การอนุรักษ์และแนวทางการพัฒนาการแสดงมะโย่ง

ผู้แต่ง

  • เดชาวัต แดงเพ็ง การจัดการศิลปะและวัฒนธรรมสร้างสรรค์, มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช
  • สุธิรา ชัยรักษา เงินถาวร การจัดการศิลปะและวัฒนธรรมสร้างสรรค์, มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช

คำสำคัญ:

มะโย่ง, การอนุรักษ์, แนวทางการพัฒนา

บทคัดย่อ

             การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการพัฒนา การแสดงมะโย่ง และเพื่อศึกษาการอนุรักษ์และแนวทางการพัฒนาการแสดงมะโย่งในอำเภอรามัน จังหวัดยะลา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์ร่วมกับการศึกษาวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบว่า 1. สภาพปัญหาและความต้องการพัฒนา การแสดงมะโย่ง ในปัจจุบัน 1.1 ปัญหาด้านภาษา การแสดงมะโย่งใช้ภาษามลายูและคำศัพท์ชั้นสูงเพื่อประกอบการแสดง คนรุ่นหลังไม่เข้าใจในภาษามลายูและการแสดงมะโย่ง 1.2 ปัญหาด้านรูปแบบการแสดงมะโย่ง ขาดการพัฒนารูปแบบการแสดงและรูปแบบเครื่องแต่งกาย รูปแบบการแสดงทั้งเนื้อเรื่อง การขับร้องและการฝึกซ้อม 1.3 ปัญหาการสืบทอด นักแสดงหันไปประกอบอาชีพอื่นๆ ที่มีรายได้แน่นอนเสียมากกว่า 1.4 ปัญหาด้านศาสนา ขาดการได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง ความเชื่อระหว่างศาสนาจึงขาดการสืบทอดและกำลังจะสูญหายไป 2. การอนุรักษ์และแนวทางการพัฒนาการแสดงมะโย่ง 2.1 การอนุรักษ์การแสดงมะโย่ง 1) การทำให้คนในท้องถิ่นมองเห็นคุณค่าของศิลปะการแสดงมะโย่ง คนในท้องถิ่น ผู้นำชุมชน นักวิชาการ หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง รณรงค์ให้คนรุ่นใหม่รู้จักการแสดงมะโย่ง 2) การตระหนักรู้ของคนในชุมชนผ่านทางโลกออนไลน์ที่จะเป็นเครื่องมือช่วยให้เข้าถึงคนทุกกลุ่มทุกวัยได้ง่ายที่สุด 3) การจัดการศึกษาให้คนในชุมชน การจัดให้มีหลักสูตรหรือวิชาการเรียน 2.2 แนวทางการพัฒนาการแสดงมะโย่ง 1) แนวทางการพัฒนาบทบาทการแสดงของตัวละคร แบบควบคุมชี้นำให้นักแสดงเข้าใจบทบาทและทักษะที่สำคัญในการเรียนรู้การทำการแสดง 2) แนวทางการพัฒนาวิธีการถ่ายทอดสู่คนรุ่นใหม่ คนในชุมชนสนับสนุนการแสดงและเป็นผู้ฝึกสอน การเผยแพร่การแสดงและความรู้เกี่ยวกับมะโย่ง 3) การออกแบบท่ารำใหม่ให้เข้ากับเนื้อเรื่องที่ใช้แสดง 2.3 การแพร่กระจายทางวัฒนธรรม เน้นกระบวนการทางประวัติศาสตร์ที่ใช้อธิบายการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมเรียกว่า “ลักษณะเฉพาะทางประวัติศาสตร์” เป็นการเผยแพร่วัฒนธรรมหนึ่งไปสู่อีกวัฒนธรรมหนึ่ง ซึ่งจะต้องคำนึงถึงข้อเหมือนและข้อต่างของวัฒนธรรมทั้งสองเป็นสำคัญ ดังนั้นจึงเป็นหน้าที่ของคนรุ่นหลังอาจปรับเปลี่ยนประยุกต์ให้เข้ากับสังคมสมัยและอนุรักษ์ไว้อย่างยั่งยืน

 

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา แก้วเทพ. มรดกทางวัฒนธรรมและศาสนาพลังสร้างสรรค์ในชุมชนชนบท. กรุงเทพฯ: สภาคาทอลิกแห่งประเทศไทยเพื่อการพัฒนา, 2530.

