ประเทศไทยกับความท้าทายในการบรรลุเป้าหมายที่ 5 ความเท่าเทียมทางเพศของเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
สถานการณ์ความเท่าเทียมทางเพศในปัจจุบันของประเทศไทย ยังคงอยู่ในสถานะค่อนข้างน่ากังวล ดังปรากฏในผลการดำเนินงานตามเป้าหมายที่ 5 ความเท่าเทียมทางเพศ ของเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนว่า ยังคงตกอยู่ในสถานะมีความท้าทาย และมีแนวโน้มไม่คืบหน้า ยิ่งไปกว่านั้น ยังมีความเป็นไปได้ที่ผลกระทบจากการลดระดับในการพัฒนาจะแทรกแซงต่อการพัฒนาในมิติอื่นๆ มิให้สามารบรรลุเป้าหมายได้ การศึกษาครั้งนี้จึงมีความสำคัญต่อการวิเคราะห์ความท้าทายที่เกิดขึ้น และเสนอแนะแนวทางในการดำเนินการเพื่อการบรรลุเป้าหมาย ด้วยเหตุนี้ การศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์ 3 ข้อ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษาความหมาย ความสำคัญ มาตรฐานตัวชี้วัด และสถานการณ์ปัจจุบันในการบรรลุเป้าหมายที่ 5 ของเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทย 2) เพื่อวิเคราะห์ปัจจัยที่เป็นความท้าทายในการบรรลุเป้าหมายที่ 5 ของเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทย และ 3) เพื่อเสนอแนะแนวทางในการบรรลุเป้าหมายที่ 5 ของเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทย ผลการศึกษาพบว่า จากการดำเนินงานตามเป้าหมายที่ 5 ของเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ระหว่างปี พ.ศ. 2562-2567 ประเทศไทยอยู่ในสถานะเป้าหมายมีความท้าทายและมีแนวโน้มค่อนข้างก้าวหน้ามาโดยตลอด ขณะที่ปี พ.ศ. 2567 กลับมีแนวโน้มไม่คืบหน้า เนื่องจากมีความท้าทาย 5 ประการ คือ 1) การมีส่วนร่วมของสตรีอย่างเต็มที่ในทุกระดับของการตัดสินใจ 2) การเข้าถึงทรัพยากรเศรษฐกิจ ที่ดิน และทรัพย์สิน 3) แนวปฏิบัติที่เป็นภัยทุกรูปแบบและการเข้าถึงสุขภาวะทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ 4) อคติและการเลือกปฏิบัติต่อผู้หญิง และ5) การปรับปรุงข้อมูลให้เป็นปัจจุบัน ข้อเสนอแนะจากการศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่า จำเป็นต้องมีนโยบายหรือแนวทางส่งเสริมและสนับสนุนใน 2 ข้อ ได้แก่ 1) การปรับปรุงอคติต่อสตรี ผ่านส่งเสริมภาพลักษณ์การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจของสตรีในสื่อและวัฒนธรรม เพื่อขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรีในทุกรูปแบบ และส่งเสริมความปลอดภัยในชีวิตของสตรี และ 2) ด้านการปรับปรุงฐานข้อมูลให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ การรวบรวมและการปรับปรุงข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับสถานะของผู้หญิงให้เป็นปัจจุบันเสมอจะช่วยให้การกำหนดนโยบายเป็นไปอย่างแม่นยำ สอดคล้องกับความต้องการที่แท้จริงในสังคม โดยข้อเสนอแนะทั้ง 2 ข้อข้างต้นนี้ จำเป็นต้องกระทำอย่างพร้อมเพรียงกันจะขาดด้านใดด้านหนึ่งมิได้เพราะอาจส่งผลต่อการบรรลุเป้าหมายที่ 5 อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนต่อไป
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาและข้อมูลที่ลงตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความและข้อมูล ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ในทางวิชาการ ขอให้อ้างอิงแหล่งที่มาด้วย
เอกสารอ้างอิง
กรกิต ชุ่มกรานต์, ยุวรี โชคสวนทรัพย์, และปรัทยุมน เลปนานนท์. (2560). รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการ “การสำรวจสถานะเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในบริบทประเทศไทย และทางเลือกมาตรการทางเศรษฐศาสตร์ สังคม และกฎหมาย” เป้าหมายที่ 5 บรรลุความเท่าเทียมทางเพศ และเสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่สตรีและเด็กหญิง (Gender Equality). กรุงเทพ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.). https://www.sdgmove.com/2019/04/12/status-review-sdg5/
กรมอนามัย. (2567). รายงานประจำปี 2567 สำนักอนามัยเจริญพันธุ์. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2568, จาก https://rh.anamai.moph.go.th/th/department-yearly-report/download/?did=221248&id=127045&reload=
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2564). แผนที่นำทาง (Roadmap) การขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน เป้าหมายที่ 5 บรรลุความเสมอภาคระหว่างเพศ และเสริมพลังแก่ผู้หญิงและเด็กผู้หญิง. สืบค้นเมื่อ 9 ธันวาคม 2567, จาก https://www.dwf.go.th/contents/18814
กัญญาภัทร มณีล้ำ. (2567). บทบาทผู้นำสตรีจิตอาสากับการเสริมสร้างชุมชนสันติสุข: กรณีศึกษาตำบลสวายอำเภอปรางค์กู่ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์, 20(3), 20-32.
