การพัฒนาทักษะการอ่านภาษาไทยเชิงวิเคราะห์ โดยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ SQ4R ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ทักษะการอ่านภาษาไทยเชิงวิเคราะห์ โดยใช้กิจกรรม        การเรียนรู้ SQ4R สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ที่มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 2) เพื่อเปรียบเทียบทักษะการอ่านภาษาไทย     เชิงวิเคราะห์ โดยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ SQ4R ของนักเรียน ก่อนและหลังเรียน และ 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ SQ4R กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 30 คน ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 โรงเรียนวัดกลาง สังกัดเทศบาลเมืองขอนแก่น ได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย (1) แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ จำนวน 6 แผน 12 ชั่วโมง (2) แบบวัดทักษะการอ่านภาษาไทยเชิงวิเคราะห์ที่เป็นแบบปรนัยเลือกตอบ 4 ตัวเลือก จำนวน 30 ข้อ และ (3) แบบสอบถามความพึงพอใจจำนวน 10 ข้อ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบ t-test (Dependent Samples)

       ผลการวิจัย พบว่า 1) การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ทักษะการอ่านภาษาไทยเชิงวิเคราะห์ โดยใช้กิจกรรมการเรียนรู้ SQ4R สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ประกอบด้วย 3 ขั้นตอนหลัก คือ ขั้นที่ 1 ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน มีการกระตุ้นความสนใจของนักเรียนเพื่อเชื่อมโยงเข้าสู่เรื่อง ที่จะอ่าน เช่น ให้ดูภาพหรือวิดิทัศน์ที่สัมพันธ์กับเรื่องที่อ่าน เกมทางการศึกษา การใช้คำถาม ขั้นที่ 2 ขั้นสอน เป็นการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการอ่านเชิงวิเคราะห์ ซึ่งมี 6 ขั้นย่อย ดังนี้ 1) ให้นักเรียนสำรวจ (Survey-S) บทอ่าน และอ่านเนื้อเรื่องอย่างคร่าว ๆ 2) นักเรียนร่วมกันตั้งคำถาม เชิงวิเคราะห์ (Question-Q) จากบทอ่าน 3) นักเรียนอ่านบทอ่านอย่างละเอียด (Read-R1) และค้นหาคำตอบสำหรับคำถามที่ตั้งไว้ 4) นักเรียนจดบันทึก (Record-R2) ข้อมูลต่าง ๆ ที่ได้จากการอ่านตามความเข้าใจของตนเอง พร้อมจดบันทึกคำตอบจากคำถามที่ตั้งไว้ 5) นักเรียนสรุปประเด็นสำคัญ (Recite-R3) จากคำถามในขั้น Question ตามแผนผังความคิด โดยใช้ภาษาของตนเอง และ 6) นักเรียนทบทวน (Reflect-R4) วิเคราะห์ บทอ่าน แสดงความคิดเห็น ครูจะทบทวนคำถามและคำตอบที่ได้จากบทอ่าน หากข้อมูลที่สำคัญหายไปให้นักเรียนกลับไปอ่านซ้ำจากบทอ่าน และขั้นที่ 3 ขั้นสรุป นักเรียนและครูร่วมกันสรุปผลการเรียนรู้ ครูตรวจสอบผลการเรียนรู้

ด้วยคำถาม และการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ทักษะการอ่านภาษาไทยเชิงวิเคราะห์โดยใช้กิจกรรมการเรียนรู้ SQ4R สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 มีค่าประสิทธิภาพ (E₁/E₂) เท่ากับ 80.88/81.44 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ (80/80) ที่กำหนด 2) นักเรียนมีคะแนนเฉลี่ยทักษะการอ่านภาษาไทยเชิงวิเคราะห์ หลังเรียนได้รับการเรียนด้วยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ SQ4R สูงขึ้นกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ 3) นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ SQ4R โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.53, = 0.69)