มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม “ซิ่นตีนจกแม่แจ่ม” กับการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุก

กฤษณา สมบัติ; สุภัค มหาวรากร

doi:10.14456/rcmrj.2022.251807

ผู้แต่ง

กฤษณา สมบัติ นิสิตปริญญาเอก สาขาวิชาภาษาไทย (ภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศ) คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
สุภัค มหาวรากร สาขาวิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

DOI:

https://doi.org/10.14456/rcmrj.2022.251807

คำสำคัญ:

มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม, ซิ่นตีนจกแม่แจ่ม , ภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศ, แนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุก

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม “ซิ่นตีนจกแม่แจ่ม” สำหรับออกแบบการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศ
ตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุกสำหรับผู้เรียนชาวจีน ผู้วิจัยดำเนินการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การเก็บข้อมูลภาคสนามโดยการลงพื้นที่เพื่อสังเกต มีส่วนร่วม และสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับตีนจกแม่แจ่ม จำนวน 15 คน จากนั้นนำข้อมูลมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ด้วยวิธีวิเคราะห์เนื้อหา และการออกแบบการจัดการเรียนรู้ โดยมีเครื่องมือการวิจัยประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์ แบบบันทึกการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูล และมีกลุ่มเป้าหมายการวิจัย คือ ผู้เรียนชาวจีนชั้นปีที่ 4 ของมหาวิทยาลัยในเขตจังหวัดเชียงใหม่ ผลการวิจัยพบว่า องค์ความรู้เกี่ยวกับมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม “ซิ่นตีนจกแม่แจ่ม” เชื่อมโยงกับองค์ความรู้ด้านต่าง ๆ 10 ด้าน ได้แก่ ด้านประวัติศาสตร์ บุคคลสำคัญ เครื่องแต่งกายและเครื่องประดับ ความเชื่อและประเพณี สถาปัตยกรรมทางศาสนา ชาติพันธุ์ ภาษา สถานที่ เครื่องมือเครื่องใช้ และธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เมื่อนำมาสังเคราะห์สามารถจัดหมวดหมู่เนื้อหาได้ 5 บท ได้แก่ แหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่ ประวัติศาสตร์ซิ่นตีนจกแม่แจ่ม บุคคลสำคัญกับซิ่นตีนจกแม่แจ่ม วิถีชีวิตและความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับซิ่นตีนจกแม่แจ่ม และกระบวนการทอซิ่นตีนจกแม่แจ่ม ผลการศึกษาดังกล่าวนำมาออกแบบแนวทางการจัดการเรียนรู้ภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศตามแนวคิดการจัดการเรียนรู้เชิงรุกสำหรับผู้เรียนชาวจีน โดยมีบทเรียนจำนวน 5 บทและใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก จำนวน 15 รูปแบบ เชื่อมโยงการเรียนรู้ในชั้นเรียนกับประสบการณ์ตรงนอกชั้นเรียนที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนแสวงหาความรู้และลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง ซึ่งเป็นการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่กระตุ้นให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง โดยนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้กับการจัดการเรียนการสอน ซึ่งช่วยเพิ่มพูนความรู้และพัฒนาทักษะทางภาษาและวัฒนธรรมไทยของผู้เรียนควบคู่กับการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นไทย

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Blount, N.S. & Klausmeir, H. J. (1968). Teaching in secondary School. New York: Harper & Rowe.

Brown, H. Douglas. (2007). Principles of Language Teaching and Learning. Fifth edition. New York: Addison Wesley Longman, Inc.

Cheauthai, J. (2014). Mae Chaem Woven Textile: Present from the Past Ways of Life, Belief, Art and Culture. Advanced Thailand Geographic Journal, 19(14), 162-179 (In Thai)

Chumphengphan, P. (2001). Chinese Auspicious Animals. Bangkok: Business Organization of Teachers' Council. (In Thai)

Dejagupt, P., & Yindeesuk, P. (2018). Active Learning with PLC for Development. Bangkok: Chulalongkorn University Printing House. (In Thai)

Department of Intellectual Property. (2003). Geographical Indication Act. Retrieved from http://www.ipthailand.go.th/th/dip-law-2/item/พระราชบัญญัติคุ้มครองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์%20 พ.ศ.%202546.html (In Thai)

Department of Intellectual Property. (2007). Announcement of Department of Intellectual Property on Geographical Indication Registration: Mae Chaem Woven Textile Registration No. สช 50100015. Retrieved from http://www.ipthailand.go.th/th/gi-011/item/15-สช-50100015-ผ้าตีนจกแม่แจ่ม-2.html. (In Thai)

Department of Religious Affairs, Ministry of Education. (1990). History of Temples throughout the Kingdom, Vol. 9. Bangkok: Printing House. Religion. (In Thai)

Faculty of Arts, Chulalongkorn University. (1992). Tai-Kadai: Garments and Ornaments of female in Tai Dam- Dòng-Li Tribes. Bangkok: Department of Research Affairs, Chulalongkorn University. (In Thai)

Inphoo, P., & Nomnian, S. (2019, January-June). Dramatizing a Northeastern Thai Folklore to Lessen High School Students, Communication Anxiety. PASAA, 57, 33-66. (In Thai)

Li, H. Y. (2016, June). Legend of Lei Zu, the Silk Discovery. Confucius Institute, (37), 74-75.

Ministry of Culture. (2009). Intangible Cultural Heritage. Bangkok: Office of the National Culture Commission. (In Thai)

Phakdinarong, P. (2005). Politics and Aesthetics of Mae Chaem Woven Textile in Song, Music, Riddle, Textile: local Wisdom of Recreation and Craftsmanship. Bangkok: Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public Organization). (In Thai)

Prangwatthanakul, S. (1990). Lanna fabrics Yuan Lue Laos (3rd ed.). Bangkok: Amarin Printing Group Co., Ltd. (In Thai)

Prince, M. (2004, July). Does active learning work?. A review of the research. Journal of Engineering Education, 93(3), 223-231.

Qin, R. (2016). Auspicious Animals and Brids in Chinese Culture. Shi Dai Chuan Mei You Xian Gong Si: Huang Shan Shu She.

Rowntree, D. (1981). A dictionary of education. London: Harper & Row.

Rungrueangsri, U. (1999). Dararasmi, Princess of Consort. In Encyclopedia of Thai Culture: the Northern Part Vol.5. Bangkok: Thai Cultural Encyclopedia Foundation. (In Thai)

Somwatha, F., Khonjaibun, A., & Thakham, K. (2006). History of Tin Chok and Fabric of Maejam. (Research report., RDG47N0020., The Thailand Research Fund.). (In Thai)

Thikhachunhathien, R. (2006). Thai dialects. Chiang Mai: Department of Thai Language Faculty of Humanities Chiang Mai University. (In Thai)

Watcharadumrong, P., Kantang, I., Chansuebsri, S., Suphasri, J., Sawngiw, S., Chanphrom, P., Khamphangkaew, N. (2018). Area-based Development Project through Art and Culture Resources of Mae Chame District, Chang Mai Province. (Research report., RDG59A0025., The Thailand Research Fund.). (In Thai)