การมีส่วนร่วมของประชาชนในโครงการบ้านมั่นคง : กรณีศึกษา ชุมชนริมคลองเปรมประชากร เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อหาว่าสมาชิกชุมชนเข้าไปมีส่วนร่วมในโครงการบ้านมั่นคงมากน้อยเพียงใด และเมื่อมีส่วนร่วมแล้วโครงการบรรลุผลสำเร็จมากน้อยเพียงใด วิธีการเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เก็บรวบรวมข้อมูลพื้นฐานโดยใช้แบบสอบถาม สัมภาษณ์แบบเจาะลึกผู้ให้ข่าวสารสำคัญ การสนทนากลุ่มและการสังเกตแบบมีส่วนร่วม แหล่งข้อมูลคือ ชุมชนร่วมพัฒนาและหลังแฟลตร่วมพัฒนาซึ่งเป็น 2 ชุมชนริมคลองเปรมประชากร เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ ที่มีขนาด 453 และ 240 ครอบครัวตามลำดับ วิเคาะห์ข้อมูลโดยการพรรณนาและหาความสัมพันธ์โดยการเชื่อมโยงเชิงเหตุผล
ผลการปฏิบัติการวิจัย พบว่า สมาชิกชุมชนมีส่วนร่วมกับโครงการบ้านมั่นคงโดยรวมในระดับปานกลาง รายละเอียดมี ดังนี้ ขั้นที่ 1. การสร้างความเป็นเจ้าของร่วมกัน ชาวชุมชนเข้าร่วมได้ในระดับต่ำ คือเพียงการรับฟังข้อมูลจากเจ้าหน้าที่เท่านั้น ขั้นที่ 2. การตั้งคณะกรรมการชุมชน ขั้นที่ 3. การจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์ ขั้นที่ 4. การจัดระบบสิทธิ์ในที่อยู่อาศัย ชาวชุมชนมีส่วนร่วมในระดับปานกลาง ในขณะที่ ขั้นที่ 5. การสำรวจข้อมูลชุมชน ชาวชุมชนมีส่วนร่วมในระดับค่อนข้างสูง กล่าวได้ว่า ประชาชนเข้ามีส่วนร่วมค่อนข้างสูงแต่ในเรื่องที่ไม่สำคัญ ด้านความสำเร็จหรือความก้าวหน้าของโครงการที่ตรวจสอบจาก 5 เรื่อง พบว่า อยู่ในระดับปานกลาง คือ ส่วนที่เป็นการดำเนินโครงการโดยฝ่ายเจ้าหน้าที่ก้าวหน้าไปตามลำดับ ในขณะที่ส่วนที่เป็นของชุมชน สมาชิกเข้าร่วมโครงการเพิ่มมากขึ้นแต่การฝากออมทรัพย์อยู่ในระดับต่ำ สำหรับการมีส่วนร่วมของชาวชุมชน พบว่า มีผลต่อความความสำเร็จหรือความก้าวหน้าของโครงการบ้านมั่นคงในระดับหนึ่ง
Article Details
ทุกบทความที่ตีพิมพ์ในวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ร่มพฤกษ์เป็นทัศนะและข้อคิดเห็นของผู้เขียนมิใช่ทัศนะของมหาวิทยาลัยเกริกหรือกองบรรณาธิการ การนำบทความส่วนใดส่วนหนึ่งหรือทั้งหมดไปพิมพ์เผยแพร่ต้องอ้างอิงที่มาให้ชัดเจน
เอกสารอ้างอิง
ชัยอนันต์ สมุทวณิช. (2527). ระบบราชการกับการมีส่วนร่วมของชุมชน : พิจารณาในแง่มหภาค, ในการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนา. กรุงเทพฯ : สถาบันนโยบายสาธารณสุข มหาวิทยาลัยมหิดล.
ณัฐพล แสงอรุณ. (2012). สิทธิที่จะอยู่ในเมือง : ภาพสะท้อนจากการเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิการอยู่อาศัยของชุมชนบางบัว. วารสารวิจัยและสาระสถาปัตยกรรม/การผังเมือง, 9(1),1-12.
ไทยโพสต์. (มปพ.). สิบห้าปีบ้านมั่นคง เหลียวหลัง แลหน้า จากชุมชนเจริญชัยนิมิตรใหม่ถึงบึงบางซื่อ. (7 เมษายน 2561). สืบค้นจาก ไทยโพสต์ออนไลน์ http://www.thaipost.net.
บุญเลิศ วิเศษปรีชา. (2551). บทบาทภาคประชาชนในการผ่าทางตันปัญหาชุมชนแออัด. วารสารร่มพฤกษ์, 26(2), 36-68.
บุญเลิศ วิเศษปรีชา. (2562). สิทธิที่จะมีส่วนร่วมในเมือง. Journal of Law and Social Sciences, 12(2), 85-122.
พัชรี สิโรรส. (2557). พลวัตนโยบายสาธารณะ : จากรัฐ เอกชน สู่ประชาชน. กรุงเทพฯ : โครงการจัดพิมพ์คบไฟ.
