การพัฒนาขีดความสามารถและสร้างเสริมศักยภาพในการดำรงชีวิตของผู้สูงอายุบ้านเข็กน้อย จังหวัดเพชรบูรณ์ ด้วยวิธีการพึ่งตนเองโดยใช้ชุมชนเป็นฐานเพื่อความมั่นคง เข้มแข็ง และยั่งยืน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาพฤติกรรมและความต้องการของผู้สูงอายุบ้านเข็กน้อย 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่เป็นปัญหาและส่งเสริมปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำรงชีวิตของผู้สูงอายุบ้านเข็กน้อย 3) เพื่อออกแบบ กลยุทธ์ในการสร้างเสริมศักยภาพในการดำรงชีวิตของผู้สูงอายุบ้านเข็กน้อย จังหวัดเพชรบูรณ์ ด้วยวิธีการพึ่งตนเองโดยใช้ชุมชนเป็นฐานเพื่อความมั่นคง เข้มแข็ง และยั่งยืน เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ และเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในหมู่บ้านเข็กน้อย โดยใช้การสุ่มแบบเจาะจง จำนวน 50 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามการพัฒนาขีดความสามารถและสร้างเสริมศักยภาพในการดำรงชีวิตของผู้สูงอายุและใช้วิธีการสัมภาษณ์ผู้สูงอายุ และนำมาวิเคราะห์หาความเชื่อมั่นโดยใช้สัมประสิทธิ์อัลฟาของครอนบาค(Cronbach’s Alpha Coefficient) (Paisan Worakam, 2016) ผลการหาค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามได้ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.89 การวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ ได้แก่ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) ผู้สูงอายุบ้านเข็กน้อย จังหวัดเพชรบูรณ์ มีการทำกิจกรรมร่วมกับครอบครัวและชุมชนอยู่เสมอมีการเลี้ยงสัตว์ การปลูกผักสวนครัวที่สามารถนำมาปรุงอาหารหรือสร้างรายได้ให้กับครอบครัวได้ แต่ก็ยังมีความต้องการให้ทางภาครัฐเข้ามาช่วยเหลือทางด้านสุขภาพอนามัยขั้นพื้นฐาน ด้านการรักษาโรคต่างๆ ต้องการให้มีแพทย์ประจำโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ และรถส่งต่อไปโรงพยาบาล ควรมีเครื่องมือทางการแพทย์ที่ทันสมัย อยากให้มีผู้มาดูแลอย่างต่อเนื่องเพื่อดูแลร่างกายให้แข็งแรง 2) ปัจจัยที่เป็นปัญหาและปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำรงชีวิตของผู้สูงอายุบ้านเข็กน้อย จากการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ พบว่า ผู้สูงอายุมีปัญหาด้านสุขภาพเช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคไต โรคเบาหวาน เป็นต้น ด้านเศรษฐกิจ ได้แก่ การมีรายได้ไม่เพียงพอต่อการใช้จ่าย ต้องพึ่งพาบุตรหลานญาติพี่น้อง ปัญหาด้านจิตใจส่วนใหญ่เนื่องมาจากร่างกายไม่แข็งแรง และด้านเศรษฐกิจคือไม่มีเงินใช้จ่ายอย่างเพียงพอ ทางด้านสังคม ต้องการพบปะพูดคุยกับสมาชิกในครอบครัว บุตรหลานเพื่อคลายความเหงา และให้ดูแลอย่างใกล้ชิด 3) การออกแบบกลยุทธ์และนำเสนอกลยุทธ์ในการสร้างเสริมศักยภาพในการดำรงชีวิตของผู้สูงอายุบ้านเข็กน้อย จังหวัดเพชรบูรณ์ ดังต่อไปนี้ 1) พัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุในด้านสุขภาพกายอารมณ์ สังคม และจิตวิญญาณ 2) พัฒนาสัมพันธภาพของผู้สูงอายุให้สามารถอยู่ในครอบครัวและชุมชนได้ 3) ส่งเสริมศักยภาพของผู้สูงอายุในการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น 4) พัฒนาอาชีพให้ผู้สูงอายุเพื่อให้มีส่วนร่วมพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม