แนวทางการประยุกต์ใช้แนวคิดจากคัมภีร์หลุนอวี่ ในการบริหารสถานศึกษาในยุคควอนตัม

Main Article Content

อภิญญา โพธิ์แฉล้ม
วรรณวิศา สืบนุสรณ์ คล้ายจำแลง
พร้อมพิไล บัวสุวรรณ

บทคัดย่อ

ในบริบทการบริหารสถานศึกษาในยุคควอนตัมที่มีความซับซ้อน เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว และมีความไม่แน่นอนสูง การขับเคลื่อนองค์กรด้วยกลไกเชิงโครงสร้างแบบเส้นตรงที่ยึดเหตุผล มองความจริงเป็นคำตอบเดียว พิจารณาปัญหาแบบแยกส่วน และยึดกรอบการจัดการตายตัวเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ และส่งผลให้สถานศึกษาเปราะบาง ขาดความยืดหยุ่นในการรับมือกับความเปลี่ยนแปลง งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์หลักแนวคิดและคำสอนทางจริยธรรมในคัมภีร์หลุนอวี่ของขงจื่อที่เกี่ยวข้องกับ การบริหารสถานศึกษาและภาวะผู้นำทางการศึกษา (2) วิเคราะห์คุณลักษณะของการบริหารสถานศึกษาในยุคควอนตัมที่สอดคล้องกับหลักคำสอน และ (3) สังเคราะห์แนวทางการประยุกต์ใช้แนวคิดจากคัมภีร์หลุนอวี่ในการบริหารสถานศึกษาในยุคควอนตัม การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบวิจัยเอกสารครอบคลุมคัมภีร์หลุนอวี่ 20 บท รวม 492 บทย่อย คัดเลือกบทย่อยที่เกี่ยวข้องตามเกณฑ์จำนวน 212 บทย่อย วิเคราะห์ด้วยการอ่าน อย่างละเอียดร่วมกับการวิเคราะห์วาทกรรมเชิงวิพากษ์ และจำแนกผลตามกรอบมิติการบริหารสถานศึกษาในยุคควอนตัม 5 มิติ


ผลการวิจัยพบว่า (1) หลักคำสอนทางจริยธรรมในคัมภีร์หลุนอวี่ให้ความสำคัญกับการปกครองโดย คุณธรรม การเป็นแบบอย่าง การสร้างความไว้วางใจ และการเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ (2) คุณลักษณะการบริหารสถานศึกษาในยุคควอนตัมที่สอดคล้องกันนั้น เน้นการมองระบบแบบองค์รวม ความยืดหยุ่น และ การขับเคลื่อนด้วยเครือข่ายความสัมพันธ์ มากกว่าการสั่งการเชิงเส้น โดยพบคำสอนที่สอดคล้องถึง 212 บทย่อย ซึ่งยืนยันเชิงประจักษ์ว่าการตัดสินใจเชิงบริบทและความไว้วางใจคือกลไกรับมือความซับซ้อนที่ทรงประสิทธิภาพที่สุด และ (3) จากผลการวิเคราะห์ข้างต้น นำมาสู่การสังเคราะห์แนวทางการประยุกต์ใช้ โดยจำแนกตามกรอบการบริหารสถานศึกษาในยุคควอนตัม 5 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านภาวะผู้นำแบบองค์รวมที่นำด้วยคุณธรรมและการตัดสินใจเชิงบริบทโดยไม่ยึดติดโครงสร้าง (2) ด้านวิสัยทัศน์เชิงระบบและการเชื่อมโยงที่สร้างความชอบธรรมและ จัดวางคนอย่างเป็นธรรมบนฐานข้อมูล (3) ด้านจิตวิญญาณองค์กรและมนุษยสัมพันธ์ที่ยึดมนุษย์เป็นศูนย์กลาง ส่งเสริมความไว้วางใจและการอยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืน (4) ด้านความยืดหยุ่นและการเรียนรู้ร่วมที่ส่งเสริม การเรียนรู้ตลอดชีวิตเพื่อการปรับตัวต่อเนื่อง และ (5) ด้านจริยธรรมและวัฒนธรรมองค์กรที่เป็นฐานรากคํ้าจุนความโปร่งใสและน่าเชื่อถือ ทั้งนี้ แนวทางการประยุกต์ใช้ดังกล่าวสะท้อนกรอบคิดเชิงควอนตัมซึ่งมองสถานศึกษา เป็นระบบที่ไม่เป็นเส้นตรงและสัมพันธ์เชื่อมโยงกัน การบริหารจึงต้องอาศัยการตัดสินใจเชิงบริบทและการนำด้วยคุณธรรมเพื่อสร้างความไว้วางใจ มากกว่าการขับเคลื่อนด้วยกลไกสั่งการแบบเชิงเส้นและกรอบการจัดการตายตัว

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โพธิ์แฉล้ม อ., สืบนุสรณ์ คล้ายจำแลง ว., & บัวสุวรรณ พ. (2026). แนวทางการประยุกต์ใช้แนวคิดจากคัมภีร์หลุนอวี่ ในการบริหารสถานศึกษาในยุคควอนตัม . วารสารปัญญาภิวัฒน์, 18(2), 293–307. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pimjournal/article/view/288275
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Abangan, M. L. M. (2024). Quantum leadership, ethical climate and commitment of school administrators: A convergent design. EPRA International Journal of Multidisciplinary Research (IJMR), 10(1), 561-577.

Avery, G. C., & Bergsteiner, H. (2011). Sustainable leadership: Honeybee and locust approaches. Routledge.

Chai, Z. (2024). Collected teachings of Confucius: The Analects (cartoon edition). Wara. [in Thai]

Fairclough, N. (1995). Media discourse. Arnold.

Fisher, D., & Frey, N. (2012). Close reading in elementary schools. The Reading Teacher, 66(3), 179-188.

Kattaputhon, K., & Chaitawip, C. (2014). A study of the ethical principles of Confucianism. Academic Journal Bangkokthonburi University, 3(2), 12-24. [in Thai]

Khumphuang, A., & Insa-ard, O. (2019). Philosophy of Confucius and social organization: The study of the Confucian Analects. Journal of Language, Religion and Culture, 8(2), 126-164. [in Thai]

Kuhn, T. S. (1970). The structure of scientific revolutions (2nd ed., enlarged). The University of Chicago Press.

Panphothong, N. (2013). Critical discourse analysis from a linguistic perspective: Concepts and applications in Thai discourse studies. Academic Publishing Project, Faculty of Arts, Chulalongkorn University. [in Thai]

Sathaanan, S. (2019). The Analects: Confucius in conversation. Openbooks. [in Thai]

Selman, V., Selman, R. C., & Selman, J. (n.d.). Quantum learning: Learn without learning. International Business & Economics Research Journal, 2(4), 47-50. https://www.researchgate.net/publication/297674871_Quantum_Learning_Learn_Without_Learning

Snyder, K. J., & Snyder, K. M. (2023). Systems thinking for sustainable schooling: A mindshift for educators to lead and achieve quality schools. Rowman & Littlefield.

Thongsuk, A. (2023). The Analects of Confucius: Scripture of the dragon land (4th ed., rev.). Chonhawat. [in Thai]