อิทธิพลของการเปิดรับสื่อดิจิทัลและสมรรถนะทางการเมืองดิจิทัล ต่อพฤติกรรมการมีส่วนร่วมทางการเมืองของเยาวชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งครั้งแรกในประเทศไทย

Main Article Content

สิปป์ณรงค์ กาญจนาวงศ์ไพศาล

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบความสอดคล้องของตัวแบบเชิงสาเหตุของปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้มีสิทธิเลือกตั้งครั้งแรกในประเทศไทยกับข้อมูลเชิงประจักษ์ วิเคราะห์อิทธิพลส่งผ่านของสมรรถนะทางการเมืองดิจิทัลและทัศนคติทางการเมืองที่มีต่อความสัมพันธ์ระหว่างการเปิดรับสื่อดิจิทัลและพฤติกรรมการมีส่วนร่วมทางการเมือง ทดสอบความไม่แปรเปลี่ยนของการวัดของโมเดลพฤติกรรมทางการเมืองในระดับพหุกลุ่มระหว่างผู้มีสิทธิเลือกตั้งครั้งแรกในพื้นที่กรุงเทพมหานครและส่วนภูมิภาค และเสนอข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดิจิทัล และกลไกการสื่อสารทางการเมืองที่เหมาะสมกับกลุ่มเยาวชนไทยบนพื้นฐานของข้อมูลเชิงประจักษ์ เก็บข้อมูลจากเยาวชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวน 700 ราย วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบพหุขั้นตอน และสุ่มแบบเป็นระบบ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโมเดลสมการเชิงโครงสร้าง (SEM) และวิเคราะห์กลุ่มพหุ


ผลการวิจัยพบว่า ตัวแบบเชิงสาเหตุมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์อยู่ในเกณฑ์ดีเยี่ยม  (χ²/df = 1.854, GFI = 0.962, CFI = 0.985, TLI = 0.978, RMSEA = 0.042, SRMR = 0.031) การเปิดรับสื่อดิจิทัลส่งอิทธิพลทางตรงต่อพฤติกรรมการมีส่วนร่วมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และส่งอิทธิพลทางอ้อมผ่านสมรรถนะทางการเมืองดิจิทัลและทัศนคติทางการเมืองในลักษณะตัวแปรส่งผ่านบางส่วน ผลการทดสอบความไม่แปรเปลี่ยนของการวัดยืนยันว่าโมเดลมีความคงเส้นคงวาข้ามพื้นที่ และไม่พบความแตกต่างของอิทธิพลเชิงสาเหตุระหว่างกลุ่มเยาวชนในกรุงเทพฯ และภูมิภาคอย่างมีนัยสำคัญ


ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่มุ่งเน้นการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลและการปรับทัศนคติทางการเมืองเชิงรุกเพื่อเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดิจิทัลที่ยั่งยืน

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

เกศนรินทร์ อัยกร. (2565). ความเชื่อมั่นของประชาชนต่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: แนวคิด ทิศทาง และกลไกการเสริมสร้างในศตวรรษที่ 21. วิทยาการบริหารภาครัฐสมัยใหม่, 3(1), 13–27.

ฐิติพรรณ ธนานันต์วาณิช. (2568). การจัดการภาครัฐในยุคดิจิทัล: แนวทางและความท้าทาย. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(4), 293–305.

ปวรนันท์ ธัมมัญญุตานันท์. (2568). บทบาทของสื่อสังคมออนไลน์ในการขับเคลื่อนประเด็นสาธารณะและการเปลี่ยนแปลงทางสังคม. วารสารสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยชินวัตร, 2(3), 69–89.

วีรศักดิ์ จินารัตน์. (2567). ผลกระทบของการใช้สื่อสังคมที่มีผลต่อความรอบรู้ทางการเมืองและการมีส่วนร่วมทางการเมืองของกลุ่มคนเจเนอเรชัน Y และ Z ในประเทศไทย. Journal of Arts Management, 8(2), 547–563.

เสกศักดิ์ อยู่ดี จิรวัฒน์ ศรีเรือง ประกฤษฎิ์ รักษ์วงศ์. (2568). การเมืองในยุคดิจิทัล. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(4), 199–212.

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง. (2566). รายงานผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566. https://www.ect.go.th/

สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. (2565). สถิติจำนวนประชากรจำแนกตามช่วงอายุ รายจังหวัด ประจำปี พ.ศ. 2565. https://stat.bora.dopa.go.th/

อธิวัฒน์ สอนเนย ธนบดี แจ่มแจ้ง. (2568). อิทธิพลของการเปิดรับสื่อและการรู้เท่าทันสื่อต่อพฤติกรรมการสื่อสารทางการเมืองของประชาชน ในภาคเหนือตอนล่างของประเทศไทย. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(4), 1036–1053.

Ajzen I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T

Bennett W. L., Segerberg, A. (2013). The logic of connective action: Digital media and the personalized politics of collective action. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781139196147

Boulianne, S. (2020). Twenty years of digital media effects on civic and political participation. Communication Research, 47(7), 947–966. https://doi.org/10.1177/0093650218808186.

Cheung G. W., Rensvold R. B. (2002). Evaluating goodness-of-fit indexes for testing measurement invariance. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 9(2), 233–255. https://doi.org/10.1207/S15328007SEM0902_5.

Gil de Zúñiga H., Veenstra A., Vraga E., Shah D. (2010). Digital democracy: Reimagining pathways to political participation. Journal of Information Technology & Politics, 7(1), 36–51. https://doi.org/10.1080/19331680903316742.

Hair J. F., Black W. C., Babin, B. J., Anderson R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.

Kanchanawongpaisan S., Paijit C. (2024). Navigating the Future of Quantitative Research: The Power of Structural Equation Modeling. Multidisciplinary Journal of Shinawatra University, 1(3), 1–13.

Kenski K., Stroud N. J. (2006). Connections between Internet use and political efficacy, knowledge, and participation. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 50(2), 173–192. https://doi.org/10.1207/s15506878jobem5002_1.

Norris P. (2001). Digital divide: Civic engagement, information poverty, and the Internet worldwide. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781139164887.

Verba S., Schlozman K. L., Brady H. E. (1995). Voice and equality: Civic voluntarism in American politics. Harvard University Press.

Vraga E. K., Thorson K., Kligler-Vilenchik N., Choi A. B. (2015). Feeling qualified, taking action: The role of political efficacy in making sense of the 2012 election in social media. New Media & Society, 17(8), 1333–1350. https://doi.org/10.1177/1461444814521438.

Xenos M., Vromen A., Loader B. D. (2014). The great equalizer? Patterns of social media use and youth political engagement in three advanced democracies. Information, Communication & Society, 17(2), 151–167. https://doi.org/10.1080/1369118X.2013.871318.