การรับเอาหลักกรุงเฮกว่าด้วยการเลือกกฎหมายในสัญญาทางพาณิชย์ระหว่างประเทศ ค.ศ. 2015 มาใช้ในระบบกฎหมายไทย

บทคัดย่อ

จากการที่ที่ประชุมกรุงเฮกว่าด้วยกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล (The Hague Conference on Private International Law: HCCH) ได้ดำเนินการจัดทำ “หลักกรุงเฮกว่าด้วย การเลือกกฎหมายในสัญญาทางพาณิชย์ระหว่างประเทศ ค.ศ. 2015” (The Hague Principles on Choice of Law in International Commercial Contracts 2015) หรือ “หลักกรุงเฮกฯ” และนำออกเผยแพร่เพื่อเป็นการวางแนวทางแห่งการประสานกฎหมายในระดับสากล ว่าด้วยกฎเกณฑ์เกี่ยวกับข้อตกลงเลือกกฎหมายในสัญญาทางพาณิชย์ระหว่างประเทศ อันเป็นหนึ่งในประเด็นปัญหาสำคัญของกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลในส่วนที่ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายนั้น ประเทศไทยในฐานะรัฐสมาชิกลำดับที่ 88 ของ HCCH ประกอบกับเหตุผลความจำเป็นจากการที่กฎเกณฑ์เรื่องนี้ของประเทศไทย ดังปรากฏในพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พุทธศักราช 2481 หรือ “พระราชบัญญัติการขัดกันแห่งกฎหมายฯ” เป็นหลักนั้น ได้รับการบัญญัติขึ้นมากว่า 8 ทศวรรษ โดยปราศจากซึ่งการปรับปรุงแก้ไขโดยสิ้นเชิง กระทั่งตกอยู่ภายใต้กระแสการวิพากษ์วิจารณ์ถึงความล้าสมัยและความไม่อาจตอบสนองได้กับทางปฏิบัติในบริบทของสัญญาทางพาณิชย์ระหว่างประเทศมาโดยตลอด จึงนามาซึ่งเหตุผลความจำเป็นในการศึกษาวิจัยครั้งนี้ว่า ประเทศไทยสมควรรับเอากฎเกณฑ์ตามหลักกรุงเฮกฯ เข้ามาประยุกต์ใช้บังคับในระบบกฎหมายไทยหรือไม่ เพียงใด และอย่างไร
งานวิจัยฉบับนี้ได้ทำการศึกษา วิเคราะห์ และเปรียบเทียบ ระหว่างกฎเกณฑ์ตามหลักกรุงเฮกฯ กับกฎเกณฑ์ตามพระราชบัญญัติการขัดกันแห่งกฎหมายฯ เป็นสำคัญ ตลอดจนกฎหมายของต่างประเทศที่ได้รับเอากฎเกณฑ์ตามหลักกรุงเฮกฯ ไปกำหนดเป็นกฎหมายภายในของประเทศ ผลการศึกษาวิจัยพบได้อย่างชัดเจนว่า กฎเกณฑ์ตามพระราชบัญญัติการขัดกันแห่งกฎหมายฯ ไม่สอดคล้อง ในหลากหลายประเด็นกับกฎเกณฑ์ตามหลักกรุงเฮกฯ สมควรได้รับการปรับปรุงพัฒนาและแก้ไขเพิ่มเติมให้มีความสอดคล้องกับกฎเกณฑ์ตามหลักกรุงเฮกฯ ในหลายประการ แม้จะไม่จำต้องทำให้เหมือนกันกับกฎเกณฑ์ตามหลักกรุงเฮกฯ ทุกประการก็ตาม และจึงนำมาซึ่งผลผลิตอันเป็นข้อเสนอของงานวิจัยฉบับนี้ ในรูปแบบของร่างกฎหมายเพื่อประโยชน์ในการพิจารณาแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการขัดกันแห่งกฎหมายฯ อันเกี่ยวข้องกับการระงับข้อพิพาทโดยทางศาลของประเทศไทยเป็นสำคัญ