การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบ MACRO Model ร่วมกับแผนผังกราฟิก เพื่อส่งเสริมความสามารถ ในการคิดเชิงระบบของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5

Main Article Content

อภิวัฒน์ มาตรเลี่ยม
กันยารัตน์ สอนสุภาพ

บทคัดย่อ

     การวิจัยในครั้งนี้ มีความมุ่งหมายเพื่อ 1) พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบ MACRO Model ร่วมกับแผนผังกราฟิกให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 70/70 2) ส่งเสริมความสามารถในการคิดเชิงระบบโดยใช้การจัดกิจกรรมการเรียนรู้รูปแบบ MACRO Model ร่วมกับ แผนผังกราฟิก ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ให้ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 70 ของคะแนนเต็ม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/10 โรงเรียนสารคามพิทยาคม จังหวัดมหาสารคาม ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 40 คน ได้จากวิธีการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบ MACRO Model ร่วมกับแผนผังกราฟิก จำนวน 7 แผน 2) แบบทดสอบวัดความสามารถในการคิดเชิงระบบจำนวน 20 ข้อ มีความยากอยู่ระหว่าง 0.30-0.80 อำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.20-0.48 และความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.89 3) ข้อสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน 20 ข้อ มีความยากอยู่ระหว่าง 0.56-0.79 อำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง 0.24-0.64 และความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.71 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ร้อยละ และสถิติทดสอบสมมติฐาน โดยใช้การทดลองทีแบบกลุ่มเดียว
     ผลการศึกษา พบว่า: 1) กิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบ MACRO Model ร่วมกับแผนผังกราฟิก เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดเชิงระบบ มีประสิทธิภาพ (equation/equation) เท่ากับ 73.34/73.93 2) นักเรียนที่เรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบ MACRO Model ร่วมกับแผนผังกราฟิก มีความสามารถในการคิดเชิงระบบหลังเรียนสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
มาตรเลี่ยม อ., & สอนสุภาพ ก. . (2026). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบ MACRO Model ร่วมกับแผนผังกราฟิก เพื่อส่งเสริมความสามารถ ในการคิดเชิงระบบของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 20(2), 297–308. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/291537
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลางกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (พิมพ์ครั้งที่ 1).

ชนัญธิดา เที่ยงราช. (2559). การพัฒนาความสามารถด้านการคิดวิเคราะห์โดยใช้เทคนิคแผนผังความคิดประกอบแบบฝึกทักษะ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิตที่ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

ณัฐริกา ผาสานคำ และ เมษา นวลศรี. (2566). ผลของการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (5Es) ร่วมกับแนวคิด MACRO Model ที่มีต่อความสามารถในการคิดวิเคราะห์เชิงวิทยาศาสตร์ เรื่องพอลิเมอร์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(8), 246–262. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/262530

ดิเรก วรรณเศียร. (2558). MACRO model: รูปแบบการจัดการเรียนรู้สำหรับศตวรรษที่ 21. มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต. https://anyflip.com/iuaa/elyg/basic

นิยม กิมานุวัฒน์. (2559). การพัฒนารูปแบบการสอนเพื่อพัฒนากระบวนการคิดเชิงระบบสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์, 27(1), 61–73. https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/3256

บุญชม ศรีสะอาด. (2551). วิธีการทางสถิติสำหรับการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 4). ประสานการพิมพ์.

พงษ์ธลักษณ์ สิบแก้ว. (2562). เจตคติต่อการจัดการเรียนรู้แบบ MACRO เรื่องระบบประสาทของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. ใน รายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยรังสิต ประจำปี 2562 (น. 667–686). มหาวิทยาลัยรังสิต.

พิชาภา ด้วงสงค์ และ ถาดทอง ปานศุภวัชร. (2565). การพัฒนาความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เรื่องสารรอบตัว โดยการจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับผังกราฟิก [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิตที่ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ไพศาล วรคำ. (2562). การวิจัยทางการศึกษา. ตักสิลาการพิมพ์.

โรงเรียนสารคามพิทยาคม. (2566). รายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษา: Self-Assessment Report (SAR) วงรอบปีการศึกษา 2566. https://www.spk.ac.th/home/

มนตรี วรารักษ์สัจจะ. (2558). การพัฒนาการสอนด้วยการใช้แผนผังกราฟิกเพื่อสร้างความเข้าใจและความคงทนในการเรียนรู้ วิชาประวัติศาสตร์ศิลป์สำหรับนิสิตนักศึกษาระดับปริญญาตรี [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิตที่ไม่ได้ตีพิมพ์]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มานพ สิงห์วี. (2556). ผลการสอนโดยใช้เทคนิคผังกราฟิกประกอบรูปแบบการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาฟิสิกส์และความคงทนในการเรียนรู้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 8(23), 115–128. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/JSSRA/article/view/24725

วณิชชา หมั่นเรียน. (2562). การส่งเสริมความสามารถในการสร้างคำอธิบายเชิงวิทยาศาสตร์ เรื่องการสังเคราะห์ด้วยแสงของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยใช้การจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบ MACRO MODEL ร่วมกับการเขียนแผนผังกราฟิก (GRAPHIC ORGANIZERS) [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรังสิต]. คลังปัญญามหาวิทยาลัยรังสิต. https://rsuir-library.rsu.ac.th/handle/123456789/108

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2551). การจัดสาระการเรียนรู้กลุ่มวิทยาศาสตร์หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน (พิมพ์ครั้งที่ 1). กระทรวงศึกษาธิการ.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2567). การแถลงข่าวผลการประเมิน PISA 2022. https://pisathailand.ipst.ac.th/

สมนึก ภัททิยธนี. (2551). การวัดผลการศึกษา. ประสานการพิมพ์.

สุวิทย์ มูลคำ และ อรทัย มูลคำ. (2561). กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิด. ภาพพิมพ์.

Novak, J. D., & Gowin, D. B. (1984). Learning how to learn. Cambridge University Press.