กามนิต-วาสิฏฐี : การศึกษาแนวจิตวิเคราะห์ และพุทธจิตวิทยา
คำสำคัญ:
กามนิต-วาสิฏฐี, จิตวิเคราะห์, พุทธจิตวิทยาบทคัดย่อ
บทความนี้วิเคราะห์พฤติกรรมตัวละครเรื่องกามนิต มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ตีความใหม่ด้วยทฤษฎีจิตวิเคราะห์ พุทธจิตวิทยา และจิตวิทยาทั่วไป 2) เผยแพร่องค์ความรู้แก่การศึกษาและการอ่านวรรณคดีเรื่องนี่ 3) ธำรงคุณค่าของวรรณคดีเรื่องนี้ไว้แก่สังคม การวิเคราะห์พบว่า การเกิดเป็นมนุษย์เป็นจุดตั้งต้นของความทุกข์สาเหตุใหญ่ของทุกข์คือทุกข์จากความรัก ไม่ประสบกับสิ่งที่รัก และพลัดพรากจาก สิ่งที่รัก รวมถึงทุกข์จากการหวังซึ่งบรมสุขภายภาคหน้า กล่าวคือหวังจะไปเกิดใหม่และมีความสุขในสวรรค์ และยังพบว่าทุกข์มีสาเหตุจากพลังของจิตไร้สำนึกที่เรียก ว่าอิด เนื่องจากอิดมีสภาพเข้มแข็งเพราะความรักครอบงำ ขาดการคิดใคร่ครวญตามหลักเหตุผลจากจิตสำนึกและจิตก่อนสำนึกที่เรียกว่าอีโก้ อิดเป็นแรงขับให้ตัวละครแสดงพฤติกรรมต่าง ๆ อย่างไรก็ตามเมื่อมีความทุกข์หนักมนุษย์จะแสดงพฤติกรรม ที่เป็นกลไกทางจิตวิทยาเพื่อป้องกันตน เพื่อให้สู้ชีวิตต่อไปได้กามนิตและวาสิฏฐีประสบทุกข์หนักด้วยโรครัก พลังของอิดพลุ่งพล่านเกินควบคุมให้สงบด้วยพลังของ อีโก้และซูเปอร์อีโก้ วาสิฏฐีเลือกให้พระพุทธเจ้าเป็นผู้บำบัดจิตด้วยธรรมะจากพระโอษฐ์ เธอจึงล่วงพ้นจากทุกข์ในสังสารวัฏ นำตนเองเข้าสู่นิพพาน และเกื้อกูลให้กามนิตหลุดล่วงพ้น "บ่วงกาม" สู่นิพพานในที่สุด
เอกสารอ้างอิง
Charoenchittrakarma, P. (2003). Kamanit: A gem of translated and religious literature. Literature, 2, 22–30.
Chitjamnong, D. (1994). Kamanit, the one who escaped the snares of lust. Songklanakarin Journal, 1(1), 11–19.
Chongsatitwatana, S. (2008). The journey of wisdom and imagination in Kamanit by Sthiankoset– Naga Prateep. Journal of Arts, Special Issue 2008, 1–28.
Faculty of Psychology, Chulalongkorn University. (2024, February 20). Buddhist counseling. https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/buddhist-counseling
Faculty of Psychology, Chulalongkorn University. (2024, February 20). Triangular theory of love.https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/triangular-theory-of-love/
Gelrirup K. A. (2009). Kamanit-Vasitthi (8th ed.). Bangkok: Siam.
Kaewkangwan, S. (2019). Personality psychology theory: Know yourself, know your enemy (18th ed.). Mor Chaoban.
Meethap, K. (2011). Vasitthi psychoanalytic edition. Prachya Publishing.
Noomuen, W. (2010). Kamanit in Thai translation: A humanistic didactic literature according to Buddhist principles. Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, 6(1), 137–158.
Panjiang, P. (2017). General psychology. Hat Yai University.
Phra Phromkunaphon (P. A. Payutto). (2010). Dictionary of Buddhism: Compiled terminology (15th ed.). Thanathat Printing.
Phra Thepwisutthikawi (P. Thitawanno). (2000). Print characteristics. Mahamakut Rajavidyalaya University
Sternberg, R. J. (2024, February 2). Psychology of love. https://www.petcharavejhospital.com/en/Article/article_detail/Theory-of-love
Wongphiromsanti, Y. (2567, February 5). Buddhist psychology. http://medinfo2.psu.ac.th/cancer/db/news_ca.php?newsID=132&typeID=22&form=9