ทักษพร บวรชาติ, และพิมลพรรณ เพชรสมบัติ. (2567). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาสตรีสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระแก้ว เขต 1. วารสารนวัตกรรมสังคมศาสตร์, 1(1), 1-18.
โนรูลอัยดา ยะโก๊ะ, พัชนี ตูเล๊ะ, เปาซี วานอง, อัสมะ บือซา, บัศมีมี่ย์ ปาเนาะ, และซอฟูวัน แดแซ. (2567). การพัฒนาบทบาทผู้นำสตรีในชุมชนเมืองอย่างยั่งยืน กรณีศึกษาเขตเทศบาลเมืองนราธิวาส. วารสารอินทนิลบริหารศาสตร์, 1(1), 65-80.
ปราณี วงษ์เทศ. (2549). เพศสภาวะในสุวรรณภูมิ (อุษาคเนย์). กรุงเทพฯ: มติชน.
พระราชบัญญัติความเท่าเทียมทางเพศ พ.ศ. 2558. (2558, 13 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 132 ตอนที่ 18. หน้า 17-27.
พัชรีวรรณ เจนสาริกรณ์. (2566). การเข้าถึงบริการและการใช้ประโยชน์ของการบริการอนามัยการเจริญพันธุ์ของวัยรุ่น. วารสารวิชาการ วิจัย และนวัตกรรม มสธ. (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 3(2), 77-93.
พิมพ์ฉัตร รสสุธรรม. (2565). การส่งเสริมความเสมอภาคหญิงชายในมุมมองของคนรุ่นใหม่ในสังคมไทย. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 7(1), 220-231.
มนูญ สอนโพนงาม, ประทวน วันนิจ, และวีระชัย ยศโสธร. (2567). สิทธิทางการเมืองของสตรีที่มีบทบาทในสังคมไทยปัจจุบัน. วารสาร มจร ภาษาและวัฒนธรรม, 4(1), 106-117.
รัชนก ใจเชิดชู. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเข้าถึงบริการอนามัยการเจริญพันธุ์ของวัยรุ่นอายุระหว่าง 15-19 ปี เขตสุขภาพที่ 2. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 10(4), 44-58.
สัญญา เคณาภูมิ. (2568). บทบาทของความเป็นธรรมทางเพศในตลาดแรงงาน: อุปสรรคและแนวทางแก้ไข. วารสารกว๊านพะเยา, 2(2), 15-23.
สาวตรี สุขศรี. (2564). การศึกษาการบังคับใช้พระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ. 2558 เพื่อประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย. กรุงเทพฯ: กู๊ดเฮด พริ้นท์ติ้ง แอนด์ แพคเกจจิ้ง กรุ๊ป.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2557). สำมะโนการเกษตร พ.ศ. 2556 ทั่วราชอาณาจักร. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2568, จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/title_presentation/2023/20230719103732_84812.pdf
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2562). ครัวเรือนฐานราก พ.ศ. 2562. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2568, จาก https://www.nso.go.th/public/e-book/Analytical-Reports/Foundation_household_62/
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2563). รายงานฉบับสมบูรณ์ การสำรวจสถานการณ์เด็กและสตรีในประเทศไทย พ.ศ. 2562. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2568, จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2023/20230501015034_47538.pdf
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2566). รายงานฉบับสมบูรณ์ การสำรวจสถานการณ์เด็กและสตรีในประเทศไทย พ.ศ. 2565. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2568, จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2023/20230726093138_38640.pdf
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567ก). ครัวเรือนฐานราก พ.ศ. 2566. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2568, จาก https://www.nso.go.th/public/e-book/Analytical-Reports/Foundation_household_66/6/
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567ข). สำมะโนการเกษตร พ.ศ. 2566 ทั่วราชอาณาจักร. สืบค้นเมื่อ 15 พฤษภาคม 2568, จาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/title_presentation/2024/20241107113240_99706.pdf
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). รายงานความก้าวหน้าเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทย พ.ศ. 2559–2563. กรุงเทพฯ: ซีดี มีเดีย ไกด์.