กรมวิชาการ. สรุปผลการประชุมสัมมนา เรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่นกับหลักสูตรที่พึงประสงค์กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร๎าว, 2539

กรมศิลปากร. วัฒนธรรมเรื่อง พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญาท้องถิ่น กรมศิลปากร: กรุงเทพฯ, 2544.

เกศรา มิตรวงศ์ และคณะ. ระบำเบิกโรงมะโย่ง. ปริญญานิพนธ์ สาขานาฏศิลป์ไทยศึกษาภาควิชานาฏศิลป์ไทย คณะศิลปศึกษา สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์. 2557.

กฤติกา คําพิทักษ์. (2552). การละคร ศิลปะการละคร (ออนไลน์). แหล่งที่มา. https://www.gotoknow.org/posts/327085. 2 ธันวาคม 2558

นูรียัน สาและ. มะโย่ง : สารานุกรมวัฒนธรรมไทยภาคใต้ เล่มที่ 12 ภควตา-เมืองพระเวียง. หน้า 5932- 5944.

นูรียัน สาและ. มะโย่ง : ความพยายามที่ลางเลือนในการสืบสานวัฒนธรรมให้คงอยู่. ในทีทรรศ์ วัฒนธรรม, กรุงเทพฯ : อัมรินทร์บุ๊คเซ็นเตอร์จำกัด, 2540.

จินดา เสาวิไล กำลดพิส การอนุรักษ์ศิลปะ วัฒนธรรมท้องถิ่น มะโย่ง ในพื้นที่ตำบลเกาะเปาะ อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี

นิปาตีเมาะ หะยีหามะ. (2550). มะโย่งการแสดงพื้นบ้านของคณะสามพี่น้อง จังหวัดปัตตานี.สำนักพิมพ์:มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

ประพันธ์ เรืองณรงค์. ตำนานการล่ะเล่นและภาษาชาวใต้, หน้า 67

ประพันธ์ เรืองณรงค์. สมบัติไทยมุสลิม การศึกษาคติชาวบ้านไทยมุสลิม จังหวัดปัตตานี ยะลา และนราธิวาส พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : เจริญวิทย์การพิมพ์, 2527

ประพันธ์ เรืองณรงค์. สมบัติไทยมุสลิมภาคใต้. กรุงเทพฯ : สุวีริยาสาส์น, 2529

ประดิษฐ์ อินทนิล. ดนตรีไทยและนาฏศิลป์. กรุงเทพฯ : สุวีริยาสาส์น, 2536

พัทยา สายหู. (2531). การพัฒนาวัฒนธรรมบนพื้นฐานภูมิปัญญาชาวบานและศักยภาพของชุมชน. ในการสัมมนาทางวิชาการเรื่อง ภูมิปญญาพื้นบาน, หนา 70-72. กรุงเทพฯ:สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแหงชาติ.

ไพบูลย์ ดวงจันทร์. ดนตรี กีฬาและการล่ะเล่นของชาวไทยมุสลิมในจังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว, 2527

มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์. มะโย่ง. สารานุกรม วัฒนธรรมไทยภาคใต้ เล่ม 12 (2542) : 5932-5944

ยงธนิศร์ พิมลเสถียร. เอกสารประกอบการสอนวิชาการอนุรักษ์. กรุงเทพฯ: สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง, 2543.

ยงยุทธ ชูแว่น. การเคลื่อนเปลี่ยนของคตินิยมในบริเวณสามจังหวัด รอบทะเลสาบสงขลา พ.ศ. ไทย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว, 2527

รจนา สุนทรานนท์. (2547). การอนุรักษ์การแสดงพื้นบ้านจังหวัดปทุมธานี. คณะนาฏศิลป์และดุริยางค์ :สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล.

ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525. กรุงเทพฯ:ราชบัณฑิตยสถาน, 2531.

