รูปแบบการฟื้นฟูภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดเลย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัจจัยที่มีผลให้เกิดภาวะซึมเศร้าในนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดเลย 2) สร้างรูปแบบการฟื้นฟูสภาพภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดเลย 3) ทดลองใช้และประเมินผลรูปแบบการฟื้นฟูสภาพภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดเลย โดยใช้กระบวนการวิจัยและพัฒนาแบ่งเป็น 3 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 ศึกษาปัจจัยที่มีผลให้เกิดภาวะซึมเศร้าโดยการสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดภาวะซึมเศร้านักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายจังหวัดเลยโดยใช้แบบสอบถามกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 360 คน ระยะที่ 2 ขั้นตอนที่ 1 กำหนดประเด็นร่างแนวทางการฟื้นฟูสภาพภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดเลยใช้แบบสัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้อง จำนวน 23 คน ขั้นตอนที่ 2 การตรวจสอบความเหมาะสมและเป็นไปได้โดยใช้ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 6 คน ระยะที่ 3 การทดลองใช้และประเมินผลรูปแบบการฟื้นฟูสภาพภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดเลย จำนวน 120 คน ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้

1. ปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดภาวะซึมเศร้านักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายจังหวัดเลย พบว่า ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อภาวะซึมเศร้าของมัธยมศึกษาตอนปลายจังหวัดเลยมากที่สุดคือ ปัจจัยความสัมพันธ์กับครอบครัวสิ่งแวดล้อมโดยมีอิทธิพลเป็นอิทธิพลทางลบเท่ากับ -0.223 รองลงมาคือ ปัจจัยสถานภาพของครอบครัวของนักเรียนโดยมีอิทธิพลเป็นอิทธิพลทางบวกเท่ากับ 0.187 ส่วนปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายจังหวัดเลยน้อยที่สุดคือ ปัจจัยสิ่งแวดล้อม และค่านิยมของนักเรียนโดยมีอิทธิพลเป็นอิทธิพลทางลบเท่ากับ -0.134

2. ผลการสร้างรูปแบบการฟื้นฟูสภาพภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดเลย ได้กิจกรรมในโรงเรียน 5 แนวทางได้แก่ 1) การเปลี่ยนของร่างกายวัยรุ่น 2) สิ่งสำคัญในชีวิต 3) รู้เรารู้เขา 4) การควบคุมตัวเองชื่อกิจกรรม 5) รู้ทันผ่อนคลายความเครียด กิจกรรมเพื่อนช่วยเพื่อน และกิจกรรมครูที่ปรึกษาพบนักเรียนทุกเย็นวันพฤหัสบดี ได้โครงการในชุมชน 2 โครงการได้แก่ 1) โครงการสร้างความรู้และความเข้าใจให้แก่ผู้ปกครองเด็กที่มีภาวะซึมเศร้า 2) โครงการเยี่ยมติดตามเยี่ยมบ้านแบบภาคีเครือข่าย และผลการประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของแนวทางการฟื้นฟูสภาพภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดเลย โดยภาพรวมเฉลี่ยอยู่ในระดับ ปานกลาง ( = 3.89)

3. ผลการเข้าร่วมการทดลองใช้รูปแบบการฟื้นฟูสภาพภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดเลย พบว่า ผลการประเมินภาวะซึมเศร้าจากแบบคัดกรองภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น CES-D ที่มีคะแนน 12-21 คะแนน เปรียบเทียบก่อนและหลังการใช้รูปแบบพบว่าหลังการใช้รูปแบบคะแนนประเมินภาวะซึมเศร้าลดลงเหลือ 5-12 คะแนน ผลการประเมินความเหมาะสมและการปฏิบัติได้จริงของรูปแบบการฟื้นฟูสภาพภาวะซึมเศร้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดเลยโดยภาพรวมเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก ( = 4.15) และผลประเมินความพึงพอใจของการจัดโครงการในชุมชน มีพึงพอใจร้อยละ 93.34