แนวทางการจัดการภัยพิบัติของชุมชนชายฝั่งรอบอ่าวบ้านดอน จังหวัดสุราษฎร์ธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาสภาพปัญหาภัยพิบัติ เพื่อประเมินผลกระทบจากภัยพิบัติ และเพื่อจัดทำผังแม่บทชุมชนและแผนการจัดการภัยพิบัติ ของชุมชนชายฝั่งรอบอ่าวบ้านดอน จังหวัดสุราษฎร์ธานี ภายใต้การมีส่วนร่วมของประชาชนในชุมชนชายฝั่ง จำนวน 6 ชุมชน ได้แก่ บ้านปากน้ำท่ากระจาย บ้านปากน้ำท่าม่วง บ้านหาดสมบูรณ์ บ้านพอด บ้านปากดอนสัก และบ้านนางกำ จังหวัดสุราษฎร์ธานี และตัวแทนจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง โดยเป็นการวิจัยแบบผสมผสานที่กำหนดกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างโดยไม่ใช้ความน่าจะเป็น และมีขนาดกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีแบบโควตาชุมชนละ 50 คน รวมทั้งสิ้น จำนวน 300 คน เครื่องมือวิจัย คือ แผนที่ชุมชน เส้นแบ่งเวลา ปฏิทินชุมชน แบบประเมินผลกระทบทางสุขภาพ และแบบสอบถาม ผลการศึกษาพบว่าสามารถศึกษาสภาพปัญหาภัยพิบัติและประเมินผลกระทบจากภัยพิบัติ พร้อมจัดทำผังแม่บทชุมชนและแผนการจัดการภัยพิบัติแบบมีส่วนร่วม ประกอบด้วย  “แนวทางการจัดการภัยพิบัติ” จำนวน 3 แนวทาง “โครงการพัฒนา” จำนวน 5 โครงการ และ “กิจกรรมการพัฒนา” จำนวน 37 กิจกรรม ซึ่งนำผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ในพื้นที่ คือ ใช้เป็นกรอบและทิศทางการกำหนดนโยบายขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีการจัดตั้งกลุ่มอาสาสมัครการจัดการภัยพิบัติโดยชุมชน และเกิดการสร้างนักวิจัยชุมชน จำนวน 70 คน เพื่อเป็นกลไกเชิงพื้นที่ในการขับเคลื่อนผลการวิจัยสู่การปฏิบัติจริงต่อไป