_______. (2546). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คพับลิเคชั่น.

ลักษณะไทย : พระพุทธปฏิมา : ภูมิหลัง : ศิลปะการแสดง : วัฒนธรรมพื้นบ้านภาคใต้

ลำไย ไชยสาลี. การศึกษาเครื่องดนตรีภาคใต้. ปริญญานิพนธ์ ศศ.ม. บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยทักษิณ 2542. อัดสำเนา

วัฒนธรรมจังหวัดปัตตานี. การมีส่วนร่วมของเครือข่ายวัฒนธรรมและชุมชนในการบริหารจัดการวัฒนธรรม: กรณีศึกษาการแสดงมะโย่ง อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี. จังหวัดปัตตานี: จังหวัดปัตตานี, 2551.

วิมล ดำศรี มะโย่งเป็นละครเก่าของมลายู สารนครศรีธรรมราช

วิเชียร วรินทรเวช. เครื่องดนตรีภาคใต้. ในลักษณะไทยเล่ม 3 ศิลปะการแสดง กรุงเทพฯ : โรงพิมคุรุสภาลาดพร้าว, 2544

ศรีศักร วัลลิโภดม. (2534). แหล่งอารยธรรมอีสาน. กรุงเทพฯ: มติชน.

ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมมหาวิทยาลัยราชภัฎ. ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับศิลปวัฒนธรรม จังหวัดยะลา. ศูนย์วัฒนธรรมยะลา, 2535

สถาพร ศรีสัจจัง. ภาพปรากฏ 2 กรณี การแตกสลายและการพึ่งตัวเองไม่ได้ของชีวิตชุมชนภาคใต้ จากผลการพัฒนาเศรษฐกิจ-สังคมในพื้นบ้าน พื้นเมือง ถิ่นไทยทักษิณ.

สมาน โดซอมิ. (2564, พฤศจิกายน 21). หัวหน้าคณะมะโย่งสรีบุหลันตารียัน, สัมภาษณ์.

สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์. ข้อจำกัดและปัจจัยทางวัฒนธรรมกับการพัฒนาชุมชนรอบลุ่มทะเลสาบสงขลา ทักษิณคดี

สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม. (2550). คู่มือการบริหารจัดการโครงการทางวัฒนธรรมของภาคีเครือข่ายดำเนินงานวัฒนธรรมปี งบประมาณ พ.ศ. 2551. กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดปัตตานี. (2551). การมีส่วนร่วมของเครือข่ายวัฒนธรรมและชุมชนในการบริหารจัดการวัฒนธรรม:กรณีศึกษาการแสดงมะโย่ง อำเภอเมืองจังหวัดปัตตานี. สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรมประจำปีงบประมาณ 2551.

ไสว พราหมณี. คนของราษฎ์. กรุงเทพฯ: บพิธการพิมพ์, 2532.

อนันต์ วัฒนานิกร. แลหลังเมืองตานี. ปัตตานี : ศูนย์ศึกษาเกี่ยวกับภาคใต้มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี, 2528, หน้า 70.

อมรา พงศาพิชญ์. ความหลากหลายทางวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549.

อาจารย์ ดร.กุสุมา เทพรักษ์. (2557). แนวคิดและทฤษฎีทางการละคร (ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://www.teacher.ssru.ac.th/kusumar_ta/PER 2111 การแสดง 2. 2 ธันวาคม 2558

เอนก นาวิกมลู . (2546). สมุดภาพเมืองไทย (พิมพครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: โนรา.

เอื้องฟ้า ถาวรรักษ์. (2555). การอนุรักษ์สืบทอดศิลปะการแสดงพื้นบ้านชาวกะเหรี่ยง “รำตง” อำเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัดกาญจนบุรี. กาญจนบุรี: สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดกาญจนบุรี.

Allison, B. (1980). The relationship between child arts and their cultural found. Journal of Aesthetic Education, 4(3), 59-79.

Javier, P. D. C. (1982-1991). Farmer secretary-general of the United Nation.

Mackey, J. W. (1995). Country music performance in Northern Nova Scotra. Canada: University of Newfoundland.

Nettl, B. (1964). Theory and method in ethnomusicology. New York: The Free Press. Tylor, E. D. (1871). Primitive culture. London: John

Murray.

White, R. E. & Richard, G. H. (1981). Academy of management the academy of management review. New York: Briarcliff Manor.

Wiese, D. V. (1956). The sociological study of social change. Transaction of then Third World Congress of Sociology. Amsterdam: International Sociological Association.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-02-28

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย