ข่าวปลอม : ปัญหาสำคัญที่ต้องเร่งแก้ไข

Main Article Content

พีรเดช อนันตนาถรัตน

บทคัดย่อ

ปัญหา “ข่าวปลอม” เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นมาช้านาน จนกลายเป็นเรื่องปกติในสังคม เนื้อหาของข่าวปลอมสามารถชี้นำและโน้มน้าวสังคมได้ทั้งในระดับปัจเจกบุคคลไปจนถึงระดับโลก สร้างการเปลี่ยนแปลงต่อความเชื่อ วิถีการดำรงชีวิต การปฏิบัติต่อกันในสังคม ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และอื่น ๆ โดยอาจส่งผลกระทบได้มากมายตั้งแต่ ความตื่นตระหนก ตกใจ ความเกลียดชัง ความขัดแย้ง จนถึงความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินได้ แม้ “ข่าวปลอม” ที่เกิดขึ้นจะถูกเผยแพร่ไปโดยเจตนาหรือไม่ก็ตาม


ในอดีตการแพร่ข่าวปลอมส่วนใหญ่จะเป็นไปเพื่อประโยชน์ในทางการเมือง การปกครอง และการทหาร เป็นหลัก ในลักษณะที่เรียกว่า “โฆษณาชวนเชื่อ (Propaganda)” ด้วยเจตนาชัดเจนในการสร้างความเชื่อ ความกลัว ความภักดี เพื่อให้เกิดแนวร่วมในการสนับสนุนกลุ่มก้อนของตนเอง


ปัจจุบันสื่อสังคมออนไลน์มีความก้าวหน้าไปอย่างก้าวกระโดด การเผยแพร่เนื้อหาสามารถสร้างรายได้จากยอดผู้อ่าน ผู้ติดตาม หรือยอดการส่งต่อ เนื้อหามากมายทุกเรื่องและทุกประเด็นจึงถูกสร้างและเผยแพร่ ซึ่งบางครั้งก็กระทำไปเพียงแค่ความเพลิดเพลิน สนุกสนาน หรือตามกระแสเท่านั้น โดยไม่สนว่าเนื้อหานั้นจะจริงหรือเท็จอย่างไร 


“ข่าวปลอม” คงมีอยู่คู่สังคมต่อไป แม้จะมีการควบคุมและตรวจสอบที่เข้มงวดจากหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน ดังนั้นเราจึงต้องเผชิญ “ข่าวปลอม” ด้วยการตระหนักรู้ และมีสติ สำคัญที่สุดต้องไม่เป็นส่วนหนึ่งหรือร่วมอยู่ในวงจรของข่าวปลอม

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กัณฐัศศา พงษ์หิรัญ. (2562). ภาพยนตร์โซเวียตกับบทบาทการโฆษณาชวนเชื่อทางการเมืองตามหลักของ

สังคมนิยมคอมมิวนิสต์. การประชุมวิชาการบัณฑิตศึกษาระดับชาติ สรรพศาสตร์ สรรพศิลป์ ประจำปี 2562. วันที่ 27-28 มิถุนายน 2562 ณ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กรุงเทพฯ. 81.

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2564). ดีอีเอสเผยตัวเลขดำเนินคดีข่าวปลอมปี 63-64. (17 กันยายน 2564) สืบค้นจาก https://www.mdes.go.th/news/detail/4722-ดีอีเอส-เผยตัวเลขดำเนินคดีข่าวปลอมปี-63-64.

ขจรฤทธิ์ นิลกําแหง. (2559). การปฏิบัติการข่าวสารกับความมั่นคงของชาติ. วารสารรัฏฐาภิรักษ์. 58(3), 72.

ธาม เชื้อสถาปนศิริ. (2557). “USER-GENERATED CONTENT” : ยุคสื่อของผู้ใช้. (13 สิงหาคม 2557) สืบค้นจาก https://positioningmag.com/58244.

บริคอินโฟ. (2562). ทำความรู้จัก DeepFake ใช้ AI สร้างคลิปปลอมของคนดัง ที่ปลอมยันเสียงและท่าทาง. (13 กรกฎาคม 2562) สืบค้นจาก https://www.brickinfotv.com/news/technology/8147/.

ประยุทธ์ จันทร์โอชา. (2564). พี่น้องประชาชนชาวไทยที่รักทุกท่านเมื่อวานนี้. (27 กรกฎาคม 2564) สืบค้นจาก

https://www.facebook.com/prayutofficial/photos/a.464772180685069/1148543772307903?_rdc=1&_rdr.

พิชญาพร ประครองใจ. (2558). หลักนิเทศศาสตร์. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พิชิต วิจิตรบุญยรักษ์. (2554). สื่อสังคมออนไลน์ : สื่อแห่งอนาคต. (1 พฤศจิกายน 2564) สืบค้นจาก

https://www.bu.ac.th/knowledgecenter/executive_journal/oct_dec_11/pdf/aw016.pdf

พุทธชาด ตรีราภี. (2562). เปรียบเทียบและวิเคราะห์บทบาทของโฆษณาชวนเชื่อก่อนและหลังนโยบายกลาสนอสต์เปเรส ทรอยกา กรณีศึกษา : โปสเตอร์ทางการเมือง. คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

สุรชาติ บำรุงสุข. (2553). ปฏิบัติการข่าวสาร Information Operation. กรุงเทพฯ : บริษัท สแควร์ ปริ๊นซ์ 93 จำกัด.

สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2563). พจนานุกรมศัพท์นิเทศศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ : สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.

องค์การเพื่อการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ. (2563). การเสนอข่าว ‘ข่าวลวง’ และข้อมูลบิดเบือนคู่มือเพื่อการศึกษาและอบรมด้านวารสารศาสตร์ ชุดเอกสารเพื่อการศึกษาด้านวารสารศาสตร์ของยูเนสโก. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์บุ๊คสเคป.

อุมาดา ปิ่นทอง. (2552). การก่อกำเนิด การดำรงอยู่ การล่มสลาย ของขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมแนวใหม่ : ศึกษากรณีสำนักหุบผาสวรรค์. ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต วิทยาลัยสื่อสารการเมืองมหาวิทยาลัยเกริก, กรุงเทพฯ.

Berlo, David K. (1960). The Process of Communication. New York : Holt, Rinehart and Winston, Inc.

LongDo Dict. (2563). Deepfake คืออะไร ทำไมใครๆ ก็พูดถึง. (19 มีนาคม 2563) สืบค้นจาก

https://dict.longdo.com/blog/deepfake/.

Nutn0n. (2561). รู้จักกับ Fake News ทั้ง 7 รูปแบบ ที่เราเจอกันทุกวันบน Fakebook, Twitter. (21 พฤศจิกายน 2561) สืบค้นจาก https://www.rainmaker.in.th/7-type-of-fake-news/.

Post Today. (2563). โคตรเซียน “ไอโอ” คือไอโอรัสเซีย. (2 ธันวาคม 2563) สืบค้นจาก

https://www.posttoday.com/world/639342-[/

SPRING LiFE. (2564). หรือนี่อาจเป็นสาเหตุของ Fake News! เสพโซเชียลเกินไป ภัยเงียบที่คาดไม่ถึง. (18 สิงหาคม 2564) สืบค้นจาก https://www.springnews.co.th/blogs/spring-life/814281