การสำรวจสัญญาอสังหาริมทรัพย์เพื่อการพัฒนาข้อสัญญาที่เป็นธรรม

บทคัดย่อ

งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะความไม่เป็นธรรมที่มีปรากฏอยู่ในสัญญาซื้อขาย สัญญาจะซื้อจะขายอสังหาริมทรัพย์ รวมถึงแบบของสัญญาสำเร็จรูปตามกฎหมาย เพื่อวิเคราะห์เปรียบเทียบกับกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรมในต่างประเทศเพื่อนำไปสู่ข้อเสนอแนะในการพัฒนาการคุ้มครองผู้บริโภคจากการเข้าทำสัญญาซื้อขายหรือจะซื้อจะขายอสังหาริมทรัพย์ให้มีความเป็นธรรมต่อผู้บริโภค โดยใช้การศึกษาวิจัยเชิงเอกสารเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล

          ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะของข้อสัญญาอสังหาริมทรัพย์ที่มีความไม่เป็นธรรมต่อผู้บริโภคสามารถจำแนกออกได้เป็น 5 กลุ่มที่สำคัญ กล่าวคือ 1) ข้อสัญญาที่มีการใช้ถ้อยคำในสัญญาที่ซับซ้อนยากต่อการทำความเข้าใจ 2) ข้อสัญญาที่มีความไม่ชัดเจนโดยผู้ประกอบธุรกิจใช้ดุลพินิจในการตีความ 3) ข้อสัญญาที่ให้สิทธิแก่ผู้ประกอบธุรกิจแต่เพียงฝ่ายเดียวในการบอกเลิกสัญญาและริบเงินที่ผู้บริโภคได้ชำระไว้ 4) ข้อสัญญาที่มีผลเป็นการยกเว้นความรับผิดของผู้ประกอบธุรกิจไว้เป็นการล่วงหน้า และ 5) ข้อสัญญาที่มีผลกระทบต่อการชำระราคาของผู้บริโภคกรณีการเพิ่มหรือลดของเนื้อที่อสังหาริมทรัพย์

          ข้อเสนอแนะจากการวิจัย เพื่อเป็นการแก้ปัญหาดังกล่าวผู้วิจัยเสนอแนะให้มีการระบุหลักเกณฑ์ในการพิจารณาว่าข้อสัญญาลักษณะใดที่อาจจะถือว่ามีความไม่เป็นคุณต่อผู้บริโภค ควรมีการเพิ่มข้อความที่เป็นการแจ้งสิทธิให้แก่ผู้บริโภคได้ทราบ รวมถึงควรนำแนวทางในการคำนวณค่าเสียหายที่ผู้ประกอบธุรกิจพึงได้รับจากผู้บริโภคของประเทศญี่ปุ่นมาปรับใช้กับประเทศไทย