มาตรฐานทางเหตุผลในบริบทของสตรีในการพิจารณาความผิดเกี่ยวกับเพศกรณีการเฝ้า ตามหลังการถูกตัดความสัมพันธ์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออภิปรายผลการวิจัยเกี่ยวกับแนวคิดเรื่องเกณฑ์มาตรฐานของผู้หญิงที่มีเหตุผล โดยมีประเด็นสนับสนุนจากงานวิจัยเรื่อง “มุมมองในทางกฎหมายเกี่ยวกับการเฝ้าตามหลังการถูกตัดความสัมพันธ์ของนักศึกษาสาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง” ซึ่งมีวัตถุประสงค์ข้อหนึ่งเพื่อศึกษาถึงมุมมองในทางกฎหมายและการรับรู้ของนักศึกษาสาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปางต่อพฤติกรรมการเฝ้าตามหลังจากถูกตัดความสัมพันธ์ ประชากรในการศึกษา คือ นักศึกษาปริญญาตรี ภาคปกติ สาขาวิชานิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง จำนวน 157 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ประกอบการสนทนากลุ่ม ผลการศึกษาประเด็นที่น่าสนใจ พบว่า เมื่ออ่านสถานการณ์สมมุติเกี่ยวกับการเฝ้าตาม เพศชายและหญิงมีมุมมองทางกฎหมายที่แตกต่างกัน กล่าวคือ นักศึกษาหญิงเห็นว่าการเฝ้าตามควรเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายมากกว่านักศึกษาชาย และระบุว่าจะดำเนินการตามกฎหมายมากกว่านักศึกษาชายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สำหรับข้อมูลจากการสนทนากลุ่ม นักศึกษาหญิงและชายที่ถูกเฝ้าตาม เห็นว่าเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย นักศึกษาหญิงที่ถูกตามระบุว่าทำให้หวาดกลัวว่าบุคคลคนนั้นจะเข้ามาทำร้าย สูญเสียอิสรภาพไปบางส่วน มีผลกระทบต่อสภาพจิตใจ ส่วนนักศึกษาชายที่ถูกตามคิดว่าถูกตามมากจนรู้สึกเป็นภัยคุกคาม รบกวนกิจวัตรประจำวัน แต่สำหรับนักศึกษาชายที่เคยเฝ้าตามผู้อื่น ส่วนใหญ่คิดว่าการตามผู้อื่นไม่ผิดกฎหมาย เพราะไม่มีกฎหมายบัญญัติให้เป็นความผิด และไม่เห็นด้วยหากจะบัญญัติให้การกระทำเป็นความผิด เพราะเป็นเรื่องของความรักของคนหนุ่มสาว  ผลการวิจัยจึงสอดคล้องกับแนวคิดที่เป็นประเด็นสำคัญอันหนึ่งในการโต้แย้งเกี่ยวกับการพิจารณาความผิดเกี่ยวกับเพศ ได้แก่ เรื่องของการใช้เกณฑ์ ‘มาตรฐานของวิญญูชน’ กับ ‘มาตรฐานทางเหตุผลในบริบทของสตรี’ ซึ่งในทางกฎหมายมักใช้เกณฑ์การพิจารณาความผิดตามมุมมองของวิญญูชนแบบเดียวกับคดีทั่วไป  ในขณะที่นักนิติศาสตร์สกุลสตรีนิยมพยายามเสนอให้ไม่นำหลักเกณฑ์เรื่องวิญญูชนทั่วไปมาใช้ในคดีความผิดเกี่ยวกับเพศที่มักเกิดขึ้นโดยชายกระทำต่อหญิง โดยเฉพาะในคดีการคุกคามทางเพศ แต่เสนอให้นำเกณฑ์มาตรฐานทางเหตุผลในบริบทของสตรีมาใช้แทน เนื่องจากเชื่อว่าการใช้เกณฑ์วิญญูชนธรรมดานั้นไม่เป็นธรรมกับผู้ถูกกระทำที่เป็นเพศหญิง