วัฒนธรรมกฎหมายของกลุ่มชาติพันธุ์กับการเปลี่ยนแปลงของสังคม : กรณีศึกษากลุ่มลีซอ ตำบลเวียงใต้ และกลุ่มมูเซอ ตำบลแม่นาเติง อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

งานวิจัยฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวัฒนธรรมกฎหมาย และการเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรมกฎหมายและสังคมของชาวลีซอ ตำบลเวียงใต้และชาวมูเซอ ตำบลแม่นาเติง อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน  ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการศึกษาจากเอกสารและเก็บข้อมูลภาคสนาม จากการสัมภาษณ์ผู้นำชุมชนพร้อมกับประชากรกลุ่มชาติพันธุ์ลีซอ ตำบลเวียงใต้และกลุ่มชาติพันธุ์มูเซอ ตำบลแม่นาเติง อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน และใช้การสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องและการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา

จากการศึกษาพบว่า วัฒนธรรมกฎหมายของกลุ่มชาติพันธุ์มูเซอ ตำบลแม่นาเติง อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ชาวมูเซอยังคงมีผู้นำที่มาจากการยอมรับนับถือของผู้คนในชุมชน และมีกรรมการหมู่บ้านชาวมูเซอ เนื่องจากประชากรมีจำนวนมากจารีตประเพณีดั้งเดิมไม่เพียงพอต่อการเป็นแนวปฏิบัติเพื่ออยู่ร่วมกัน จึงต้องมีกฎหมู่บ้านเพื่อให้สมาชิกยึดถือปฏิบัติ หากผู้ใดกระทำความผิดจะใช้กฎหมู่บ้านมาตัดสินก่อนโดยเฉพาะการผิดจารีตประเพณีหรือการผิดผี

วัฒนธรรมกฎหมายของกลุ่มชาติพันธุ์ลีซอ ตำบลเวียงใต้ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน มีความเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมโดยการให้ผู้นำเป็นผู้ตัดสินตามจารีตประเพณีดั้งเดิมได้เปลี่ยนเป็นใช้ระบบกรรมการหมู่บ้านเข้ามาตัดสิน เนื่องจากไม่ได้อาศัยอยู่รวมกันเพียงกลุ่มชาติพันธ์ลีซอเพียงกลุ่มเดียว แต่มีกลุ่มชาติพันธุ์ไทยใหญ่ซึ่งเป็นเจ้าของพื้นที่ได้อาศัยอยู่มาก่อนแล้ว จึงทำให้ต้องสร้างกฎหมู่บ้านร่วมกัน เพื่อความสงบสุขของหมู่บ้าน แต่กฎหมู่บ้านกลับไม่มีผลบังคับใช้ได้ตามกฎหมาย จึงมีทั้งผู้ที่ให้ความร่วมมือและผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามกฎหมู่บ้านด้วยเช่นกัน