียนรู้เพื่อชุมชนเป็นสุข (สรส.).
เมตต์ เมตต์การุณ์จิต. (2553). การบริหารจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม: ประชาชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและราชการ. กรุงเทพฯ: บุ๊ก พอยท์.
รัตนา เชาว์ปรีชา. (2553). การพัฒนาระบบบริหารเครือข่ายสถานศึกษาขั้นพื้นฐานตามแนวคิดการบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา
ภาควิชานโยบาย การจัดการและการเป็นผู้นำทางการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ฤทัยวรรณ หาญกล้า. (2554). การพัฒนากลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาระดับประถมศึกษาเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน. วิทยานิพนธ์ สาขาการบริหารการศึกษา ภาควิชานโยบาย การจัดการและการเป็นผู้นำทางการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วราภรณ์ รุ่งเรืองกลกิจ. (2556). เอกสารการสอนชุดวิชา ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการบริหาร : หน่วยที่ 12 การจัดการเครือข่ายและการมีส่วนร่วม. นนทบุรี
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
วิชาการและมาตรฐานการศึกษา, สำนัก. (2551). การพัฒนาความเข้มแข็งระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนหลักสูตรผู้บริหาร. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
วิโรจน์ สุดสาคร. (2550). การดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษาสังกัดเทศบาลนครนครปฐม. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาบริหารการศึกษา
บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
หัสพงษ์ งามดี. (2551). การศึกษาการดาเนินงานของโรงเรียนมัธยมศึกษาสังกัดสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานที่ประสบความสาเร็จในการดาเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน : กรณีศึกษา. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาบริหารการศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมคิด บางโม. (2551). องค์การและการจัดการ. กรุงเทพฯ: วิทยพัฒน์.
สมพงษ์ จิตระดับ และคณะ. (2555). อปท. ฟังเสียงเด็กเป็น /ฟังเสียงเด็กไม่เป็น. กรุงเทพฯ: ธรรมดา เพลส.
สถาบันราชานุกูล กรมสุขภาพจิต. (2551). คู่มือครูระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน ช่วงชั้นที่ 3-4 (ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6). กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สุขภาพจิต, กรม. (2547). คู่มือการสร้างคู่เครือข่ายการดูแลช่วยเหลือนักเรียนสาหรับบุคลากรสถานศึกษาและบุคลากรสาธารณสุข. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่ง ประเทศไทย.
เสรี พงศ์พิศ. (2548). เครือข่าย : ยุทธวิธีเพื่อประชาชนเข้มข้น ชุมชนเข็มแข็ง. กรุงเทพฯ: เจริญวิทย์ การพิมพ์.
อรทัย ก๊กผล. (2546). คู่คิด คู่มือการมีส่วนร่วมของประชาชน สาหรับนักบริหารท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: จรัญสนิทวงศ์การพิมพ์.
Luncenburg, F. C. & Ornstein, A. C. (1996). Educational administration : Concepts and practices. Belmont : Wadsworth.
Robins, S. P. & Coulter, M. (2004). Management. (7 th ed.). Upper Saddle River, N.J.: Prentice-Hall.
Starkey. Paul. ( 1997). Networking for Development. London: International Forum for Rural Transport and Development
