แนวทางการจัดการศึกษาเพื่อสร้างความภาคภูมิใจในตนบนฐานประวัติศาสตร์ท้องถิ่นสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาวะความภาคภูมิใจในตนบนฐานประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และสภาวการณ์การจัดการศึกษาบนฐานประวัติศาสตร์ท้องถิ่นในสถานศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือกับสร้างแนวทางการจัดการศึกษาเพื่อสร้างความภาคภูมิใจในตนบนฐานประวัติศาสตร์ท้องถิ่นสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และประเมินแนวทางการจัดการศึกษาเพื่อสร้างความภาคภูมิใจในตนบนฐานประวัติศาสตร์ท้องถิ่นสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพเป็นหลักและเสริมด้วยเทคนิคการวิจัยเชิงปริมาณ เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูลในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง จากนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นที่เป็นกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 410 คน ได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นตามขนาดของโรงเรียนขนาดใหญ่ ขนาดกลาง ขนาดเล็ก การสัมภาษณ์นักเรียน และผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้ากลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม และครูผู้สอนวิชาสังคมศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การแจกแจงความถี่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. นักเรียนมีความภาคภูมิใจต่อวัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิตของท้องถิ่น เข้าร่วมกิจกรรมงานบุญอยู่เสมอ มีความภาคภูมิใจในภาษาถิ่นของตนเอง อยากเรียนรู้เรื่องราวในท้องถิ่น เห็นคุณค่าและพร้อมที่จะสืบสานวัฒนธรรม ประเพณีท้องถิ่นให้คงอยู่ต่อไป สำหรับสภาวการณ์จัดการศึกษาบนฐานประวัติศาสตร์ท้องถิ่นในสถานศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โรงเรียนยังไม่มีการนำประวัติศาสตร์ท้องถิ่นมาใช้ในการจัดการเรียนการสอนเท่าที่ควร แต่มีบางโรงเรียนที่จัดการเรียนการสอนประวัติศาสตร์ท้องถิ่นให้นักเรียนเกิดความภาคภูมิใจได้ และขาดครูที่มีความรู้ความเข้าใจด้านประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และการสอนประวัติศาสตร์ท้องถิ่นอย่างลึกซึ้ง 2. แนวทางการจัดการศึกษาเพื่อสร้างความภาคภูมิใจในตนบนฐานประวัติศาสตร์ท้องถิ่นสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งภาครัฐ สถานศึกษา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำไปดำเนินการ ได้แก่ ด้านนโยบายการจัดการศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ด้านหลักสูตรการจัดการศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ด้านรูปแบบการจัดการเรียนการสอน ด้านครูผู้สอน ด้านสื่อการเรียนรู้  และด้านการประเมินผล 3. ผลการประเมินแนวทางการจัดการศึกษาเพื่อสร้างความภาคภูมิใจในตนบนฐานประวัติศาสตร์ท้องถิ่นสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือพบว่ามีความเป็นประโยชน์ มีความเป็นไปได้ในการนำไปใช้  และสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการจัดการศึกษาในบริบทที่ใกล้เคียงกันในภาคอื่นๆ ของประเทศไทยได้ต่อไป