การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน เพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง โลกและการเปลี่ยนแปลง ของนักเรียนชั้นธยมศึกษาปีที่ 2

Main Article Content

วิภาวี ท้าวบุตร
เนตรชนก จันทร์สว่าง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อเปรียบเทียบ การคิดวิเคราะห์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ก่อนเรียนและหลัง การจัดการเรียนรู้   โดยใช้ปรากฎการณ์เป็นฐาน เรื่อง โลกและการเปลี่ยนแปลง และ 2) เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฎการณ์เป็นฐานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 เรื่อง โลกและการเปลี่ยนแปลง กับเกณฑ์ร้อยละ 70 กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2/13 โรงเรียนขนาดใหญ่แห่งหนึ่ง ในจังหวัดมหาสารคาม ปีการศึกษา 2566 จำนวน 34 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน เรื่อง โลกและการเปลี่ยนแปลง จำนวน 7 แผนการจัดการเรียนรู้ รวม 12 ชั่วโมง 2) แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง โลกและการเปลี่ยนแปลง เป็นแบบปรนัย 4 ตัวเลือก จำนวน 20 ข้อ มีค่าความยากอยู่ระหว่าง 0.29-0.71 ค่าอำนาจจำแนก (B) อยู่ระหว่าง 0.28-0.62 ความเชื่อมั่นทั้งฉบับ (Lovett) เท่ากับ 0.98 และ 3) แบบวัดการคิดวิเคราะห์ เป็นแบบปรนัย   4 ตัวเลือก จำนวน 20 ข้อ มีค่าความยากอยู่ระหว่าง 0.29-0.71 ค่าอำนาจจำแนก (r) อยู่ระหว่าง 0.23-0.58 ค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับ (KR-20) เท่ากับ 0.77 สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าร้อยละ ทดสอบสมมติฐานโดยใช้ One Sample t-test และ Dependent-sample t-test


              ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน เรื่อง โลกและการเปลี่ยนแปลง มี 1) การคิดวิเคราะห์ ก่อนเรียนมีคะแนนเฉลี่ย 10.29 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 2.13 คิดเป็นร้อยละ 51.45 และมีคะแนนเฉลี่ยหลังเรียน 12.58 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 1.23 คิดเป็นร้อยละ 62.90 สรุปได้ว่านักเรียนมีการคิดวิเคราะห์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ 2) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนมีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 14.76 มีค่าร้อยละ 73.82 สูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ท้าวบุตร ว., & จันทร์สว่าง เ. (2025). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน เพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง โลกและการเปลี่ยนแปลง ของนักเรียนชั้นธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 19(1), 27–37. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/280015
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตัวชี้วัดและหลักสูตรแกนกลางกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี(ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จํากัด.

จินดา แก้วคงดี. (2542). การจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมที่ส่งเสริมการคิดอย่างมีวิจารณญาณ (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). เชียงใหม่: มหาลัยเชียงใหม่.

จุฑามาศ เจริญธรรม.(2549). การจัดการเรียนรู้กระบวนการคิด. นนทบุรี: สุรัตน์การพิมพ์.

ชนาพร แสนสมบัติ. (2559). การสอนทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณเพื่อการดำรงชีพในศตวรรษที่ 21. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 5(2). 10-11

ต้นตระกูล รุ่นใหม่ และวาสนา กีรติจำเริญ. (2566). การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะปฏิบัติของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 4 ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานร่วมกับสถานการณ์จำลอง. วารสารราชพฤกษ์. 21(3), 62-76.

เตชวัน ปัญญาวุฒิธรรม. (2567). การเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน: เรียนรู้ข้ามวิชาเพื่อเข้าใจโลกแห่งความเป็นจริง สืบค้นจาก https://knowledgeportal.okmd.or.th/knowledge/

นิรมล ศตวุฒิ. (2548). การพัฒนาหลักสูตร. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง

พณิดา เตชะผล, กรวี นันทชาด, และสมสงวน ปัสสาโก. (2564). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ โดยการประยุกต์ใช้การสืบเสาะหา ความรู้ร่วมกับปรากฏการณ์ เป็นฐานที่ส่งเสริมความสามารถ ในการคิดวิเคราะห์ และเจตคติต่อการเรียนวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารคุรุศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 3(1), 19-36.

พงศธร มหาวิจิตร. (2562).การประยุกตใชแนวดิดการเรียนรู้โดยใชปรากฏการณเป็นฐานการเรียนแบบเชิงรุกในรายวิชาการประถมศึกษาเพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแกน, 42(2), 73-90.

เรวณี ชัยเชาวรัตน์. (2563). Phenomenon-Based Learning: การเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน. สืบค้นจาก https://thepotential.org/knowledge/phenomenon-based-learning/

สุวิทย์ มูลคำ. (2550). กลยุทธ์การสอนคิดวิเคราะห์ (พิมพ์ครั้งที่4).กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.

สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน). (2565). รายงานประจำปี 2565 สืบค้นจาก https://www.onesqa.or.th/upload/download/ 202304110957536.pdf.

เอมอร เสสจำเริญ, และวาสนา กีรติจำเริญ. (2566). การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหน่วยการเรียนรู้เจาะรหัสพันธุกรรมและความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน.วารสารชุมชนวิจัยมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, 17(3), 194-204

Bloom, B.S, Krathwohl,D.R. and Masia, B.B.(1956). Taxonomy of Educational Objectives the Classification of Educational Goals. New York: David McKay.

Daehler, K. and Folsom, J. (2016). Making Sense of SCIENCE: Phenomena-Based Learning. Retrievedfrom http://www.WestEd.org/mss.

Marzano, R. J. (2001). Designing a New Taxonomy of Education Objectives. California: Corwin Press.

Symeonidis, V. andSchwarz,J.F. (2 0 1 6). Phenomenon-Based Teachingand Learningthrough the Pedagogical Lenses of Phenomenology: The Recent Curriculum Reform in Finland. Forum OSwiatowe. 28(2), 31-47.

Wakil,K, Rahman,R.,Hasan,D.Mahmood,p. and Jalal, T. (2019). Phenomenon-Based Learning for Teaching ICT Subject through Other Subjects in Primary Schools. Journal of Computer and Education Research, 7(13), 205-212.