สถาปัตยกรรมแบบตะวันตกในสยาม สมัยรัชกาลที่ 4 - พ.ศ. 2480
Main Article Content
Abstract
"สถาปัตยกรรมแบบตะวันตกในสยาม สมัยรัชกาลที่ 4 - พ.ศ. 2480" ของ ศาสตราจารย์ สมชาติ จึงสิริอารักษ์ ผู้เชี่ยวชาญทางด้านการอนุรักษ์สถาปัตยกรรมและประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม หนังสือเล่มนี้เป็นงานเขียนเชิงวิชาการทางด้านประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม โดยผู้เขียนได้รวบรวมประสบการณ์ จากงานสอนในภาควิชาศิลปสถาปัตยกรรม มหาวิทยาลัยศิลปากร งานวิชาการ งานวิจัยและการปฏิบัติการด้านงานอนุรักษ์ โดยนำเสนอให้เข้าใจง่ายตามการเดินทางของเส้นเวลา (Timeline) โดยใช้ประวัติศาสตร์ตามเส้นแบ่งของราชวงศ์ในแต่ละรัชสมัย เนื้อหาภาพรวมเป็นการประมวลผลงานสถาปัตยกรรมแบบตะวันตกในประเทศไทยหลายกลุ่มอาคาร โดยเน้นช่วงเวลาในสมัยรัชกาลที่ 4 (พ.ศ. 2344-2411) ถึงสมัยรัชกาลที่ 7
(พ.ศ. 2468-2477) ถึง พ.ศ. 2480 นับว่าเป็นช่วงเวลาที่น่าสนใจมากเนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงหลายด้านในสยาม โดยบอกเล่าเรื่องราว ผ่าน ตึกรามบ้านช่อง อาคาร ซึ่งพบว่ามีอาคารรูปแบบและกลิ่นอายของสถาปัตยกรรมตะวันตกในสยามสะท้อนออกมาชัดเจน โดยเฉพาะการปรากฏของอาคารสถาปัตยกรรมแบบตะวันตก หรืออาคารผสมผสานอิทธิพลตะวันตกในงานสถาปัตยกรรมไทย เริ่มต้นตั้งแต่แนวคิดในการออกแบบ การก่อสร้าง การวางแผนผัง รูปด้านอาคาร การประดับตกแต่ง โครงสร้าง วัสดุและเทคโนโลยีในการก่อสร้าง ในบางอาคารปรากฏชื่อของนายช่างฝรั่ง (สถาปนิกและวิศวกรชาวต่างชาติ) จากประเทศอิตาลี เยอรมัน อังกฤษ ฯลฯ ในกลุ่มของนายช่างฝรั่งนี้เป็นกลุ่มหนึ่งที่มีอิทธิพลในการเลือกใช้รูปแบบสถาปัตยกรรมตะวันตก การอธิบายพัฒนาการทางสถาปัตยกรรมในประเทศไทยในระช่วงระยะดังกล่าว อธิบายเปรียบเทียบกับสถาปัตยกรรมต้นแบบในประเทศยุโรปซึ่งเป็นการเปิดมุมมองและทัศนะใหม่ ๆ ที่มีพัฒนาการและความเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์สากล ทั้งในเรื่องของประวัติศาสตร์และรูปแบบศิลปกรรมแบบตะวันตก เป็นการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ในภาพรวมให้ผู้อ่านเข้าใจได้มากขึ้น ในขณะเดียวกันได้วิเคราะห์ถึงเหตุปัจจัยของอิทธิพลทางด้านตะวันตกในแต่ละยุคสมัยและรูปแบบที่เข้ามาในประเทศไทย รวมทั้งการเลือกใช้ของนายช่างฝรั่งหรือนายช่างไทยในการออกแบบและก่อสร้าง เช่น การเลือกใช้อิทธิพลศิลปะแบบนีโอคลาสสิก (Neo-classic) ศิลปะแบบเรอเนสซองส์ (Ranaissance) ศิลปะกอธิค (Gothic) ฯลฯ ทั้งนี้ยังเน้น การวิเคราะห์ ในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับระบบเศรษฐกิจ การเมือง การปกครอง การปรับตัวและการอยู่รอดของความเป็นไทย และสถาปัตยกรรมไทย ในสภาวะของสถานการณ์ยุคที่อิทธิพลตะวันตกที่กำลังแพร่ขยาย ต่อเนื่องมาจนถึงแนวคิดการปกครองรูปแบบใหม่ในระบอบประชาธิปไตย รวมถึงค่านิยมของผู้คนในขณะนั้นว่าส่งผลต่อการปรับเปลี่ยนของรูปแบบสถาปัตยกรรมในสยามอย่างไร
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
The Copyright Notice will appear in About the Journal. It should describe for readers and authors whether the copyright holder is the author, journal, or a third party. It should include additional licensing agreements (e.g. Creative Commons licenses) that grant rights to readers (see examples), and it should provide the means for securing permissions, if necessary, for the use of the journal's content.