ปัญหาการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ของประเทศไทย : ศึกษาเปรียบเทียบกับกฎหมายเยอรมัน

Papasara Ketpan

Authors

Papasara Ketpan Master’s student Faculty of Law Thammasat University

Keywords:

Reopening of a Criminal Case, New Evidence

Abstract

Although Thailand currently has laws in place to prosecute offenders—from the investigation stage by inquiry officers to the trial stage in court—as a guarantee that both the victim and the accused will receive a fair trial, errors in the justice system can still occur. The Act on the Retrial of Criminal Cases B.E. 2526 (1983) was therefore enacted to provide an opportunity for innocent individuals who have not received justice in their trials to request a retrial of their criminal cases. However, since retrials serve as a means of overturning final judgments, they inevitably affect the principle of the sanctity of final judgments. As a result, the criteria and conditions for allowing criminal retrials must be prescribed in a detailed, cautious, and comprehensive manner. At present, the retrial of criminal cases is therefore difficult to carry out, which in turn undermines the credibility and sanctity of the justice system, preventing society from attaining true peace and order. This thesis thus aims to analyze the problems that affect the retrial of criminal cases, as well as to examine whether the retrial process contradicts general legal principles. The research includes a comparative analysis with German law to highlight the similarities and differences. The analysis is based on Supreme Court judgments, academic articles, books, and theses.
The results of the analysis reveal that problems in the retrial of criminal cases in Thailand arise from multiple factors. Examples include the legal provisions themselves—specifically, the Act on the Retrial of Criminal Cases B.E. 2526—as well as issues involving personnel within the justice system, from inquiry officers to judges.

Other contributing factors include the public's lack of legal knowledge and the inability to afford legal representation. Therefore, the statutory provisions should be reviewed once again, with the drafting of legal provisions that ought to be incorporated into the Criminal Case Review Act B.E. 2526, as well as measures to address issues in the enforcement of laws in Thailand. Overall, it may be stated that the Criminal Case Review Act B.E. 2526 should likewise be subject to a renewed examination concerning the problems associated with its enforcement in Thailand.

References

หนังสือ

คณิต ณ นคร, กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา (พิมพ์ครั้งที่ 6, วิญญูชน 2546).

จรัญ ภักดีธนากุล, ตุลาการกับกระบวนการยุติธรรม (ดุลพาห ปีที่ 44, มกราคม - มีนาคม 2540).

มานิต จุมปา, คําอธิบายรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (พ.ศ. 2540), กรุงเทพฯ : นิติธรรม 2546.

สุพร อิศรเสนา, การขอพิจารณาคดีใหม่ พ.ร.บ. รื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่การทําหนังสือทูลเกล้าถวาย

ฎีกา กรุงเทพมหานคร : สํานักพิมพ์นิติ บรรณาการ, 2540.

อริยพร โพธิใส, หลักการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ (2554) จุลนิติ.

Bryan A Garner. (2004). Black's Law Dictionary (8th ed.). Eagan: Thomson West.

บทความ

กมลเนตร พูลสุข ทนคง, ‘การรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ในประเทศไทย’ (2561) 2 วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี 20

ไกรพล อรัญรัตน์, ‘การรับฟังข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาคดีอื่นตามหลักกฎหมายปิดปากโดยประเด็นแห่งคดี (Issue Estoppel) (ตอนที่ 2)’ (PUBLIC LAW NET, 17 พฤศจิกายน 2556) <http://www.public-law.net/publaw/view.aspx?id=1896> สืบค้นเมื่อ 4 กรกฎาคม 2568.

จรัญ ภักดีธนากุล, ‘การรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่’ <https://library.coj.go.th/pdf-view.html?fid= 46371&table=files_ biblio> สืบค้นเมื่อ 22 กรกฎาคม 2568.

วินัย หีมสุหรี, ‘บทวิเคราะห์รัฐธรรมนูญ เรื่อง การอ้างศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์’ https://www.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/elaw_parcy/ewt_dl_link.php?nid=161 สืบค้นเมื่อ 22 สิงหาคม 2567.

สำนักงานกฎหมายทรัพย์กฤษดาทนายความ, ‘การฟ้องดำเนินคดีอาญาในประเทศเยอรมนี’ (ปรึกษาทนายความ, 20 พฤศจิกายน 2565)<https://www.lawyers.in.th/2022/11/20/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9F%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%94%E0%B8%B3%E0%B9%80%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B9%83%E0%B8%99/> สืบค้นเมื่อ 15 พฤศจิกายน 2568.

อุทิศ สุภาพ, ‘ทฤษฎีวัตถุประสงค์การลงโทษทางอาญา:ร่างกฎหมายชะลอการฟ้อง’ (2559) 63 ดุลพาห 120

วิทยานิพนธ์

คณิน วงศ์ใหญ่, ‘ปัญหาในการตีความ “พยานหลักฐานใหม่” ศึกษาเปรียบเทียบการรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่กับการสอบสวนซ้ำ’ (วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2549)

พัลลภ แพทย์ไชยวงษ์, ‘การรื้อฟื้นคดีอาญา : ศึกษากรณีการรื้อฟื้นคดีอาญาในทางที่เป็นโทษ’ (วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ 2549)

พิชญา เหลืองรัตนเจริญ, ‘การรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ : ศึกษาเฉพาะกรณีการรื้อฟื้นคดีที่เป็นคุณแก่จําเลย’ (วิทยานิพนธ์ นิติศาสตร มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ 2548)

รวีภัทร์ ฉัตรไชยเดช, ‘การรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่ : ศึกษากรณีเง่ือนไขในการยื่นคําร้องและผู้มีสิทธิร้องขอให้รื้อฟื้นคดี’ (วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยศรีปทุม 2562)

สันทัด สุจริต, ‘การรื้อฟื้นคดีอาญาขึ้นพิจารณาใหม่’ (วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 2527)