โลงแหนว : แนวทางการอนุรักษ์ภูมิปัญญาประณีตศิลป์ จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

          การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ สืบสาน ศึกษา ประวัติที่มา ความเชื่อ พิธีกรรม กระบวนการ ขั้นตอนการทำโลงแหนว จังหวัดนครศรีธรรมราช และส่งเสริม ศึกษาแนวทางการอนุรักษ์ภูมิปัญญาประณีตศิลป์โลงแหนว โดยศึกษาจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ข้อมูลหลักและข้อมูลรอง ในพื้นที่วิจัย และใช้เครื่องมือในการวิจัย เป็นแบบสัมภาษณ์ แบบสอบถามและการสนทนากลุ่ม

         ผลการวิจัย พบว่า 1. ประวัติที่มา ความเชื่อ พิธีกรรม ขั้นตอนการทำโลงแหนว เกิดจากการอพยพ หลบหนีภัยสงคราม เพื่อความปลอดภัยในการดำรงชีวิต จากสถานที่หนึ่งมาสู่สถานที่หนึ่ง ซึ่งต่างวัฒนธรรมประเพณี การย้ายถิ่นฐานทางวัฒนธรรม ศิลปะ ภูมิปัญญาเกี่ยวกับโลงศพ ความเชื่อ โลงศพแบบนั่ง หรือ    พระโกศ สำหรับเชื้อพระวงศ์ เจ้านายชั้นสูง ใช้ในพิธีกรรมศพพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราช จนเกิดการเปลี่ยนแปลงตามกาลเวลา สภาพการใช้โลงศพแบบนั่ง เป็นโลงศพแบบนอน และทราบถึงขั้นตอนการทำ     โลงแหนว ตัวโลง หรือหน่วยโลง เป็นส่วนที่ใส่ร่างผู้เสียชีวิต ฐานโลง รองรับตัวโลง ยอดโลงประดับอยู่บน     ตัวโลง งานแกะกระหนก งานปิดทอง ซึ่งปัจจุบันไม่มีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร และ 2. แนวทางการอนุรักษ์ภูมิปัญญาประณีตศิลป์โลงแหนว พบว่า เป็นโลงศพโบราณ เป็นโลงศพเกี่ยวกับเชื้อพระวงศ์ นำมาใช้บรรจุศพ จึงมีการอนุรักษ์ภูมิปัญญา การทำโลงแหนว ให้ยั่งยืน ศึกษาขั้นตอนที่ถูกต้อง เผยแพร่ภูมิปัญญาท้องถิ่น อย่างเป็นรูปธรรม คือ การดูแลรักษาวิธีการสงวนรูปแบบให้อยู่ในสภาพเดิม เพื่อประโยชน์สูงสุด สู่คนรุ่นหลัง ผ่านการสังเคราะห์เป็นลายลักษณ์อักษร รูปแบบเดิม รวบรวมข้อมูลภูมิปัญญาในอดีตและปัจจุบัน ด้านศิลปะวัฒนธรรม ให้แก่ชุมชน ตระหนักถึงความสำคัญของภูมิปัญญาประณีตศิลป์โลงแหนว ส่งเสริม ประชาสัมพันธ์ สื่อออนไลน์ สู่มวลชน จัดตั้งคณะทำงาน อนุรักษ์ด้านศิลปวัฒนธรรม อย่างเป็นทางการ ด้วยภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาชน อนุรักษ์ พัฒนาภูมิปัญญาประณีตศิลป์โลงแหนว ถ่ายทอดความรู้ ในระบบการเรียนการสอนในสถานศึกษา จัดทำหลักสูตรเฉพาะท้องถิ่นเรียนรู้โลงแหนว