สุธิกานต์ นิลผ่อง, และกรรณิกา อุสสาสาร. (2566). การรับรู้ การเข้าถึง และความต้องการเกี่ยวกับสิทธิอนามัยเจริญพันธุ์ของผู้หญิงในจังหวัดกำแพงเพชร. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติสำหรับนักศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร ครั้งที่ 3 (น. 579-589). https://research.kpru.ac.th/std-conference3/form/Proceeding.pdf
เสาวลักษณ์ ใจตรง, และสร้อยมาศ รุ่งมณี (2564). การเข้าถึงที่ดิน การดำรงชีพและความหมายของที่ดินในทัศนะของผู้หญิงในขบวนการเคลื่อนไหวเรื่องสิทธิในที่ดินภาคใต้. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 12(1), 1-24.
Asian Development Bank. (2009). Key Indicators for Asia and the Pacific 2009. Retrieved December 9, 2024, from https://www.adb.org/publications/key-indicators-asia-and-pacific-2009
Elliott, C., & Stead, V. (2024). The Effect of Media On Women and Leadership. In Madsen, S. R. (Ed.). Handbook of Research On Gender and Leadership (pp. 357-372). Cheltenham: Edward Elgar Publishing.
Inter-Parliamentary Union. (2024). Monthly Ranking of Women in National Parliament. Retrieved December 10, 2024, from https://data.ipu.org/women-ranking/?date_month=4&date_year=2023
Jaysawal, N., & Saha, S. (2023). Feminism, Education, and Gender Equality-A Review. EPRA International Journal of Multidisciplinary Research (IJMR), 9(2), 241-246.
Mendzhul, M. (2020). Problem of the Implementation of the Principle of Gender Equality (Comparative Legal Aspect). Constitutional Legal Academic Studies, 2(2), 44-51.
Muyoyeta, L. (2004). Women, Gender and Development. Retrieved December 9, 2024, from https://www.semanticscholar.org/paper/Women%2C-Gender%2C-and-Development-Muyoyeta/44e4a521acac21c05c0e45b31f71f5fa60b8c98d
Parpart, J. L., Connelly, M. P., Barriteau, V. E. (2000). Theoretical Perspectives on Gender and Development. Retrieved December 7, 2024, from https://idrc-crdi.ca/sites/default/files/openebooks/272-4/
Rich, A. K., & Walker, K. (2024). Gender Equality: Overview. Research Starters. Retrieved May 16, 2025, from https://research-ebsco-com.chula.idm.oclc.org/c/3q5j6g/viewer/html/5spmq3kxl5
Sachs, J. D., Lafortune, G., Fuller, G. (2024). The SDGs and the UN Summit of the Future. Retrieved December 8, 2024, from https://sdgtransformationcenter.org/reports/sustainable-development-report-2024
Sachs, J. D., Lafortune, G., Fuller, G., Drumm, E. (2023). Implementing the SDG Stimulus. Retrieved December 8, 2024, from https://sdgtransformationcenter.org/reports/sustainable-development-report-2023
Sachs, J., Kroll, C., Lafortune, G., Fuller, G., Woelm, F. (2021). The Decade of Action for the Sustainable Development Goals: Sustainable Development Report 2021. Retrieved December 8, 2024, from https://sdgtransformationcenter.org/reports/sustainable-development-report-2021
Sachs, J., Lafortune, G., Kroll, C., Fuller, G., Woelm, F. (2022). From Crisis to Sustainable Development: the SDGs as Roadmap to 2030 and Beyond. Retrieved December 8, 2024, from https://www.sustainabledevelopment.report/reports/sustainable-development-report-2022/
Sachs, J., Schmidt-Traub, G., Kroll, C., Lafortune, G., Fuller, G. (2019). Sustainable Development Report 2019. Retrieved December 8, 2024, from https://sdgtransformationcenter.org/reports/sustainable-development-report-2019
Sachs, J., Schmidt-Traub, G., Kroll, C., Lafortune, G., Fuller, G., Woelm, F. (2020). The Sustainable Development Goals and COVID-19. Retrieved December 8, 2024, from https://sdgtransformationcenter.org/reports/sustainable-development-report-2020
UN Women. (2019). A Short History of the Commission On the Status of Women. Retrieved December 8, 2024, from https://www.un-ilibrary.org/content/books/9789210479110
UNICEF Regional Office for South Asia. (2017). Gender Equality: Glossary of Terms and Concepts. Retrieved May 16, 2025, from https://www.unicef.org/rosa/media/1761/file/Genderglossarytermsandconcepts.pdf
United Nations Development Program. (2016). UNDP Support to the Integration of Gender Equality Across the Sdgs Including Goal 5. Retrieved December 9, 2024, from https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/publications/5_Gender_Equality_digital.pdf
