การศึกษาแนวคิดและรูปแบบตะวันตกที่ปรากฏในงานออกแบบตกแต่งภายใน พระอารามหลวงทรงสถาปนาและปฏิสังขรณ์ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

Main Article Content

ธนาพร ทศานนท์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เพื่อศึกษาแนวความคิดซึ่งเป็นกรอบในการกำหนดรูปแบบ สำหรับการออกแบบตกแต่งภายใน รวมถึงการศึกษารูปแบบตะวันตกที่ปรากฏในงานออกแบบตกแต่งภายในพระอารามหลวงทรงสถาปนาและปฏิสังขรณ์ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว   เนื่องจากเป็นช่วงเวลาที่มีการเปลี่ยนแปลงในบริบททาง วัฒนธรรมของสังคมไทยสู่สังคมสมัยใหม่   ทั้งกลไกในการปรับเปลี่ยนคตินิยมสยามในช่วงระหว่างเวลาดังกล่าว ประกอบกับความผันผวนของวิกฤตการณ์ประเทศอาณานิคมภายใต้ปีกแห่งอารยธรรมตะวันตก   เหตุผลต่างๆ เหล่านี้อาจเป็นปัจจัยในการกำหนดแนวคิด  ซึ่งได้ก่อให้เกิดรูปแบบเฉพาะของงานออกแบบตกแต่งซึ่งปรากฏภายในพระอุโบสถของพระอารามหลวงในช่วงระยะเวลาดังกล่าว


วัตถุประสงค์ของการวิจัย เพื่อศึกษาแนวคิดและรูปแบบตะวันตกที่ปรากฏภายในพระอุโบสถของ พระอารามหลวง ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสถาปนาและปฏิสังขรณ์ ในเขตกรุงเทพมหานคร ทั้ง 4 แห่ง   โดยการรวบรวมข้อมูลเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ในช่วงระยะเวลาดังกล่าว รวมทั้งการรวบรวมข้อมูล ลักษณะรูปแบบของงานสถาปัตยกรรม และรายละเอียดเกี่ยวกับองค์ประกอบในงานออกแบบตกแต่งภายใน พระอุโบสถของพระอารามหลวง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ การสังเกต การสำรวจ การบันทึกภาพ การสัมภาษณ์ และการสัมมนากลุ่มย่อยเพื่อรับข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะ จากผู้เชี่ยวชาญเฉพาะสาขาวิชาประวัติศาสตร์ศิลปกรรมและสาขาวิชาประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม ทั้งนี้เพื่อเป็นแนวทางในการวิเคราะห์ข้อมูลการวิจัย


ผลจากการศึกษาวิจัยพบว่า แนวคิดที่นำมาใช้เป็นกรอบกำหนดรูปแบบในการออกแบบตกแต่งภายในนั้น ประกอบด้วยสองปัจจัยหลัก คือ ความเปลี่ยนแปลงแนวคิดคตินิยมของสังคมไทยและแนวทางการบริหารประเทศ แบบยอมรับ เรียนรู้ และปรับตน เพื่อดำรงไว้ซึ่งความมีอธิปไตยเหนือดินแดนสยาม โดยการเลือกวิธีการสื่อ ความหมายเชิงสัญลักษณ์ในอำนาจอธิปไตย ซึ่งแสดงออกด้วยการผสมผสานสุนทรียศาสตร์ทางความงามระหว่าง สยามนิยมร่วมกับประเพณีนิยม โดยมีการใช้รูปแบบตะวันตกในงานออกแบบภายในที่หลากหลายไม่เฉพาะเจาะจง รูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง เช่น รูปแบบนีโอกอธิค รูปแบบนีโอคลาสสิค รูปแบบนีโอเรเนซองค์ และรูปแบบนีโอบารอค ผสมผสานกับรูปแบบไทยประเพณี

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
บทความวิจัย
Author Biography

ธนาพร ทศานนท์

อาจารย์ประจำ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สาขาวิชาการออกแบบภายใน มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต

References

ชัย เรื่องศิลป์. (2541). ประวัติศาสตร์ไทยสมัยใหม่ พ.ศ. 2352 - 2453. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : ไทยวัฒนาพานิชย์.

ชาตรี ประกิตนนทการ. (2547). การเมืองและสังคมในศิลปสถาปัตยกรรม สยามสมัย ไทยประยุกต์ ชาตินิยม. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มติชน.

แน่งน้อย ศักดิ์ศรี. (2527). มรดกสถาปัตยกรรมกรุงรัตนโกสินทร์. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์กรุงเทพฯ.

ผุศดี ทิพทัส. (2535). สถาปัตยกรรม ย้อนมองอดีต พินิจปัจจุบัน. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : เมฆาเพรส.

วิไลเลขา ถาวรธนสาร. (2546). บริบททางประวัติศาสตร์กับพัฒนาการทางภูมิปัญญาไทยในสมัยต้น รัตนโกสินทร์. วารสารดำรงวิชาการคณะโบราณคดีมหาวิทยาลัยศิลปากร, ปีที่2 เล่มที่ 4. กรุงเทพฯ : ศิลปากร.

สันติ เล็กสุขุม. (2544). ประวัติศาสตร์ศิลปะไทย. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์เมืองโบราณ. __________. (2548). จิตรกรรมไทยสมัยรัชกาลที่ 3 ความคิดเปลี่ยนการแสดงออกก็เปลี่ยนตาม . พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์เมืองโบราณ.

สมชาติ จึงสิริอารักษ์. (2553). สถาปัตยกรรมแบบตะวันตกในสยามสมัยรัชกาลที่ 4 พ.ศ.2480. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนพับลิชชิ่ง.

Aldrich, Robert. (2015). France and the King of Siam, An Asian King’s Visits to the Republican Capital. French : French History. Academic Journal Vol.6, 225-239.

Anderson, Benedict. (1983). Imagined Communities. London : Verso.

Brigitte Hintzen-Bohlen. (2005). Art & Architecture Rome. Mönchengladbac. Germany: Könemann & Tandem Verlag GmbH.

Fasoli, Vilma and Francesca B.Filippi. (2014). The penetration of Italian professionals in the context of the Siamese modernization. Rome: ABE Journal (Online), 5. Architecture beyond Europe.

Roskin, G Michael. , Cord, L Robert. , Medeiros, A James. Jones, S Walter. (1997). Political Science: An Introduction. United States of America : Pearson Education Limited.

Toman, Rolf. (2008). History of Architecture. Indonesia : Paragon Books Ltd.