การสื่อสารเพื่อสร้างความสมานฉันท์ในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้

Main Article Content

ชินีเพ็ญ ศรีชัย
ธิติพัฒน์ เอี่ยมนิรันดร์
กมลรัฐ อินทรทัศน์

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์ของการวิจัยเพื่อ 1) ศึกษาบริบทที่เกี่ยวข้องกับการสื่อสารเพื่อสร้างความสมานฉันท์ในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ 2) ศึกษากระบวนการสื่อสารเพื่อสร้างความสมานฉันท์ในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ 3) ศึกษาลำดับความสำคัญของการสร้างความสมานฉันท์ในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ และ 4) ศึกษาความสัมพันธ์ของบริบทที่เกี่ยวข้องกับการสื่อสารกับกระบวนการสื่อสารเพื่อสร้างความสมานฉันท์ในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้  ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed method approach) ระหว่างระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ด้วยวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) ผสมผสานกับวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) ด้วยวิธีการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ (Multiple Regression Analysis) จากเจ้าหน้าที่รัฐ ผู้ทำงานสื่อ ผู้นำ และประชาชนในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. บริบทที่เกี่ยวข้องกับการสื่อสารเพื่อสร้างความสมานฉันท์ในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ พบว่า บทบาทหน้าที่ของเจ้าหน้าที่รัฐ ผู้ทำงานสื่อ และผู้นำขาดการบูรณาการการทำงาน และควรใช้วิธีการติดต่อสื่อสารแบบบูรณาการ  2. กระบวนการสื่อสารเพื่อสร้างความสมานฉันท์ในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ของเจ้าหน้าที่รัฐ ผู้ทำงานสื่อ และผู้นำ พบว่ามีประเด็นที่เหมือนกัน คือผู้รับสารจะต้องมีความรู้ในการวิเคราะห์ข้อมูลข่าวสาร และสื่อที่ใช้เหมือนกันคือ สื่อเฉพาะกิจ และสื่อชุมชน  3. ลำดับความสำคัญของการสร้างความสมานฉันท์ในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ พบว่า  1) เจ้าหน้าที่รัฐเริ่มต้นจากการสร้างความไว้วางใจ สร้างความเข้าใจ มีความจริงใจ ยึดหลักการทำงานตามยุทธศาสตร์พระราชทานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” และสร้างการมีส่วนร่วม 2) ผู้ทำงานสื่อให้ความสำคัญกับการสร้างความยุติธรรม การมีส่วนร่วม มีความจริงใจ และรับฟังความคิดเห็นของประชาชน 3) ผู้นำเริ่มต้นจากการสร้างความเข้าใจ  เพื่อให้เกิดความไว้วางใจ และคำนึงถึงความยุติธรรม  และ 4. ความสัมพันธ์ของบริบทที่เกี่ยวข้องกับการสื่อสารกับกระบวนการสื่อสารเพื่อสร้างความสมานฉันท์ พบว่า บริบทด้านวิธีการติดต่อสื่อสารมีความสัมพันธ์กับกระบวนการสื่อสารเพื่อสร้างความสมานฉันท์ทุกตัวแปร

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Articles)

เอกสารอ้างอิง

โกวิทย์ พวงงาม. (2553). ธรรมาภิบาลท้องถิ่น : ว่าด้วยการมีส่วนร่วมและความโปร่งใส. กรุงเทพฯ : มูลนิธิ
ส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.
ขวัญเรือน กิตติวัฒน์. (2539). แนวคิดเบื้องต้นเกี่ยวกับพฤติกรรมการสื่อสาร ใน เอกสารการสอนชุดวิชา ปรัชญานิเทศศาสตร์และทฤษฎีการสื่อสาร หน่วยที่ 1. นนทบุรี มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
สาขาวิชานิเทศศาสตร์
ขนิษฐา กาญจนรังษีนนท์. (2541). การสร้างเครือข่ายเพื่อการพัฒนา วารสารกรมการพัฒนาชุมชน 15,3
(พฤษภาคม) : 12-16.
คณะกรรมการอิสระเพื่อความสมานฉันท์แห่งชาติ. (2549). รายงานคณะกรรมการอิสระเพื่อความ
สมานฉันท์แห่งชาติ (กอส.) เอาชนะความรุนแรงด้วยพลังสมานฉันท์. กรุงเทพมฯ:
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี.


