การรับเอาหลักกรุงเฮกว่าด้วยการเลือกกฎหมายในสัญญาทางพาณิชย์ระหว่างประเทศ ค.ศ. 2015 มาใช้ในระบบกฎหมายไทย

Kittiwat Chunchaemsai

Authors

Kittiwat Chunchaemsai Associate Professor, Faculty of Law Thammasat University

Keywords:

Conflict of laws, choice of law, contract, Thailand, Hague Principles

Abstract

The Hague Conference on Private International Law (HCCH) has produced and published the Hague Principles on Choice of Law in International Commercial Contracts 2015, or “the Hague Principles”, for the purpose of harmonising rules concerning choice of law agreements in international commercial contracts internationally. These rules are among the most vital aspects of private international law, specifically regarding the conflict of laws. Thailand has had no revision of the Act on Conflict of Laws B.E. 2481, or “the Act on Conflict of Laws”, for more than 8 decades. Its rules have continuously been criticised for obsolete and impractical legislation in international commercial contexts. Particularly, as the 88th Member State of the HCCH, the Act on Conflict of Laws has thus been called for a thorough review. This research, consequently, focuses on the main question of to what extent, and how Thailand should adopt and apply the Hague Principles into the legal system.
After doing an analytical comparative study between the Hague Principles, the Act on Conflict of Laws and a domestic law of a foreign State into which the Hague Principles has been adopted, the result of this research reveals that the rules imposed by the Act on Conflict of Laws are, to a large extent, inconsistent with the rules written in the Hague Principles. The Act on Conflict of Laws must then be revised in many aspects. This, however, does not mean that Thailand has to follow all of the rules laying down by the Hague Principles. The research therefore advances a preliminary draft for the purpose of revising the Act on Conflict of Laws which will mainly direct to litigation as a method of dispute resolution in Thailand.

References

กฎหมายไทย

พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522.

พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พุทธศักราช 2481.

พระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545.

กฎหมายต่างประเทศ

Paraguayan Law 5393 of 2015 “Regarding the Applicable Law to International Contracts”.

Uruguayan General Law of Private International Law (Ley general de derecho internacional privado).

ตราสารระหว่างประเทศ

Convention of 14 March 1978 on the Law Applicable to Agency (Hague Agency Convention 1978).

Convention of 14 March 1978 on the Law Applicable to Matrimonial Property Regimes (Hague Matrimonial Property Convention 1978).

Convention of 22 December 1986 on the Law Applicable to Contracts for the International Sale of Goods (Hague Sales Convention 1986).

Convention of 1 August 1989 on the Law Applicable to Succession to the Estates of Deceased Persons (Hague Succession Convention 1989).

Convention of 5 July 2006 on the Law Applicable to Certain Rights in Respect of Securities held with an Intermediary (Hague Securities Convention 2006).

Convention of 30 June 2005 on Choice of Court Agreements (Hague Choice of Court Convention 2005).

Inter-American Convention on the Law Applicable to International Contracts 1994 (Mexico Convention 1994).

Principles on Choice of Law in International Commercial Contracts (Hague Principles 2015).

Protocol of 23 November 2007 on the Law Applicable to Maintenance Obligations (Hague Protocol 2007).

UNIDROIT Principles of International Commercial Contracts 2016 (UPICC 2016).

UNIDROIT, Model Clauses for the Use of the UNIDROIT Principles of International Commercial Contracts (UNIDROIT 2013).

UNCITRAL Arbitration Rules 2021 (UNCITRAL Rules 2021).

UNCITRAL Legislative Guide on Secured Transactions 2007 (Secured Transactions Guide 2007).

UNCITRAL Model Law on International Commercial Arbitration 1985, with amendments as adopted in 2006 (UNCITRAL Model Law 2006).

United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods 1980 (CISG 1980).

United Nations Convention on the Assignment of Receivables in International Trade 2001 (Receivables Convention 2001).

United Nations Convention on the Recognition and Enforcement of Foreign Arbitration Awards 1958 (New York Convention 1958).

ตราสารระดับภูมิภาคของสหภาพยุโรป

Convention on the law applicable to contractual obligations June 1980 (Rome Convention 1980).

European Commission, Principles of European Contract Law (PECL).

Regulation (EC) No 593/2008 on the law applicable to contractual obligations (Rome I Regulation 2008).

Regulation (EC) No 864/2007 on the law applicable to non-contractual obligations (Rome II Regulation 2007).

คดีไทย

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1583/2511.

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1645/2538.

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3223/2525.

คดีต่างประเทศ

Case concerning the Application of the Convention of 1902 governing the Guardianship of Infants (Netherlands v. Sweden), Judgment of 28 November 1958: ICJ Reports 1958.

