พฤติกรรมการใช้ การรู้เท่าทันสื่อ และผลกระทบจากการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) พฤติกรรมการเปิดรับสื่อออนไลน์ของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรี 2) การรู้เท่าทันสื่อออนไลน์ของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรี 3) ผลกระทบจากการใช้สื่อออนไลน์ของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรี 4) เปรียบเทียบความแตกต่างของผลกระทบจากการใช้สื่อออนไลน์ของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรี ตามพฤติกรรมการใช้สื่อออนไลน์ และ 5) การรู้เท่าทันสื่อออนไลน์ที่มีอิทธิพลต่อผลกระทบจากการใช้สื่อออนไลน์ของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรี เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ที่มีอายุ ตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปที่อาศัยอยู่ในเทศบาลเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี จำนวน 378 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างจากตารางของทาโร่ ยามาเน่ ที่ระดับความเชื่อมั่น 95% โดยใช้การสุ่มตัวอย่างแบบสะดวก เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ความแปรปรวน และการวิเคราะห์ความถดถอยเชิงพหุ
ผลการวิจัยพบว่า พบว่า 1) ผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรี ส่วนใหญ่นิยมใช้สื่อสังคมประเภทไลน์ (Line) ผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่ (Smart Phone) มากที่สุดโดยใช้อยู่ที่พักอาศัยเป็นหลัก มีความถี่ในการใช้สื่อสังคมออนไลน์ทุกวัน ครั้งละ 30-60 นาที เพื่อคุยกับเพื่อนปัจจุบันและเพื่อนเก่าและมีค่าใช้จ่ายในการใช้บริการสื่อสังคมออนไลน์เดือนละ 100-399 บาท 2) การรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์ของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรีในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยมีทักษะการเข้าถึงมากที่สุด รองลงมาคือ ทักษะการวิเคราะห์ ทักษะการประเมินสื่อ ทักษะการสร้างสรรค์ และทักษะการมีส่วนร่วม ตามลำดับ 3) ผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรี มีผลกระทบจากการใช้สื่อสังคมออนไลน์ในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยมีด้านสุขภาพมากที่สุด รองลงมาคือ ด้านอารมณ์และจิตใจผลกระทบด้านเศรษฐกิจ และด้านสังคม ตามลำดับ 4) พฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์ด้านความถี่ในการใช้สื่อสังคมออนไลน์ ระยะเวลาในการใช้สื่อสังคมออนไลน์ วัตถุประสงค์ในการใช้สื่อสังคมออนไลน์และค่าใช้จ่ายในการใช้สื่อสังคมออนไลน์ที่แตกต่างกันมีผลกระทบจากการใช้สื่อออนไลน์ของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรีต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญที่ 0.01 และ 5) การรู้เท่าทันสื่อออนไลน์ในทักษะด้านการวิเคราะห์และทักษะด้านการสร้างสรรค์มีอิทธิพลร่วมต่อผลกระทบจากการใช้สื่อออนไลน์ของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรี อย่างมีนัยสำคัญที่ 0.01
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
“ข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วม (ถ้ามี) ขอรับรองว่า บทความที่เสนอมานี้ยังไม่เคยได้รับการตีพิมพ์และไม่ได้อยู่ระหว่างกระบวนการพิจารณาลงตีพิมพ์ในวารสารหรือแหล่งเผยแพร่อื่นใด ข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วมยอมรับหลักเกณฑ์การพิจารณาต้นฉบับ ทั้งยินยอมให้กองบรรณาธิการมีสิทธิ์พิจารณาและตรวจแก้ต้นฉบับได้ตามที่เห็นสมควร พร้อมนี้ขอมอบลิขสิทธิ์บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ให้แก่สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์หากมีการฟ้องร้องเรื่องการละเมิดลิขสิทธิ์เกี่ยวกับภาพ กราฟ ข้อความส่วนใดส่วนหนึ่งและ/หรือข้อคิดเห็นที่ปรากฏในบทความข้าพเจ้าและผู้เขียนร่วมยินยอมรับผิดชอบแต่เพียงฝ่ายเดียว”
เอกสารอ้างอิง
Atsajan, P. (2024). Usage behavior and social media lteracy of the elderly in Mueang District, Chiang Mai Province [Master’s thesis]. Chiang Mai University. [in Thai]
Champathong, A., & Kaewprae, S. (2021). Guidelines for using social media to improve the quality of life of elders’ lives in Lampang Province. Dhurakij Pundit Communication Arts Journal, 15(2), 235-267. [in Thai]
Department of Communication Arts. (2022, July 28). Media literacy. Department of Communication Arts, Faculty of Humanities and Social Sciences, Burapha University. https://huso.buu.ac.th/comt [in Thai]
Department of Older Persons. (2022, July 5). Elderly people and their use of social media by the Social Security Office (SSO). https://www.dop.go.th/th/know/13/1634 [in Thai]
Department of Provincial Administration. (2025). Population statistics from civil registration (monthly). Bureau of Registration Administration, Department of Provincial Administration. https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMONTH/statmonth/#/mainpage [in Thai]
Jandaeng, B., Kosolkittiamporn, S., & Kenaphoom, S. (2019). Factors that affecting behavior change. Dhammathas Academic Journal, 19(4), 235-244. [in Thai]
Jeranathep, P. (2022, August 29). Digital media creation on social networks. Rabieb Bannapansara. https://library.wu.ac.th/km/ [in Thai]
National Statistical Office. (2022). Key findings: ICT usage among the elderly, 2022. National Statistical Office, Ministry of Digital Economy and Society. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2023/20230929102632_92912.pdf [in Thai]
Rueangyot, C. (2020). Social media literacy among the elderly [Master’s thesis]. Thammasat University. [in Thai]
Sirirattrakha, T. (2025). Impacts of social media. Happy Home Academic Center. https://www.happyhomeclinic.com/mh16-social-media.html [in Thai]
Somsuk, S. (2020). Social media usage behavior of the elderly. Parichart Journal Thaksin University, 33(1), 62-77. [in Thai]
Tancharoen, B. (2022). Digital media literacy related to health care among older people. Lampang Rajabhat University Journal, 11(2), 103-113. [in Thai]
Thai Health Promotion Foundation. (2017, November 15). 5 elements of media literacy. Health Learning Center Building. https://www.thaihealth.or.th/?p=229945/ [in Thai]
Tipmalai, W. (2019). Behavior and perception of the elderly rights through social networks [Master’s thesis]. Silpakorn University. [in Thai]
Tongkamnut, N. (2023). Effect of organizing learning using 5 STEPs model on media literacy skill of elementary education [Master’s thesis]. Chulalongkorn University. [in Thai]
Waiyawassana, R., & Maen-in, W. (2023). Social media usage behavior among the elderly: A case study of Bang Khae District, Bangkok. SSRU Journal of Management Science, 10(2), 114-126. [in Thai]
Wuthirangsi, A. (2024). Digital literacy of elderly. Sahasat: Journal of Social Sciences and Humanities, 21(1), 90-106. [in Thai]
Yamsribua, S., & Kruthangka, P. (2024). The relationship between social media usage and its impact on nursing students at Pathumthani University. Journal of Nursing and Health Science, 47(4), 50-63. [in Thai]
Yutyunyong, T. (2022). The social media literacy of elderly people in Bangkok. School of Communication Arts, University of the Thai Chamber of Commerce. https://scholar.utcc.ac.th/server/api/core/bitstreams/ac017d53-aff4-40ac-9b44-489efde23ba1/content [in Thai]