ภูดิศ กุลนิธิไพบูลย์. (2552). การวิเคราะห์กระบวนการดำเนินงานโครงการบ้านมั่นคง : กรณีศึกษาชุมชนพัฒนาบ่อนไก่ กรุงเทพมหานคร. คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, กรุงเทพฯ.
รุ่งอรุณ บุญสายันต์ และ วิพร เกตุแก้ว. (2559). กระบวนการนำโครงการบ้านมั่นคงไปปฏิบัติในระดับจุลภาค : กรณีศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 1(2), 31-51.
วรเดช จันทรศร. (2548). ทฤษฎีการนํานโยบายสาธารณะไปปฏิบัติ. กรุงเทพฯ : สหายบล็อกและการพิมพ์.
วิไลลักษณ์ รัตนเพียรธัมมะ. (2553). กระบวนการและปัจจัยที่เอื้อต่อความสำเร็จของโครงการบ้านมั่นคง ชุมชนบางบัว. มหาวิทยาลัยเกริก, กรุงเทพฯ.
สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน). (2558). คู่มือบ้านมั่นคง : ฉบับชาวบ้าน. กรุงเทพฯ : กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (เอกสารเผยแพร่)
สมสุข บุญญะบัญชา. (2562). โครงการบ้านมั่นคง : บ้านที่ให้มากกว่าบ้าน. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 45(1), 1-17.
สฤษดิ์ ติยะวงศ์สุวรรณ. (2555). บทบาทขององค์กรชุมชนในกระบวนการมีส่วนร่วมในโครงการบ้านมั่นคงในกรุงเทพมหานคร. คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
อรพินธ์ แซ่อี๋ง. (2555). การนำนโยบายที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยไปปฏิบัติ : การวิเคราะห์เปรียบเทียบโครงการบ้านเอื้ออาทรกับโครงการบ้านมั่นคง. วารสารการจัดการภาครัฐและเอกชน,19(2), 21-45.
Archer, D. (2009). Social Capital and Participatory Slum Upgrading in Bangkok, Thailand. University of Cambridge, England.
Archer, D. (2012). Baan Mankong Participatory Slum Upgrading in Bangkok, Thailand : Community Perceptions of Outcomes and Security of Tenure. Habitat International, 36(1), 178-184.
Archer, D., Marome, W., Natakun, B., Mabangyang, P. & Phanthuwongpakdee , N. (2020). The role of collective and individual assets in building urban community resilience. International Journal of Urban Sustainable Development, 12(2), 169-186.
Aule, T.T., Jusan, M. M., & Ayoosu, M. I. (2019). Outcomes of Community Participation in Housing Development : An Update Review. International Journal of Scientific Research in Science, Engineering and Technology, 6(6), 208-218.
Berman, P. (1978). The study of macro and micro implementation of social policy. Santa Monica, California : RAND Corporation.
Callahan, K. (2007). Elements of Effective Governance : Measurement, Accountability and Participation. New York : Taylor and Francis.
Cho, Y. (2013). Evaluation of the Baan Mankong Slum Upgrading Project in Thailand. University of Cincinati, United State.
Chompunth, C. & Chomphun, S. (2012). Evaluating Public Participation Process in Development Project in Thailand : A Case Study of the Hin Krut Power Plant Project. American Journal of Applies Sciences, 9(60), 865-873.
Chorlton, A. (2011). City Collective : Bann Mankong and the co-production of Housing at Scale. (10 February 2021) Retrieved from https://www.ucl.ac.uk/bartlett/development/sites/bartlett/files/2011-thailand-report.pdf/.
Cohen, J. M. & Uphoff, N. (1980). Participation’s place in rural envelopment : Seeking clarity through specificity. (12 February 2021) Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/4897194_Participation's_Place_in_Rural_ Development_Seeking_ Clarity_Through_Specificity.
Grindle, M. S. (1980). Politics and Policy Implementation the Third World. New Jersey : Princeton University Press.
International association for public participation. (n.d.). Spectrum of Public Participation. (12 January 2021) Retrieved from Http://Organizingengagement.org/models/spectrum-of-public participation.
Kittisak, P. & Guohua, W. (2016). Citizen Participation Practice in Thailand Environmental Policy. International Journal of Environmental Protection and Policy, 4(2), 24-33.
Natakun, B. (2013). Dynamics of upgrading processes : a case study of a participatory slum upgrading in Bangkok. The University of Melbourne, Australia.
Ngo, H. V. (2016). Community Participation in Urban Housing and Infrastructure Upgrading Project in Vietnam. University Rotterdam, Natherland.
Poonsiri, P. (2017). The Role of Community Participation in low-income Housing Program : A Case of Baan Mankong, Thailand. University of Erfurt, German.
Yap, K. S. (1989). Community Participation in Low-income Housing Project : problems and prospect. Community Development Journal, 25(1), 56-65.