หนังสือภาษาไทย

กิตติวัฒน์ จันทร์แจ่มใส, ความรู้เบื้องต้นว่าด้วยการประสานกฎหมาย: ภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติเกี่ยวด้วยกฎหมายพาณิชย์ระหว่างประเทศ (มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2562).

กิตติวัฒน์ จันทร์แจ่มใส, คำอธิบายกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล เล่ม 1: การขัดกันแห่งกฎหมาย (พิมพ์ครั้งที่ 1 พิมพ์เพิ่มเติมครั้งที่ 1, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2567).

กิตติศักดิ์ ปรกติ, คำอธิบายกฎหมายลักษณะบุคคล: บุคคลธรรมดาและนิติบุคคล (พิมพ์ครั้งที่ 10, วิญญูชน 2563).

เขมจุฑา สุวรรณจินดา, การระงับข้อพิพาททางสัญญาธุรกิจระหว่างประเทศ (พิมพ์ครั้งที่ 2, วิญญูชน 2563).

คนึง ฦๅไชย, คำอธิบายว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย (พิมพ์ครั้งที่ 11, วิญญูชน 2567).

จิ๊ด เศรษฐบุตร, หลักกฎหมายแพ่งลักษณะนิติกรรมและสัญญา (พิมพ์ครั้งที่ 4 แก้ไขเพิ่มเติมโดย ดาราพร ถิระวัฒน์, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2551).

จุมพล แดงสกุล, คู่มือการศึกษากฎหมายสัญญาทางพาณิชย์ : หลักกฎหมาย นิติวิธี และข้อแนะนำในการศึกษากฎหมายสัญญาทางพาณิชย์ (วิญญูชน 2565).

จำปี โสตถิพันธุ์, หลักความรับผิดก่อนสัญญา (พิมพ์ครั้งที่ 3, วิญญูชน 2548).

ไชยวัฒน์ บุนนาค, อนุญาโตตุลาการ ทฤษฎีและปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 3, วิญญูชน 2568).

ดาราพร ถิระวัฒน์, สัญญาผู้บริโภค (มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2559).

นนทวัชร์ นวตระกูลพิสุทธ์, กฎหมายเอกเทศสัญญา ลักษณะตัวแทน – ลักษณะนายหน้า (พิมพ์ครั้งที่ 4 พิมพ์เพิ่มเติมครั้งที่ 1, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2567).

นนทวัชร์ นวตระกูลพิสุทธิ์, สัญญาผู้บริโภค ข้อพิพาทผู้บริโภค และคดีผู้บริโภค (มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2567).

ประสิทธิ์ ปิวาวัฒนพานิช, คำอธิบายกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล (พิมพ์ครั้งที่ 6, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2566).

ปรีดี พนมยงค์, คำอธิบายกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล (มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง 2479).

ไผทชิต เอกจริยกร และณัฐณิชา เอกจริยกร, ตัวแทน นายหน้า (พิมพ์ครั้งที่ 18, วิญญูชน 2567).

ไพโรจน์ วายุภาพ, กฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ภาค 1 บททั่วไป (พิมพ์ครั้งที่ 6, กรุงสยาม พับลิชชิ่ง 2563).

ศนันท์กรณ์ โสตถิพันธุ์, คำอธิบายนิติกรรม-สัญญา (พิมพ์ครั้งที่ 27, วิญญูชน 2568).

สายหยุด แสงอุทัย, การขัดกันแห่งกฎหมาย: หลักทั่วไปของกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลและคำอธิบายพระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย พุทธศักราช 2481 เรียงมาตรา (มปพ. 2482).

เสาวนีย์ อัศวโรจน์, คำอธิบายกฎหมายว่าด้วยวิธีการระงับข้อพิพาททางธุรกิจโดยการอนุญาโตตุลาการ (พิมพ์ครั้งที่ 3, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2554).

เสาวนีย์ อัศวโรจน์, แนวทางการตีความของศาลภายใต้หลักความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชนตามพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2545 (สถาบันอนุญาโตตุลาการ 2560).

อธึก อัศวานันท์, ร่างสัญญาธุรกิจ (พิมพ์ครั้งที่ 5, วิญญูชน 2562).

อนันต์ จันทรโอภากร, ทางเลือกในการระงับข้อพิพาท: การเจรจา การไกล่เกลี่ยและประนอมข้อพิพาท อนุญาโตตุลาการ (มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2558).

อัครวัฒน์ เลาวัณย์ศิริ, คำอธิบายกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล (มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2567).

อุดม รัฐอมฤต, คำอธิบายกฎหมายลักษณะพยานหลักฐาน (พิมพ์ครั้งที่ 9, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2564).

หนังสือภาษาต่างประเทศ

Daniel Girsberger, Thomas Kadner Graziano and Neels JL (eds), Choice of Law in International Commercial Contracts: Global Perspectives on the Hague Principles (Oxford University Press 2021).

Jürgen Basedow and others (eds), Encyclopedia of Private International Law (Edward Elgar Publishing 2017).

Peter Edward Nygh, Autonomy in International Contracts (Oxford University Press 1999).

บทความภาษาไทย

กิตติวัฒน์ จันทร์แจ่มใส, ‘การยกเลิกหลักการย้อนส่งในการขัดกันแห่งกฎหมาย’ (2560) 46, 1 วารสารนิติศาสตร์ 69.

กิตติวัฒน์ จันทร์แจ่มใส ‘ปัญหากฎหมายว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมายในเลตเตอร์ออฟเครดิต’ ใน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, อาจาริยบูชา 60 ปี ศาสตราจารย์ ดร.กำชัย จงจักรพันธ์ (เดือนตุลา 2564) 43-55.

ชุมพร ปัจจุสานนท์, ‘กฎหมายที่พึงบังคับใช้ทันที, หลักเกณฑ์ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย: ผลกระทบต่ออนุสัญญาเกี่ยวกับกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล’ (2529) 16, 4 วารสารนิติศาสตร์ 20.

มาโนช จรมาศ, ‘ปัญหาอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน’ (2525) 12, 2 วารสารนิติศาสตร์ 205.

วิชัย อริยะนันทกะ และคณะ, ‘พรมแดนของ “ความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน” ในการบังคับตามคำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการอยู่ที่ใด’ (2550) 2 วารสารอนุญาโตตุลาการ 10.

อุกฤษ มงคลนาวิน, ‘ความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน’ (2518) 32, 1 บทบัณฑิตย์ 11.

อานนท์ ศรีบุญโรจน์, ‘หลักความรับผิดก่อนสัญญาในกฎเกณฑ์ว่าด้วยการขัดกันแห่งกฎหมาย’ (2564) 39, 3 วารสารกฎหมาย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 105.

บทความภาษาต่างประเทศ

Andrew Dickinson, 'Oiling the Machine: Overriding Mandatory Provisions and Public Policy in the Hague Principles on Choice of Law in International Commercial Contracts' (2017) 22 Uniform Law Review 402.

Chng K, 'A Theoretical Perspective of the Public Policy Doctrine in the Conflict of Laws' (2018) 14 Journal of Private International Law 130.

Chukwuma Samuel Adesina Okoli, 'The Significance of a Forum Selection Agreement as an Indicator of the Implied Choice of Law in International Contracts: A Global Comparative Perspective' (2023) 28 Uniform Law Review 197.

Daniel Girsberger and Neil B Cohen, 'Key Features of the Hague Principles on Choice of Law in International Commercial Contracts' (2017) 22 Uniform Law Review 316.

Geneviève Saumier, 'Article 3 of the Hague Principles: A Response to Peter Mankowski' (2017) 22 Uniform Law Review 395.

Jan L Neels, 'The Nature, Objective and Purposes of the Hague Principles on Choice of Law in International Commercial Contracts' (2015) 2015 Journal of South African Law/Tydskrif vir die Suid-Afrikaanse Reg 774.

Jan L Neels and Eesa A Fredericks, 'Tacit Choice of Law in the Hague Principles on Choice of Law in International Contracts' (2011) 44 De Jure 101.

Johannes Landbrecht, 'The Hague Conference on Private International Law: Shaping a Global Framework for Party Autonomy' (2017) International Business Law Journal 35.

Lauro Gama Jr, 'Tacit Choice of Law in The Hague Principles' (2017) 22 Uniform Law Review 336.

Permanent Bureau of the Hague Conference on Private International Law, 'Choice of Law in International Commercial Contracts: Hague Principles ?' (2010) 15 Uniform Law Review 883.

Maria Hook, 'The Concept of Modal Choice of Law Rules' (2015) 11 Journal of Private International Law 185.

María Mercedes Albornoz and Nuria González Martín, 'Towards the Uniform Application of Party Autonomy for Choice of Law in International Commercial Contracts' (2016) 12 Journal of Private International Law 437.

Marta Pertegás and Brooke Adele Marshall, 'Party autonomy and its limits: Convergence through the new Hague Principles on Choice of Law in International Commercial Contracts' (2014) 39 Brooklyn Journal of International Law 975.

Mukarrum Ahmed, 'The Nature and Enforcement of Choice of Law Agreements' (2018) 14 Journal of Private International Law 500.

