การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร

Main Article Content

ธิลาวัลย์ ซาผู
โกวัฒน์ เทศบุตร

บทคัดย่อ

     การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา และ 2) พัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร โดยใช้การวิจัยแบบผสานวิธี แบ่งเป็น 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การศึกษาสภาพปัจจุบันสภาพที่พึงประสงค์และความต้องการจำเป็นในการเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร จำนวน 360 คน มีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามสภาพปัจจุบัน 0.972 และสภาพที่พึงประสงค์เท่ากับ 0.969 ระยะที่ 2 การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษาที่มีวิธีปฏิบัติที่ดี จำนวน 3 คน และผู้ทรงคุณวุฒิประเมินโปรแกรม จำนวน 5 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุง
     ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวม อยู่ในระดับปานกลาง ส่วนสภาพที่พึงประสงค์ อยู่ในระดับมาก ความต้องการจำเป็นสูงสุด คือ การรู้ดิจิทัล 2) โปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วย (1) หลักการ (2) วัตถุประสงค์ (3) เนื้อหา ประกอบด้วย 5 โมดูล (4) วิธีการและกิจกรรมการพัฒนา ยึดหลักการพัฒนา 70 : 20 : 10 และ (5) การวัดและประเมินผล ประกอบด้วย การประเมินก่อน ระหว่าง และหลังการพัฒนา และผลการประเมินความเหมาะสมของโปรแกรมอยู่ในระดับมาก และความเป็นไปได้ อยู่ในระดับมากที่สุด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ซาผู ธ., & เทศบุตร โ. (2026). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 20(1), 159–172. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/288325
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

จารุณี เก้าเอี้ยน. (2556). เทคนิคการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา: กลยุทธ์และแนวทางการปฏิบัติสำหรับผู้บริหารมืออาชีพ. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.

จิรพล สังข์โพธิ์. (2560). ภาวะผู้นำในการบริหารยุคดิจิทัล: องค์การไอทีและองค์การที่เกี่ยวข้องกับไอทีในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล. วิทยาลัยนวัตกรรม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ญดาภัค กัลปดี. (2559). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงเชิงสร้างสรรค์ของครูประถมศึกษา [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

บุษยพรรณ สุระคาย. (2565). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์ [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. http://ojs.mbu.ac.th/index.php/jbpe/article/view/2117

ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. (2553). การบริหารงานวิชาการ. ศูนย์สื่อเสริมกรุงเทพ.

วิเชียร วิทยอุดม. (2550). ภาวะผู้นำฉบับก้าวล้ำยุค (พิมพ์ครั้งที่ 3). ธีระฟิล์มและไซเทกซ์.

วาโร เพ็งสวัสดิ์. (2551). วิธีวิทยาการวิจัย. สุวีริยาสาส์น.

ไวยวิทย์ มูลทรัพย์. (2565). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากาฬสินธุ์ [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

สันต์ ศูนย์กลาง. (2551). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเสริมสร้างทักษะการปฏิบัติวิชาชีพเพื่อผู้เรียนแบบองค์รวมสำหรับครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

สุชญา โกมลวานิช. (2562). องค์ประกอบของภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 23 [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2567). มาตรฐานการศึกษาของชาติ พ.ศ. 2561. พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร. (2566). รายงานผลการประเมินประจำปีงบประมาณ 2566. https://shorturl.asia/ohrBu

อนุชา เงินแพทย์. (2560). รูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารและบรรยากาศโรงเรียนที่ส่งผลต่อประสิทธิผลโรงเรียนมาตรฐานสากลในประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.

อุไรวรรณ ศรีศักดิ์. (2560). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสำหรับสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 2 [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

Blasé, J., & Blasé, J. (1999). Principals’ instructional leadership and teacher development: Teachers’ perspectives. Educational Administration Quarterly, 35(3), 349–378.

Chell, J. (2001). Introducing principals to the role of instructional leadership: A summary of a master's project. http://www.ssta.sk.ca/research/leadership/95-14.htm

Gupton, S. L. (2010). The instructional leadership toolbox: A handbook for improving practice. Corwin.

Hallinger, P., & Lee, M. (1987). Work stress and social support. Addison-Wesley.

Hopkins, D., Harris, A., & Jackson, D. (2001). Understanding the school’s capacity for development. School Leadership & Management, 17(3), 401–411.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.

Leithwood, K. (2006). A review of the research: Educational leadership laboratory for student success. University of Toronto. http://www.temple.edu/lss

McCier, M. H. (2003). A study of high school principals’ instructional leadership behaviors as perceived by teachers in urban comprehensive and magnet high schools (Doctoral dissertation). ProQuest Dissertations & Theses Global.

Neill, C. M., & Silcox, M. (2003). Educational leadership: Culture and diversity. Athenaeum Press.