จารียา อรรถอนุชิต. (2549). ศึกษา สถานภาพ บทบาท และศักยภาพของสื่อพื้นบ้านในฐานะสื่อทางเลือกเพื่อการพัฒนาสังคมภาคใต้. งานวิจัยภายใต้โครงการเสริมสร้างความเข้มแข็ง และการมีส่วนร่วมในภาคใต้ของประเทศไทย.
________. (2550). แบบแผนการสื่อสารและเครือข่ายการสื่อสารของกลุ่มคนที่มีบทบาท สำคัญในการ
เสริมสร้างสังคมสันติสุขในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยแห่งชาติ
จารียา อรรถอนุชิต และอรุณีวรรณ บัวเนี่ยว. (2550). แบบแผนการสื่อสาร การเปิดรับสื่อและความ
ต้องการข่าวสารของประชาชนเกี่ยวกับสถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้. กรุงเทพฯ:
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยแห่งชาติ.
จารุณี สุวรรณรัศมี. (2549). การเสริมสร้างประสิทธิภาพการสื่อสารของสื่อบุคคลในพื้นที่จังหวัดชายแดน
ภาคใต้เพื่อความสมานฉันท์ในชุมชน รายงานการวิจัยคณะวิทยาการสื่อสาร. สงขลา:มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี .
จุฑารัตน์ เอื้ออำนวยและคณะ. (2548). กระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ : การคืน อำนาจ
แก่เหยื่ออาชญากรรมและชุมชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยแห่งชาติ.
ดารา ทีปะปาล และธนวัฒน์ ทีปะปาล. (2553). การสื่อสารการตลาด. กรุงเทพฯ: อมรการพิมพ์.
ชัยวัฒน์ สถาอานันท์. (2551). แผ่นดินจินตนาการ รัฐและการแก้ไขปัญหาความรุนแรงในภาคใต้ กรุงเทพฯ: มติชน.
มูฮัมหมัดรอฟีอี มูซอ. (2549). กระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์และการจัดการความขัดแย้งในชุมชนมุสลิม. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
รสชงพร โกมลเสวิน. (2547). พฤติกรรมการสื่อสารองค์การ ใน เอกสารการสอนชุดวิชาทฤษฎี
และพฤติกรรมการสื่อสาร หน่วยที่ 9 หน้าที่ 82-83. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
ธาราจันทร์ สินธุพรหม. (2554). รูปแบบการสื่อสารบูรณาการเพื่อสร้างความรู้และความตระหนัก
ในการใช้ไฟฟ้าอย่างประหยัดของเทศบาลตำบลฝายกวาง อำเภอเชียงคาน จังหวัดพะเยา.
วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการสื่อสารวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
ธัญรัศม์ สะละหมัด. (2549). อิสลาม-สื่อ-ความรุนแรง: ปฏิสัมพันธ์บนเส้นทางการสร้างภาพลักษณ์.
ความรุนแรง วิทยานิพนธ์ดุษฎีนิพนธ์ สาขาวิชาสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
นิเวศน์ อรุณเบิกฟ้า. (2548). กระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ กรณีศึกษา กระบวนการจัดการ
ความขัดแย้งของชุมชนบ้านเชิงเขา ตำบลปะลุกาสาเมาะ อำเภอบาเจาะ จังหวัดนราธิวาส.
วิทยานิพนธ์ปริญญาพัฒนาชุมชนมหาบัณฑิต คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ปาริชาต สถาปิตานนท์. (2549). การสื่อสารแบบมีส่วนร่วมและการพัฒนาชุมชน : จากแนวคิดสู่ปฏิบัติการ
วิจัยในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ปาริชาติ สถาปิตานนท์ และชัยวัฒน์ ถิรพันธ์. (2546). สื่อสารกับสังคมเครือข่าย ใน เอกสาร
ประกอบการฝึกอบรมหลักสูตร 3 เรื่องการสร้างเครือข่ายที่มีพลัง สถาบันชุมชน
ท้องถิ่นพัฒนา. กรุงเทพฯ: สถาบันการเรียนรู้และพัฒนาประชาสังคม.
พรสิทธิ์ พัฒธนานุรักษ์. (2545). ผลของการสื่อสาร ใน เอกสารการสอนชุดวิชาหลักและทฤษฎีการสื่อสาร
หน่วยที่ 8 หน้าที่ 408. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
สถาบันสันติศึกษา. (2546). รายงานการสัมมนาทิศทางการจัดการความขัดแย้งของสังคมไทยปัญหา
ภาคใต้แก้ได้ด้วยสันติวิธี. ขอนแก่น : มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
สภาที่ปรึกษาเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้. (2551). สภาพปัญหาและแนวทางแก้ไขสถานการณ์
ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ จังหวัดยะลา.
สุรพงษ์ โสธนะเสถียร. (2532). การสื่อสารทางการเมืองและการไหลเวียนของข่าวสารในชุมชนมุสลิม.
กกรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักงานพัฒนานโยบายสาธารณะ. (2549). แนวทางด้านนโยบายในการแก้ไขปัญหาใน 3
จังหวัดชายแดนภาคใต้. กรุงเทพมหานคร.
อมรรัตน์ ทิพย์เลิศ และคณะ. (2547). โครงการ สมรรถนะด้านการสื่อสารของสื่อบุคคลกับการระดมพลังการ
พัฒนา. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยแห่งชาติ.
อรอนงค์ สวัสดิ์บุรี. (2555). พฤติกรรมและการสื่อสารในองค์การ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Belch, G.E. & Belch, M.A. (2009), Advertising and Promotion: An Integrated Marketing
Communications Perspective. (8th Edition). London : McGraw-Hill Irwin.
Jones, G.R. & George, J.M. (1998). The experience and evolution of trust : Implications for cooperation and teamwork. Academy of Management Review, 23 (3).