Peter Mankowski, 'Article 3 of the Hague Principles: The Final Breakthrough for the Choice of Non-State Law?' (2017) 22 Uniform Law Review 369.

Peter Winship, 'The Hague Principles, the CISG, and the Battle of Forms' (2015) 4 Penn State Journal of Law and International Affairs 151.

Sarah Laval, 'A Comparative Study of Party Autonomy and its Limitations in International Contracts' (2016) 25 Cardozo Journal of International and Comparative Law 29.

Symeon C Symeonides, 'The Hague principles on Choice of Law for International Contracts: Some Preliminary Comment' (2013) 61 The American Journal of Comparative Law 873.

Symeon C Symeonides, 'The Choice-of-Law Revolution Fifty Years after Currie: An End and a Beginning' (2015) University of Illinois Law Review 1847.

Thomas Kadner Graziano, 'The Hague Solution on Choice-of-law Clauses in Conflicting Standard Terms: Paving the Way to More Legal Certainty in International Commercial Transactions?' (2017) 22 Uniform Law Review 351.

Zheng Sophia Tang, 'Non-state law in Party Autonomy–a European perspective' (2012) 5 International Journal of Private Law 22.

แหล่งข้อมูลอื่น ๆ

งามใจ แววมณีวรรณ, ‘ความรับผิดก่อนสัญญา ศึกษาในเชิงทฤษฎี’ (วิทยานิพนธ์ นิติศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2542).

ดำเนิน ทรัพย์ไพศาล, ‘กฎหมายที่ใช้บังคับกับสัญญาธุรกิจระหว่างประเทศ’ (วิทยานิพนธ์ นิติศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2530).

วริศรา นวลโคกสูง, ‘หลักความรับผิดก่อนสัญญาในสัญญาพาณิชย์ระหว่างประเทศ ศึกษากรณีการล้มเลิกการเจรจา’ (วิทยานิพนธ์ นิติศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2555).

ศิรินาถ ศรีสุทธิกุล, ‘ปัญหาการโอนสิทธิเรียกร้องทางการเงินในสัญญาทางพาณิชย์ระหว่างประเทศ: ศึกษากรณีกฎหมายแม่แบบระหว่างประเทศ’ (วิทยานิพนธ์ นิติศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2556).

ศิวพล นกขุนทอง, ‘ปัญหาการเกิดขึ้นของสัญญาในสัญญาการซื้อขายสินค้าระหว่างประเทศ’ (วิทยานิพนธ์ นิติศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2559).

สุพัฒน์ ชัยวรมุขกุล, ‘การขัดกันแห่งกฎหมายสารบัญญัติในกระบวนการอนุญาโตตุลาการทางพาณิชย์ระหว่างประเทศ: ศึกษาเฉพาะกรณีสัญญาซื้อขายสินค้าระหว่างประเทศ’ (วิทยานิพนธ์ นิติศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2552).

อานนท์ ศรีบุญโรจน์, ‘กฎหมายที่ใช้บังคับกับสัญญา: ศึกษากรณีกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคลว่าด้วยสัญญาของประเทศสมาชิกในกลุ่มอาเซียน’ (ดุษฎีนิพนธ์ นิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2564).

Arthur T von Mehren, ‘Explanatory Report on the 1986 HCCH Sales Convention’ (1987) Hague Conference on Private International Law <https://www.hcch.net/en/publications-and-studies/details4/?pid=2950> สืบค้นเมื่อ 17 ธันวาคม 2567.

HCCH, Principles on Choice of Law in International Commercial Contracts (HCCH 2015) <https://www.hcch.net/en/publications-and-studies/details4/?pid=6353&dtid=3> สืบค้นเมื่อ 17 ธันวาคม 2567.

ICC, Arbitration Rules 2021 (ICC Rules 2021).

Kittiwat Chunchaemsai, ‘Conflict of Laws for the Assignment of Receivables: From a Property-contract Approach to a Rights-based Approach’ (Ph.D. Thesis, Durham University 2015).

LCIA, LCIA Arbitration Rules 2020 (LCIA Rules 2020).

Mario Giuliano and Paul Lagarde, ‘Report on the Convention on the Law Applicable to Contractual Obligations’ (1980) Official Journal of the European Communities, No C 282.

Ralf Michaels, 'Non-State Law in the Hague Principles on Choice of Law in International Contracts' Duke Law Scholarship Repository <https://scholarship.law.duke.edu/faculty_scholarship/3227> สืบค้นเมื่อ 7 กันยายน 2568.

UNCITRAL, ‘Digest of Case Law on the United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods’ (2016) <https://uncitral.un.org/en/case_law/digests> สืบค้นเมื่อ 17 ธันวาคม 2567.