การบริหารสินทรัพย์ วินัยการคลังและความเหลื่อมล้ำของรายได้: กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนจังหวัด

บทคัดย่อ

บทความนี้นำเสนอผลการศึกษาเชิงประจักษ์ของการจัดการสินทรัพย์ขององค์การบริหารส่วนจังหวัด 76 แห่งในประเทศไทย โดยใช้ฐานข้อมูลปีงบประมาณ 2565 ซึ่งรวบรวมโดยสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน ผลการศึกษาพบว่า ประการแรก ถึงแม้ว่ารูปแบบการกระจายสินทรัพย์ของ อบจ. 76 แห่งมีลักษณะคล้ายคลึงกัน แต่เมื่อพิจารณาโดยละเอียดพบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญเกี่ยวกับการจัดสรรเงินลงทุน (ระยะสั้นและระยะยาว) พบว่า อบจ. 50 แห่งลงทุนระยะสั้นในสัดส่วนสูงกว่าการลงทุนระยะยาว ซึ่งอาจจะหมายถึงการมีสภาพคล่องเกินความจำเป็น โดยทั่วไปผลตอบแทนการลงทุนระยะยาวสูงกว่าการลงทุนระยะสั้น ในขณะที่ อบจ. 26 แห่งจัดสรรเงินลงทุนระยะยาวสูงกว่าระยะสั้น หากปรับลดการลงทุนระยะสั้นน่าจะเป็นผลดีต่อรายได้จากดอกเบี้ยของ อบจ. ประการที่สอง พบความแตกต่างของการถือครองสินทรัพย์อย่างชัดเจน (วัดด้วยดัชนีจินี คำนวณจากยอดสินทรัพย์ต่อประชากร) โดยพบว่าดัชนีจินีมีค่าเท่ากับ 0.39 ซึ่งถือว่าเป็นความเหลื่อมล้ำที่สูง เปรียบเทียบกับดัชนีรายได้ต่อหัวมีค่าเท่ากับ 0.21 พร้อมแสดงความเหลื่อมล้ำการกระจายทรัพย์สินเปรียบเทียบระหว่างภูมิภาค ประการที่สาม การศึกษาในภาพรวม อบจ. มีความระมัดระวังด้านการใช้จ่ายบุคลากรโดยควบคุมสัดส่วนรายจ่ายไม่เกิน 40% ตามระเบียบอย่างไรก็ตามพบว่า อบจ. จำนวนหนึ่ง (ส่วนน้อย) เริ่มมีปัญหาสัดส่วนรายจ่ายบุคลากรเกินกว่า 40% ซึ่งควรระมัดระวัง โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากรับถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อาจทำให้ภาระรายจ่ายบุคลากรเพิ่มขึ้น ข้อเสนอแนะสำคัญคือเมื่อถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลตามนโยบายของรัฐบาล สำนักงบประมาณพึงจัดสรรเงินอุดหนุนเงินเดือนและ          ค่าตอบแทนบุคลากรให้ตามภารกิจที่ถ่ายโอน